Panthay Muslim: တရုတ္ပန္းေသး မြတ္ဆလင္ သမိုင္း အက်ဥ္း

Short  History of  Panthay Muslim

ပန္းေသး(တရုတ္မူဆလင္) အမ်ဴိးသားမ်ားဆင္းသက္လာပံုသမိုင္း အက်ဥ္း ႏွင့္

လက္ရွိျမန္မာ ႏိုင္ငံ ပန္းေသး လူမ်ဴိးမ်ား၏ အေျခအေန။

Panthay (ပန္းေသးမြတ္ဆလင္)သမုိင္း

Panthay; Burmese Chinese Muslims | San Oo Aung’s Weblog

History of arrival of Islam in Burma Myanmar

“ပန္းေသး” ဟူေသာ ေ၀ါဟာရျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀ွမ္းလံုးတြင္ ပန္းေသး ဟုေျပာဆိုလွ်င္တရုတ္မူဆလင္ မ်ားကိုဆိုလိုေၾကာင္း သိၾကပါသည္။ေရွးႏွစ ္အေတာ္ၾကာ မွစျပီးျမန္မာ မင္းအဆက္ဆက္ႏွင့္တိုင္းျပည္အေပၚသစၥာရွိစြာျဖင့္ ေအးခ်မ္းစြာေနထိုင္လာၾကေသာလူမ်ဴိးႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾက သည္။ သို႕ရာတြင္ ပန္းေသး ဟူေသာ စကား လံုး သည္အဘယ္မွ ဆင္းသက္လာသည္ဟုခိုင္လံုေသာ အေထာက္အထားမ်ားအတိအက် ရွာေဖြ မေတြ႕ရေပ။

ပန္းေသးဟူေသာေ၀ါ ဟာရမွာ ျမန္မာမူဆလင္မ်ားကို ”ပသီ ” ဟုေခၚေသာ ေ၀ါဟာရႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ”ပသီ” ႏွင့္ ” ပန္းေသး ” ဟူေသာ ေ၀ါဟာရႏွစ္ခုလံုးမွာပါရ္စီစကားမွ ဆင္းသက္လာဟန္တူပါသည္။ ”ပါရ္စီ ” မွ ”ပါစီ” ၊တဖန္ ပါစီ မွ ပသီ – ပန္းေသး – ဟုအဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲေခၚတြင္လာၾကပံုရပါ သည္။   အဆို တစ္ခု အရတရုတ္ျပည္တြင္ ပန္းပညာ ၊အႏုပညာမ်ားကိုတစ္ဖက္ ကမ္းခတ္တတ္ ကၽြမ္းေသာတရုတ္မူဆလင္မ်ား ကိုတရုတ္ပန္းေသးပညာ ကိုအစြဲျပဳျပီး တရုတ္ပန္းေသးဟူျပီးေခၚဆိုလာၾကသည္ဟုေျပာၾကပါသည္။

ထိုအခ်ိန္ကတရုတ္မူဆလင္ အမ်ဴိးသမီးအမ်ဴိးသားမ်ားသည္ ပိုးခ်ည္ေရာင္စံုျဖင့ပန္းခက္ ပန္းႏြယ္ ပန္းပြင့္ ပန္းရြက္မ်ားကိုထိုးခ်ဴပ္ တတ္သျဖင့္ထို အတတ္ပညာ ကိုပန္းေသး ပညာဟူျပီး ေခၚေ၀ၚၾက သည္ကို ျမန္မာ ရာဇ၀င္ႏွင့္ျမန္မာစာေပတို႕တြင္ ေတြ႕ရွိရေပသည္ ။ မည္သို႕ပင္ ေခၚေ၀ၚေစကာမူ အေၾကာင္း တစ္ခုေသ ခ်ာေန သည္မွာ ပန္းေသးမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ထဲ မွ ျမန္မာျပည္သို႕၀င္ေရာက္အေျခစိုက္ေန ထိုင္လာ ခဲ့ၾက ေသာအစၥ လႅာမ္ဘာသာ၀င္မူဆလင္အမ်ဴိး အႏြယ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္မွာဧကန္အမွန္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာျပည္ရွိတရုတ္မူဆလင္မ်ားကိုပန္းေသးဟုေခၚဆိုၾကေသာ္လည္းတရုတ္ျပည္ရွိတရုတ္မူဆလင္မ်ားကိုမူပန္းေသးဟုမေခၚၾကေပ။တရုတ္စကား ”ေဟြ႕ေဟြး” ဟုေခၚဆိုၾကပါ သည္။   ”ေဟြ႕”  ဟူေသာ စကားးမွာ”ျပန္လွည့္လာ သည္” ျဖစ္ျပီး ”ေဟြး” မွာ ”အမွန္တရား ” ျဖစ္သျဖင့္အမွန္တ၇ားဘက္သို႕ ျပန္လွည့္လာသည္ ျဖစ္ပါ သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဆိုေသာ္အစၥလာမ္ ဘာသာကို သက္၀င္ယုံၾကည္သူတိုင္းသည္ အာရပ္ႏိုင္ငံမကာဟ္ေရႊျမိဳ႕ေတာ္   ရွိ ”ကာဘာရ္”  ”ဘိုင္တြလ္လာဟ္” ဘက္ သို႕ လွည့္ျပီးအလာဟ္ အသွ်င္ျမတ္အား ခ၀ပ္ကိုးကြယ္ ၾကေသာေၾကာင့္”ေဟြ႕ေဟြး”ဟုေခၚဆိုၾကသည္ ဟုဆိုၾကပါသည္။အဆုိပါ ”ေဟြ႕ေဟြး” ဟူေသာ အေခၚ အေ၀ၚမွာ တရုတ္ျပည္ တြင္ မြန္ဂိုမင္းဆက္ မ်ား (၁၂၇၉-၁၃၆၈) ႏွင့္ ”မင္”မင္းဆက္မ်ား (၁၃၆၈-၁၆၄၄) လက္ထက္မွစျပီးတရုတ္ မူဆလင္မ်ားကို စတင္ေခၚေ၀ၚ လာၾကေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါသည္။

တရုတ္ျပည္သို႕ အစ္စလာမ္ဘာသာျဖန္႕ခ်ည္လာျခင္း

(က) ေရလမ္းခရီးျဖင့္၀င္ေရာက္လာျခင္း

ေရွးႏွစ္ေပါင္း (၁၃၀၀) ခန္႕ကစျပီးအစ္စလာမ္ ဘာသာသည္ တရုတ္ျပည္သု႕ေရေၾကာင္းလမ္းျဖင့္ ေရာက္ရွိ လာခဲ့ပါ သည္။ တရုတ္ျပည္ သို႕အစၥလႅာမ္ ဘာသာမေရာက္မွီကပင္ အာရပ္ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ ပါရွန္ ကုန္သည္မ်ားသည္ရြက္သေဘာၤ မ်ားျဖင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ၾကရန္ အႏၵိယသမုဒၵရာကိုျဖတ္ ေက်ာ္ျပီးမိုင္ ေပါင္း- ၅၀၀၀ ေက်ာ္ ၆၀၀၀- ခန္႕ ေ၀းေသာ တရုတ္ျပည္ကန္တုန္ျမိဳ႕ သို႕ ပထမဦးစြာကုန္ ကူးသန္းသြားလာခဲ့ရင္း အစၥလာမ္ဘာသာကိုစတင္ျဖန္႕ ခ်ီခဲ့ေၾကာင္း အာရပ္ လူမ်ဴိးမ်ား ရာဇ၀င္ တြင္ေဖၚျပထားသည္ ကိုေတြ႕ရွိရေလ သည္။

ခရစ္ႏွစ္ ၆၂၈ ခု – ဟစ္ဂ်ရီသကၠရာဇ္ ၆ ခုနစ္တြင္ တမန္ေတာ္မိုဟာမသ္သခင္ သက္ေတာ္ ထင္ရွားရွိစဥ္ ကသာ၀ကၾကီး ၀ဟဗ္ဘင္အဘီကဗ္ရွား သည္ ပင္လယ္ေရ ေၾကာင္း ခရီးျဖင့္အိႏၵိယ၊ သီဟို၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား ျပည္မ်ားကိုျဖတ္ေက်ာ္ ျပီးတရုတ္ျပည္ ကန္တံုျမိဳ႕သို႕ သြားေရာက္ကာ ”တန္မင္း”တိုင္စြန္ ဘုရင္ထံ သ၀ဏ္လၽႊာ ဆက္သ ေလသည္။ နဗီတမန္ေတာ္သည္ သာ၀ကၾကီး၀ဟဗ္ဘင္ အဘီကဗ္ရွားကို တရုတ္ျပည္သို႕သာသနာျပဳရန္ မလြတ္မွီအရင္က တရုတ္ ဘုရင္မင္းျမတ္ သည္ ထူးျခားေသာအိမ္မက္ ကိုျမင္မက္ေတာ္မူေလ သည္။ ထိုအိမ္မက္ထဲတြင္ အေနာက္ အရပ္မွအလင္းေရာင္တစ္ခုေပၚထြက္လာျပီးသူေတာ္ စင္တစ္ပါး ကိုဖူးေျမာ္ ရေၾကာင္းမက္ရာမူးမတ္ပညာရွင္ မ်ားအားအိမ္မက္ ကိုဖတ္ၾကားေစ၏။မူးမတ္ ပညာရွင္မ်ား က အေနာာက္ႏိုင္ ငံ တြင္ သူေတာ္စင္ တစ္ပါးပြင ့္မည့္နိမိတ္လကၡဏာျဖစ္ပါေၾကာင္းေလွ်ာက္ထား သံေတာ္ဦး တင္ၾကပါသည္။ ယခုတဖန္ အာေရဗ်ႏိုင္ငံမွ သာသနာျပဳရန္ ေရာက္ရွိလာေသာ သာ၀ကၾကီးထံမွ နဗီတမန္ ေတာ္သခင္ သည္အလႅာဟို အသွ်င္ျမတ္၏   ေစတမန္ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း စံလင္စြာ ၾကားရေသာအခါတရုတ္ ဘုရင္ မင္းျမတ္သည္ မိမိ ျမင္မက္ေသာအိမ္မက္ ႏွင့္ ကိုက္ညီေနသျဖင့္၀မ္း ေျမာက္၀မ္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း မိန္႕ေတာ္မႈေလသည္။

ထိုမင္းလက္ထက္တြင္ ကြန္ျဖဴးရွပ္ႏွင့္ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုအမ်ားစု ကိုးကြယ္ၾက ေသာ္ လည္းခရစ္ယာန္ႏွင့္အစၥလာမ္ ဘာသာမ်ားကိုပါ လြတ္လပ္စြာသာသနာ ျပဳခြင့္ ေပးသည့္ အျပင္ႏိုင္ ငံျခားသားမ်ားကိုအတားအဆီးမရွိသြားလာခြင့္ ေပးေလသည္။သာ၀ကၾကီး ၀ဟဗ္ဘင္အဘီကဗ္ရွား သည္ တရုတ္ လူမ်ဴိးမ်ားအားအစၥလႅာမ္ သာသနာေတာ္ ၏အဆီ အႏွစ္မ်ားကို တင္ျပကာသာသနာျဖန္႕ ခ်ီခဲ့ရာ တရုတ္လူမ်ဴိးမွားသည္တေျဖးေျဖးအစၥလႅာမ္ သာသနာေတာ္ကိုလက္ခံ ယံုၾကည္လာၾက သည္။ကြရ္အာန္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကို လည္းတရုတ္ႏိုင္ငံသို႕ ယူေဆာင္လာျပီးျဖန္႕ေ၀သင္ၾကားပို႕ခ်ေလသည္။ ၀ဟဗ္ဘင္ အဘီ ကဗ္ ရွား သည္ အစၥလႅာမ္သာသနာ ေတာ္ကိုျဖန္႕ ခ်ီရင္းကန္လံုျမိဳ႕ဍ္ အလႅာဟ္ဟိုအသွ်င္ျမတ္၏ အမိန္႕ ကိုခယူေခသည္။ ထို သာ၀ကၾကီး တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာဗလီ ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ႏွင့္ ၄င္း၏သခ်ဴိင္း မွာကန္ လံုျမိဳ႕ဍ္ ယေန႕ တိုင္ထင္ရွားစြာ တည္ရွိလွ်က္ ရွိေလသည္။

(ခ) ကုန္းလမ္းခရီးျဖင့္ ၀င္ေရာက္လာျခင္း။

နဗီ တမာန္ ေတာ္ မိုဟာမသ္ သခင္သည္ ဟစ္ဂ်ရီသကၠရာဇ္ – ၁၁ -ခုနစ္ ရဗီအြလ္ ေအာင္၀လ္ ၁၂ ရက္ေန႕တြင္ ကြယ္လြန္ ၀ဖြတ္ ျဖစ္ေတာ္မူေလသည္။ တမာန္ေတာ္ ကြယ္လြန္ျပီးေနာက္  အႏွစ္ -၁၀၀ – အတြင္း အစၥလႅာမ္သာသနာေတာ္သည္ အာရွ အေနာက္ပိုင္းမွ တရုတ္ျပည္ အ…ေနာက္ေျမာက္နယ္ အတြင္းသို႕ ေရာက္ရွိလာ သည္ဟု သိရပါသည္။ ထို အခ်ိန္တြင္ အာရပ္ တန္ခိုးၾသဇာ အာဏာ ၾကီးထြား လာခ်ိန္ျဖစ္ျပီး အေရွ႕အေနာက္ ပိုင္း ရွိ ”စမာရ္တန္” ”ဘူခါရာ” ”ခီ၀ါး” စေသာ ျမိဳ႕မ်ားအထိ အစၥလႅာမ္ သာသနာေတာ္ကို ျဖန္႕ခ်ီႏိုင္ခဲ့ေလသည္။

အာေရဗ် တိုင္းျပည္မွ တရုတ္ျပည္သို႕ ကုန္းလမ္းခရီးျဖင့္ အီရတ္ ႏိုင္ငံ၊ အီရန္ႏိူင္ငံ၊ ခိုရာတန္ ႏိုင္ငံ စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္ျပီး ေတာေတာင္အထပ္ထပ ္ေက်ာ္လႊားကာ မိုင္ေပါင္း (၃၀၀၀) ေက်ာ္ေ၀းကြာေသာ တရုတ္ျပည္နယ္စပ္ သို႕ ေရာက္ႏိုင္ေပသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၇၁၅) ခုနစ္ဍ္ ဒမတ္စကတ္ ျမိဳ႕ေတာ္တြင္ အုပ္ခ်ဴပ္ေသာ ၀လ္ဒ္ဘင္အဗ္ဒြလ္မာလစ္(ထ္) ၏ လက္ထက္တြင္ ခိုရာပူတန္ျမိဳ႕သံသမတ္ အျဖစ္ခန္႕အပ္ျခင္းခံရေသာ ”ကိုတီဘာဘင္ မူစလီမာ သခင္” သည္ ဇြဲ လံု႕လ သတၱိ ႏွင့္ လိမၼာ ပါးနပ္မႈ ရွိေသာပုဂၢဳိလ္ ျဖစ္သည္။ သူ၏   ေဟာေျပာခ်က္ျဖင့္ ထိုေဒသ ရွိ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ တရုတ္လူမ်ဴိး တို႕ သည္ အစၥလႅာမ္ ဘာသာ ကို လက္ခံ လာၾကပါသည္။ ၄င္းေဒသ မွ တဆင့္ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ ေျမာက္ ေဒသ သို႕ အစၥလႅာမ္ ဘာသာ ပ်ံ႕ႏွံ႕ လာပါသည္။တူရကီ လူမ်ဴိးတို႕သည္ တမန္ေတာ္ျမတ္ မပြင့္မွီ ကပင္ တရုတ္ျပည္ နယ္ပယ္ အတြင္း သို႕ ကူးသန္းေရာင္း ၀ယ္ျခင္းျဖင့္ ေရာက္ ရွိလာခဲ့ၾကပါသည္။

တမန္ေတာ္ ပြင့္ ျပီးေနာက္ ေအဒီ (၆၅၀) ႏွစ္ အလြန္တြင္ အာရပါ အုပ္စုၾကီး ႏွင့္ အတူ အစၥလႅာမ္ သာသနာေတာ္ ကို ယူေဆာင္ ျပီး အလံုးအရင္းႏွင့္ တရုတ္ျပည္အတြင္းသို႕ ကုန္းေၾကာင္း ခရီး ျဖင့္ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ ၾကပါသည္။ခရစ္သကၠရာဇ္ (၇၅၅) ခုနစ္ဍ္ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ ေျမာက္ဘက္ေဒသ တြင္ ”အန္လူရွန္” ဆိုသူ ေခါင္းေဆာင္ေသာ တာတာ လူမ်ဴိး မ်ား၏ ပုန္ကန္ျခားနားမႈေၾကာင့္ တရုတ္ဘုရင္က အာရပ္ႏွင့္ ဥဴးဂါး စစ္တပ္ အကူအညီ ေတာင္းရ်္ ႏွိမ္နင္း ရေလသည္။ ထို အာရပ္ႏွင့္ ဥဴးဂါး စစိသည္ တပ္သား မ်ားသည္ မိမိ တို၏ ေနရင္းအရပ္မ်ားသို႕ မျပန္ၾကေတာ့ပဲ တရုတ္ျပည္ စီအန္ နယ္တြင္ အတည္တက် ေနထိုင္ၾကေလသည္ ထိုအခ်ိန္မွ စရ်္ တရုတ္မူဆလင္မ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ တြင္ အျမစ္တြယ္ကာ ျပန္႕ပြါးလာပါသည္။ စီအန္ နယ္ တြင္ ေရွးဗလီ ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ၾကီး တစ္ေဆာင္ကို ေဆာက္လုပ္ထားခဲ့ရာ ယေန႕တိုင္တည္ရွိေနေပသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၇၈၂) ခုနစ္ဍ္ တရုတ္ႏွင့္ တိဗက္ တို႕ စစ္ျဖစ္ပြါးခဲ့ရာ မူဆလင္မ်ား၏ အကူအညီ ျဖင့္ တိဗက္ တပ္မေတာ္ကို ေခ်မႈန္းႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ထို အခ်ိန္မွ စျပီး ယူနန္နယ္အတြင္း သို႕ မူဆလင္မ်ား စတင္အျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။

(၃) ယူနန္ပန္းေသးမ်ား။

၁၈၅၆ ခုနစ္ မွ ၁၈၇၃ ခုနစ္အထိ တစ္ဆယ့္ခုနစ္ႏွစ္ တိုင္တိုင္ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္ဍ္ တရုန္မူဆလင္ ဘုရင္မ်ား စိုးမိုးအုပ္ထ်ဴပ္ ခဲ့ၾကပါသည္။ ယင္း ယူနန္နယ္သည္ တရုတ္ျပည္၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္ တြင္ တည္ရွိျပီး ျမန္မာျပည္ နယ္စပ္ႏွင့္ ကပ္လွ်က္ ရွိသည္။ ယင္းယူနန္နယ္သို႕ မူဆလင္မ်ားအဘယ္သို႕ ၀င္ေရာက္ လာၾကသည္ႏွင့္ပတ္သက္ျပီး အေၾကာင္းျပခ်က္ အမ်ဴိးမ်ဴိး အဆို ရွိေလသည္။ ပန္းေသးလူၾကီးမ်ား ၏ ေျပာျပခ်က္အရ တရုတ္ဘုရင္ မင္းျမတ္သည္ ၄င္း၏ တိုင္းျပည္အတြင္း ရွိမိစၦာဒိ ဌိ မေကာင္း ဆိုး၀ါးမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္အရ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ မိုဟာမသ္ သခင္က လူေပါင္း ၃၆၀ ကို ေစလြတ္ရ်္ ၄င္းတို႕ ၏ နတ္ဆိုးနတ္ယုတ္မ်ားကို အျမစ္ကစရ်္ သုတ္သင္ေပးလိုက္သည့္အတြက္ တရုတ္ဘုရင္ မင္းျမတ္မွာ မ်ားစြာ ေက်းဇူးတင္ရွိျပီး အာရပ္မ်ားကို ဂုဏ္ျပဳသည့္ အေနျဖင့္ ၄င္းတို႕၏ ျမိဳ႕ေတာ္တြင္ အေျခခ် ေနထိုင္ခြင့္ျပဳ လိုက္ေလသည္။

ႏွစ္အတန္ၾကာျမင့္လာေသာအခါ မူဆလင္လူဦးေရ မွာ မ်ားျပားလာသျဖင့္ နယ္စပ္မ်ားသို႕ေရႊ႕ ေျပာင္း ေနရာ ခ်ထားခဲ့ေၾကာင္းသိရပါသည္။တဖန္ အဆိုတစ္ရပ္ တြင္ ေအဒီ ၈၀၁ ခုနစ္က မူဆလင္စစ္သည္ေတာ္ ရဲမက္ (၂၀၀၀၀) ႏွစ္ေသာင္း သည္ တရုတ္ဘုရင္မင္းျမတ္၏ ေမတၱာ ရပ္ခံခ်က္အရ တ္ဗက္ႏွင့္ စစ္ျဖစ္ေနသည့္ တရုတ္ဘက္မွ ပါ၀င္ ကူညီ တိုက္ခိုက္ေပးျပီး စစ္ပြဲေအာင္ျမင္ေသာအခါ မိမိေမြရပ္ ဌါနီ အာရပါျပည္သို႕ မျပန္ၾကေတာ့ ပဲ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္ဍ္ ပင္ အေျခခ် ေနထိုင္ကာ တရုတ္ဘုရင္ ၏ သစၥာ ေတာ္ခံ မ်ားအျဖစ္ေနထိုင္ၾကေလသည္။တရုတ္ျပည္တြင္ တရုတ္မူဆလင္ မ်ား ၾသဇာ လႊမ္းမိုးစဥ္ အခ်ိန္ကလည္း ပန္းေသးမ်ားသည္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ တရုတ္လူမ်ဴိး မိဘ မ်ားထံမွ ကေလးသူငယ္ ေျမာက္မ်ားစြာ ကို ၀ယ္ယူျပီး မူဆလင္အျဖစ္္ျပဳစု ပ်ဴိးေထာင္ကာ အခ်ိန္တန္ အရြယ္ေရာက္လာေသာ အခါ မူဆလင္ အမ်ဴိး သမီး ၊ အမ်ဴိးသားမ်ား ႏွင့္ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားေပးၾကပါသည္။

ထိုနည္းျဖင့္ ၁၉ ရာစု တြင္ ယူနန္ မူဆလင္ဦးေရ မွာ တဟုန္ထိုး အဆမတန္တိုးတတ္ မ်ားျပားလာသည္ ကို ေတြ႕ ရွိရေလ သည္။ တစ္ဆက္တည္းမွာ ပင္ ထိုအခ်ိန္က ယူနန္ႏွင့္ ျမန္မာ ကုန္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး လုပ္ငန္း မ်ားတြင္လည္း ပန္းေသးမ်ားကသာ လက္၀ါး ၾကီးအုပ္ထားသည္ကို ေတြ႕ ရွိရေလသည္။ ျဗိတိသွ် ခရီးသည္ မ်ား၏ မွတ္တမ္းမ်ားအဆိုအရ ၄င္း မူဆလင္ ကုန္သည္ မ်ားသည္ အာရပ္စာေပ ကိုသာမက ကြရ္အာန္ က်မ္းျမတ္ ကိုပါ ေကာင္းမြန္ က်ြမ္းက်င္စြာဖတ္တတ္ေၾကာင္း ကိုလည္းေတြ႕ ရေၾကာင္း ႏွင့္ မူဆလင္မ်ားမွာ အာရပ္ ဆက္ႏြယ္ မ်ားက အမ်ားစု ျဖစ္ျပီး တူရကီ ႏြယ္ဘြား မ်ားကိုလည္း ေတြ႕ ရွိရေၾကာင္း ေရးသားထားေလသည္။ ထို႕ ေၾကာင့္ ၄င္း တရုတ္ျပည္ဘြားမူဆလင္မ်ား ၏ ရုပ္ရည္ သြင္ျပင္ လကၡဏာ မ်ားမွာ ကုလားလူမ်ဴိး ပံုစံ မေပၚလြင္ပဲ တရုတ္လူမ်ဴိး (သို႕မဟုတ္) တရုတ္ကျပား မ်ား၏ ပံုသ႑န္ ေပၚလြင္ေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

(၄-၁၀-၉၄) ေန႕ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ ႏွင့္ ေၾကးမႈံ သတင္းစာ မ်ား တြင္ ”မင္းရဲေကာင္းပံု” ေရးသားထားေသာ တရုတ္ျမန္မာ ဘက္ေပါင္းစံု ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး သို႕ (ေကာ္လံ – ၅ ) တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀၀၀) ႏွစ္ေထာင္ ကပင္ ယူနန္သည္ တရုတ္ႏိုင္ငံ အဖို႕ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ေရာ၊ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ မ်ားႏွင့္ပါ ဆက္ဆံ ေရးအတြက္ တံခါးေပါက္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ေက်ာၾကားေသာ (ပိုးဖဲ လမ္းမၾကီး ) သည္ စင္စစ္ တရုတ္ျပည္၏ ကုန္သြယ္ ေရးလမ္းမၾကီးျဖစ္ပါသည္။ ထိုလမ္းမၾကီးသည္ စီခ်ြမ္း ျပည္နယ္၏ ျမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္ခ်ိန္မွ အစျပဳလွ်က္ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အာေရဗ် ႏိုင္ငံ ကို ေရာက္ေသာ လမ္းမာကီး ျဖစ္သည္။ လမ္းမၾကီး ျဖတ္သန္းရာ ျမိဳ႕ၾကီး မ်ားတြင္ ကုမင္ – တာလီ – ေပါက္ဆန္း – ထန္ခ်ိ တို႕ ပါ၀င္လွ်က္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွင့္ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ ျမိဳ႕ျပ ေဒသ မ်ားကိုလည္း ျဖတ္သန္းသြားရျပီး သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ထို (ပိုးဖဲလမ္းမၾကီး) သည္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ႏွင့္အေရွ႕ ေတာင္ အာရွ ႏိုင္ငံ မ်ား၏ အဓိက ဆက္သြယ္ေ၇းတြင္ ဗဟို အခ်က္အခ်ာ က်ေသာ လမ္းမာကီး ျဖစိခဲ့သည္ ဟု ေဖာ္ျပထား ပါ သည္။ ထို သမိုင္း ျဖစ္ရပ္ ကိုေထာက္ ရႈျခင္း အားျဖင့္ အာရပ္တို႕သည္ ေရွၚယခင္ႏွစ္ၾကာျမင့္စြာ ကပင္ ျမန္မာ ျပည္ ႏွင့္ တရုတ္ျပည္ သို႕ ကူလူး သြား လာ ခဲ့ၾကသည္မွာ ခိုင္လံုေသာ အေထာက္ အထား တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ – ဥပမာ -ကတၱီပါစ ဆိုသည့္စကားလံုးမွာ အာရပ္ဘာသာစကားျဖစ္ပါသည္။

(၄)တရုတ္ျပည္ ရွိ မူဆလင္လူမ်ဴိးစု မ်ား။

တရုတ္ျပည္တြင္ မူဆလင္ လူမ်ဴိးႏြယ္စု (၁၀) မ်ဴိး ရွိပါသည္။ ၄င္းတို႕ မွာ (၁) ေဟြ႔ေဟြး (၂)ဥဴဂါးရ္ (၃)ကာဇက္ (၄)ခါဂစ္ (၅) တာဂ်စ္ (၆)တာတာ (၇)ဥဇၹဘတ္ (၈)တံုရွန္ (၉) တာလာ ႏွင့္ (၁၀)ေပါက္အန္း တို႕ ျဖစ္ၾကပါသည္။ တရုတ္မူဆလင္ အမ်ားအျပား ေနထိုင္ေသာ ျပည္နယ္ မွာ ယူနန္နယ္ ၊ ကန္တံုနယ္၊ ကန္စုနယ္၊ စီခ်ြမ္း နယ္၊ ခ်င့္ဟိုက္နယ္၊ ေက႕က်န္နယ္ တ္ု႕ ျဖစ္ၾကျပီး ေတာင္ၾကီးျမိဳ႕သည္ အစၥလႅာမ္ ေရးရာဗဟို ဌါန တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါ ျပည္နယ္အသီးသီး တို႕တြင္လည္း အစၥလႅာမ္ ဘာသာေရးေက်ာင္းမ်ား ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စိတ္တိုင္က် ဖြင့္လွစ္ျပီး တိုင္းရင္းသား ဘာသာစာေပ ႏွင့္ ေရာယွက္ျပီး အာရပ္ ဘာသာႏွင့္ ပါရစီ ဘာသာ မ်ားကိုပါ တြဲဖက္ သင္ၾကားေစပါ သည္။ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ တူရကီ – ပါရွမ္ အဆက္အႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ မူဆလင္အမ်ားအပါး ေနထိုင္ၾက သည္ကိုလည္း ေတြ႕ရွိ ရပါ သည္။

တရုတ္ျပည္တြင္ မွီတင္းေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ဴိး မ်ားကို တရုတ္လူမ်ဴိးမ်ားဟုသိျမင္ၾက၏။ သို႕ရာတြင္ ထိုလူမ်ဴိး မ်ားသည္ တစ္မ်ဴိး တစ္စားတည္းမဟုတ္ၾကေပ။ တရုတ္ျပည္ တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ဴိးစုၾကီး ၅ စု ရွိပါသည္။ ၄င္းတို႕ မွာ (၁) ဟန္လူမ်ဴိး (၂) မာန္ခ်ဴးလူမ်ဴိး (၃) မြန္ဂို လူမ်ဴိး (၄)ရွီစန္ (ေခၚ) တိဗက္ လူမ်ဴိး (၅)ေဟြ႕ ေခၚ ေဟြ႕ေဟြး မူဆလင္ လူမ်ဴိး တို႕ ျဖစ္ၾကပါသည္။ တရုတ္အမ်ဴိးသား ေခါင္းေဆာင္ၾကီး ေဒါက္တာ စြန္းက်ဴံးဆန္ တည္ေထာင္ေသာ အမ်ဴိးသား ႏိုင္ငံေတာ္ အလံမွာ ငါးေရာင္ျခယ္ အလံ ျဖစ္ျပီး အေရာင္မ်ားမွာ -အနီ ၊ အ၀ါ၊အ ျပာ ၊ အျဖဴ၊ အနက္ စသည္ျဖင့္ တရုတ္လူမ်ဴိးၾကီး (၅)စု ၏ အေရာင္ မ်ားကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ယခု တရုတ္ျပည္သူ႕ သမတၱ ႏိုင္ငံေတာ္အလံတြင္ ပါ ရွိေသာ ၾကယ္နီ (၅) ပြင့္ ၏ အဓိပါယ္မွာ ထို လူမ်ဴိး ၾကီး ငါးစု ကို သရုပ္ေဖာ္ေဆာင္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ ကို ေထာက္ရႈျခင္းအားျဖင့္ တရုတ္ျပညါ္ရွိ ေဟြ႕ေဟြး မူဆလင္အင္အားသည္ မည္မွ် မ်ားျပား ေၾကာင္း ခန္႕မွန္းႏိုင္ေပမည္။ အစိုးရကပင္ အသိအမွတ္ျပဳထား ရေၾကာင္း မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႕ျမင္ရေလသည္။ တရုတ္ျပည္တြင္ တရုတ္မူဆလင္ဦးေရ သီးသန္႕ ေကာက္ ယူ ထားသည့္ သန္ေခါင္ စာရင္း တရား၀င္ မရွိျခင္းေၾကာင့္ တရုတ္ မူဆလင္ ဦးေရ အတိအက် မသိရေသာ္လည္း တရုတ္ျပည္၏ မူဆလင္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွ လူၾကီးမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္အရ သန္းေပါင္း (၁၀၀) ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိသည္ ဟု ေျပာျပခ်က္အရ သိရပါသည္။

Hui,<br /><br /><br /><br /><br /><br />
Panthay” border=”0″ /></a></div><br /><br /><br /><br /><br />
<div align=

တရုတ္ပန္းေသးမြတ္ဆလင္အဖုိးတစ္ဦးပုံ

(၅) ပန္းေသးမ်ား ျမန္မာျပည္တြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္လာျခင္း။

ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၂၅၇ ခု နစ္တြင္ မြန္ဂိုဘုရင္ ကူဗလိုင္ခန္႕ မင္းနန္းတတ္ေသာအခါ တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္ ကို တိုက္ခိုက္ သိမ္းယူျပီးေနာက္ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၂၈၄ ခုနစ္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၆၄၃ ႏွစ္တြင္ ျမန္မာ ႏိုင္င့မွ မိမိအား အဖိုးတန္ လက္ေဆာင္ပ႑ာမ်ား ဆက္သ ရမည္ဟု ပုဂံ တြင္ ထီးနန္း စိုးစံေတာ္မူေနေသာ နရပတိ သီဟ ဘုရင္မင္းထံ ရာဇသံျဖင့္ ရန္စကာ သံတမာန္ မ်ား ေစလြတ္ေတာင္းခံ ေလ သည္။ တရုတ္သံတမာန္ မ်ား သည္ ျမန္မာ ဘုရင္ ေရွ႕ေတာ္၌ မေခ် မငံ ေျပာဆို ဆကိဆံၾကသျဖင့္ လာၾကေသာသံ အဖြဲ႕ အားလံုးကို တစ္ေယာက္မက်န္ ကြပ္မ်က္ လိုက္ေလ သည္ ။ဤ အခ်ိန္မွ စ၍ တရုတ္-ျမန္မာ စစ္ပြဲ ျဖစ္လာေလသည္။ ဗန္းေမာ္ျမိဳ႕ အေျမာက္ဘက္ ငေဆာင္ခ်မ္း အရပ္၌ ျဖစ္ပြါးခဲ့ပါ သည္။ ကူဗလိုင္ခန္႕မင္းၾကီး၏ စစ္ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီး နစရြတ္ဒင္းန္ ႏွင့္ တာတာရီ ၊ တူရကီ တရုတ္ ရဲမက္ စစ္သည္မ်ားသည္ ျမန္မာျပည္တြင္းသို႕ အလံုး အရင္းျဖင့္ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ရာ နရပတိ မင္း သည္ အေရးနိမ့္ျပီး ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရေလသည္။ ျမန္မာ ရာဇ၀င္ တြင္ နရပတိ သီဟ မင္း ကို တရုတ္ေျပးမင္း ဟု ေခၚတြင္ ေလ သည္။

တဖန္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၈၉၇ ခုနစ္တြင္ တပင္ေရႊထီး မင္း သည္ ဆင္တပ္၊ ျမင္းတပ္၊စစ္သညရဲမက္္အင္အား ၆၀၀၀၀ ေျခာက္ေသာင္း အင္အားျဖင့္ ဟံသာ၀တီ ေျမာက္ဘက္သို႕ ခ်ီတတ္ျပီး က်ားထိုး ဟူေသာ အရပ္မွ ေန၍ ကူဗလိုင္ခန္႕မင္းၾကီး၏ တပ္ၾကီးကို တိုက္ခိုက္ေလရာ အေရးမလွေသာေၾကာင့္ ေနာက္ဆုတ္ရေလသည္။ အထက္ပါ သမိုင္းအရ နရပတိသီဟ မင္းႏွင့္ တပင္ေရႊထီး မင္းမ်ားလက္ထက္ တြင္ ပန္းေသးမ်ားသည္ ျမန္မာျပည္ တြင္းသို႕ ေရာက္ရွိလာၾကေၾကာင္းသိရေလသည္။ (မွန္နန္းရာဇ၀င္ ႏွင့္ ျမန္မာ စာညႊန္းးေပါင္းက်မ္း – တတိယ တြဲ – စာမ်က္ ႏွာ ၂၄၇)ေရွးႏွစ္ေပါင္း ၇၀၀ ခန္႕ေလာက္မွ စ ၍ ျမန္မာျပည္သို႕ ေရာက္ရွိလာၾကေသာ ပန္းေသးမ်ားမွာ တရုတ္တပ္ မ်ား ႏွင့္ အတူပါလာျခင္း သို႕မဟုတ္ အလုပ္ရွာေဖြရန္ ေကာက္လာၾကျပီး မင္းမႈထမ္းမ်ားအျဖစ္ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ထို႕ျပင္ ျမန္မာမင္း မ်ားကလည္း တရုတ္ျမန္မာ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ဆက္ဆံေရးကို အားေပးၾကေသာေၾကာင့္ ပန္းေသးကုန္သည္မ်ားသည္ ပိုးထည္၊ ဖဲထည္ ႏွင့္ ေရႊ အေရာင္းအ၀ယ္ မ်ားျဖင့္မႏ ၱေလး သို႕ မၾကာ မၾကာေရာက္ရွိလာၾကေၾကာင္းႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယူနန္ျပည္ အတြင္း စစ္အတြင္းမွာ လည္းေကာင္း၊ စစ္ျပီးေခတ္မွာ လည္းေကာင္း၊ ပန္းေသးမ်ား သည္   ျမန္မာျပည္အတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္ခိုဘႈံလာၾကသည္ကို ခြင့္ျပဳထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရေလသည္။ယူနန္ျပည္ တြင္ စစ္ အတြင္းက ထြက္ေျပးလာၾကေသာ ပန္းေသးမ်ားကို မင္းတုန္း မင္းတရားၾကီးက လက္ခံ ေက်ြးေမြး ေစာင့္ေရွာက္ထားေတာ္မူခဲ့ေလသည္။ ဤသည္ကို ပခန္း မင္းၾကီးက ျမန္မာ ႏွင့္ တရုတ္ သဟဇာတ- သင့္ျမတ္ မဟာမိတ္ ျဖစ္ေန ခ်ိန္တြင္ တရုတ္မင္းကို ပုန္ကန္၍ အေရးနိမ့္ျပီး ျမန္မာ ျပည္တြင္း သို႕ ၀င္ေရာက္ လာၾကေသာ တရုတ္ဘုရင္၏ ရန္သူမ်ားကို လက္မခံ သင့္ေၾကာင္း မင္းတုန္း မင္းၾကီး ထံ – ေလွ်ာက္ ထား သံေတာ္ဦးတင္ျပီး ၄င္းပန္းေသး မ်ားကို ေအာက္ျမန္ မာျပည္ ရွိ ျမိဳ႕ရြာ မ်ားသို႕ ေျပာင္းေ၇ြ႕ေနထိုင္ ၾကရန္ ေနျပည္ ေတာ္ မွ ႏွင္ထုတ္လိုက္ေလသည္။ ဤနည္း အားျဖင့္ ယူနန္ျပည္ တြင္ စစ္အတြင္းက ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ ဘာၾကေသာ ပန္းေသးမ်ားသည္ အထက္ ျမန္မာ ျပည္ ၌သာမက ေအာက္ျမန္မာျပည္ရွိ ျမိဳ႕ရြာမ်ား သို႕ပါ ပ်ံ႕ႏွံ႕ သြားၾကေၾကာင္း ေတြ႕ ရွိရေလသည္။

တရုတ္-ျမန္မာ ကုန္သည္မ်ားသည္ ထန္ေရြ႕နယ္ ေခၚ ထိပ္ခ်ဴံး နယ္ႏွင့္ ဗန္းေမာ္ ျမိဳ႕ တို႕ တြင္ကုန္းလမ္းခရီးျဖင့္ ကူးလူး ဆက္ဆံ သြားလာ ေရာင္း၀ယ္ေရး အစဥ္အလာ မ်ား ရွိခဲ့ သည္။ ၄င္းတို႕ ထဲ တြင္ ကုန္သည္ အမ်ားစု မွာ ပန္းေသး မ်ားျဖစ္ၾကေလသည္။ အခ်ဴိ႕ ပန္းေသးမ်ားမွာ ျမစ္ၾကီးနားမွတဆင့္ မိုးေကာင္းျမိဳ႕သို႕ သြား၍ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း အရပ္၌ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ ျခင္းလုပ္ငန္းျဖင့္အတည္ တက် သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနထိုင္ၾကေလသည္။အခ်ဴိ႕ တရုတ္မူဆလင္ မ်ားမွာ စစ္ေဘး စစ္ဒဏ္ လြတ္ကင္းရာ တာလီ ျမိဳ႕မွ ယူနန္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ကိုျဖတ္၍ ျမန္မာျပည္၏ အေရွ႕ေျမာက္ အရပ္ရွိ မိုင္းေမာ – မာန္ထြန္း မွ တဆင့္ ”၀” နယ္အတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္ ခိုလႈံ ေနထိုင္ၾကေလသည္။ ထိုအခါမွ၍ ပန္းေသး မ်ားေျပာင္းေရြ႕ စုရံုးေနထိုင္ျခင္းကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ”ပန္းလးုံ” ဟုေခၚ၏။ ”ပန္းလုံး”ဆိုေသာ တရုတ္စကားမွာ ”စုရံုး” သည္ ဟုအဓိပါယ္ရသည္။ ေနာက္ပိုင္းကာလ ေရြကလွ်ာ လာေသာ အခါ ” ပန္းလးံု” မွ ”ပန္းလုံ”ဟုေခၚ တြင္လာေလ သည္။ ၁၈၈၆ – ခုနစ္တြင္ အဂၤလိပ္တို႕က အထက္ျမန္မာျပည္ကို သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ၁၈၈၉ – ခုနစ္တြင္ တရုတ္ႏွင့္ ျမန္မာ နယ္ျခား သတ္မွတ္ ေပးရာတြင္ ”ပန္းလံု ” ျမိဳ႕ သည္ ျမန္မာ နယ္န္မိတ္အတြင္း က်ေရာက္လာေလသည္။ အခ်ဴိ႕ ပန္းေသးမ်ားသည္ စစ္ေျပးဒုကၡ သည္ မ်ားအျဖစ္ ယူနန္နယ္မွ ျမန္မာျပည္တြင္း သို႕ အေရွ႕ဘက္ပိုင္းမွ ၀င္ေရာက္လာျပီး က်ဴိင္းတံု ျမိဳ႕တြင္ အေျခ စိုက္ ေနထိူင္ၾကေလသည္။ က်ဴိင္းတံု ျမိဳ႕ ၌ ယခုအခါ ပန္းေသး ဦးေရ မွာ (၅၀၀၀) ေက်ာ္ခန္႕ ရွိသည္ ဟု ယူဆ ရေလသည္။

တရုတ္ျပည္ ယူနန္နယ္မွ အေၾကာင္းအမ်ဴိးမ်ဴိး ျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္အေျခ စိုက္လာၾကေသာ ပန္းေသးမ်ားသည္ ႏွစ္ၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် မင္းမႈထမ္းျခင္း ကုန္ကူးသန္း ေရာင္း ၀ယ္ျခင္း အိမ္ေထာင္က် ျခင္း စေသာ ကိစၥရပ္မ်ား အေပၚ အေၾကာင္းျပဳ အေျခခံျပီး ယခုအခါ ပန္းေသးအမ်ားစုကို ဗန္းေမာ္၊ ျမစ္ၾကီးနား၊

မႏ ၱေလး ၊ မိုးကုတ္၊ တန္႕ယန္၊ လားရႈိး၊ ကြန္လႈံ၊ ေတာင္ၾကီး၊ က်ဴိင္းတံု ႏွင့္ ရန္ကုနု္ စေသာ ျမိဳ႕ၾကီး မ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရေလသည္။

(၆)ပန္းလံုပန္းေသးမ်ား။

လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း (၂၀၀) ေက်ာ္ခန္႕တြင္ ရွမ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္း ယခု ကိုးကန္႕ နယ္ေျမ အတြင္း တရုတ္ျပည္ နယ္စပ္အနီး တြင္ ”တိုက္က်ားက်ိတ္” ဟူေသာ ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕ ရွိခဲ့သည္။ ၄င္းျမိဳ႕သည္ ေျမျပန္႕လြင္ျပင္ ၌ တည္ရွိျပီး အေရွ႕ဘက္တြင္ ”ရင္းစင္း” အေနာက္ဘက္တြင္ ”မုကြာက်ဴိက္” အေနာက္ေတာင္ဘက္တြင္ ” မလိပါး” ၊ ေျပာက္ဘက္တြင္ ”စင္းက်ိတ္ ” ဟူေသာ ရြာမ်ား ရွိပါသည္။

(ေျမပံု ကို ပူးတြဲ တင္ျပပါသည္။)

panthay 11

Hui, Panthay of Myanmar (Burma)

 

”တိုက္က်ားက်ိတ္” ျမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္ေသာ လူမ်ဴိး မ်ားမွာ ပန္းေသး လူမ်ဴိး မ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။ လူဦးေရ ေျမာက္ ျမား စြာ ေနထိုင္ေသာ ျမိဳ႕ ၾကီး တစ္ျမိဳ႕ ျဖစ္ပါသည္။ ယေန႕ ထက္တိုင္ ၄င္း ”တိုက္က်ားက်ိတ္” တည္ရွိရာ ေနရာ တြင္ ျမိဳ႕ရိုး၊ က်ဴံး၊ ကတုတ္၊ စသည္တို႕၏အၾကြင္းအကိန္မ်ား ထင္ရွားစြာ တည္ရွိေနေသး၏။ ထိုျမိဳ႕မွ ပန္းေသး လူမ်ဴိး အခ်ဴိ႕ တို႕ သည္ ေတာင္ပိုင္းသို႕ ဆင္း ျပီး သံလြင္ျမစ္ အေရွ႕ဘက္ ”၀” နယ္အတြင္း ရွိ ”နမ္းေပါ့ ” ဟူေသာ ရြာအတြင္း သို႕ ေရြ႕ေျပာင္းေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ ”တိုက္က်ားက်ိတ္” ျမိဳ႕ တြင္ ေအးခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လာရာမွ ၁၀၄၀ ခုနစ္သို႕ ေရာက္ေသာအခါ တရုတ္ျပည္တြင္ အလံျဖဴ ႏွင့္ အလံနီ အေရးအခင္း စတင္ျဖစ္ပြါးခဲ့ပါသည္။ မူဆလင္ျဖစ္ေသာ အလံျဖဴ တပ္မ်ား အေရးနိမ့္သျဖင့္ ပန္းေသးမ်ားေနထိုင္ေသာ ”တိုက္က်ားက်ိတ္” ျမိဳ႕ သို႕ ဒုကၡ သည္မူဆလင္မ်ား ၀င္ေရာက္ ခိုလႈံခဲ့ပါ သည္။ ရန္ျငိဳးမကုန္ေသးေသာ မန္ခ်ဴး အလံနီ တပ္မ်ားက ”တိုက္က်ားက်ိတ္” ျမိဳ႕ အထိ လိုက္လံ တိုက္ခိုက္ၾကသည္ ။

အင္အား မမွ်ေသာေၾကာင့္ ”တိုက္က်ားက်ိတ္” ျမိဳ႕သူ ျမိဳ႕သားမ်ား မရႈမလွ ေသေၾကၾကရျပီး ျမိဳ႕ပါ ဖ်က္ဆီးျခင္းခံလိုက္ရပါသည္။ ထို႕ ေၾကာင့္ ၁၈၅၀ ခုနစ္ေက်ာ္ကာလတြင္ က်န္ရွိေသာ ပန္းေသး မ်ားသည္ စစ္ေျပးဒုက သည္အျဖစ္ ကိုးကန္႕နယ္ အေနာက္ ေတာင္ ပိုင္းသို႕ ထြက္ေျပးလာၾကပါသည္။ ”မလိပါး” ၊ ”ၾကာဇီရု” ေခၚ ”ေဟြ႕ဇီၾကာခ်န္႕” စေသာ ရြာမ်ား တြင္ လည္းေကာင္း ထိုမွတစ္ဖန္ ေတာင္ပိုင္းရွိ ”ထိန္ေျမဖုန္” ၊စန္းေရွာင္” စေသာ ရြာမ်ား တြင္ တိမ္းေရွာင္ ခိုလႈံလာၾကပါသည္။ ထိုမွ တဖန္ ပန္းေသးမ်ားသည္ ”ကန္မႈိင္း ၊ ခမ္းတိန္ ” ရြာမ်ားသို႕ ေျပာင္းေရြ႕လာသည္။ အခ်ဴိ႕ မွာ မူ သံလြင္ျမစ္ တစ္ေလွ်ာက္လိုက္ ျပီး ရွမ္းျပည္ အတြင္းသို႕ ဆင္းသြားခဲ့သည္။ အမ်ားစုမွာ သံလြင္ျမစ္ ”နမ့္စီခ” ကူးတို႕ဆိပ္ မွ ကူးကာ သံလြင္ျမစ္ အေရွ႕ဘက္ ”၀” နယ္ အတြင္း ရွိ ”နမ့္ေပါ့ ” ရြာသို႕ ေရာက္ရွိသြားသည္။ နမ္ေပါ့ ရြာတြင္ ယခင္က ”တိုက္က်ားက်ိတ္” ျမိဳ႕မွ ေျပာင္းေရြ႕လာေသာ ပန္းေသး မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေနထိုင္ေလသည္။နမ့္ေပါ့  ရြာသို႕ ပန္းေသးမ်ားတေျဖးေျဖး ျပန္လည္ စုရံုးလာၾက သျဖင့္ျပန္ လည္ စုစည္းျခင္းဟု အဓိပါယ္ သက္ေရာက္သည့္ ”ပန္းလံု ” ဟူေသာ အမည္ျဖင့္ေျပာင္း လဲ ေခၚေ၀ၚလာခဲ့ သည္။ ထိုကဲ့သိုစုစည္းကာ ျမိဳ႕သစ္တည္ေထာင္ ျပီးေနထိုင္ၾကသည္ ကို”၀” ေစာ္ဘြားမ်ားက သေဘာတူ ခြင့္ျပဳ ခဲ့ပါ သည္။ ၁၈၆၀ ခုနစ္ေလာက္တြင္ ပန္းေသး အၾကီးအကဲ ”မားလင္ရိုး ” ကို  ပန္းလံုျမိဳ႕စား အျဖစ္”ကြမ္ျပယ္” ေစာ္ဘြားကခန္႕သျဖင့္ ”မားလင္ရိုး ” သည္ ”ပန္းလုံ ”နယ္တစ္၀ွိက္ ကို အုပ္ခ်ဴပ္ခဲ့ ရေလ သည္။ယင္းအုပ္ခ်ဴပ္ ရေသာ နယ္ေျမ မွာ စတုရန္း မိုင္ေပါင္း (၁၇၀) ခန္႕ ရွိျပီးအေရွ႕ဘက္ရွိ နမ့္မုေခ်ာင္း ၊ွ အေနာက္ ဘက္ သံလြင္ျမစ္၊ ေျမာက္ဘက္”ဟိုစြမ္း”ရြာ၊ ေတာင္ဘက္ ”ပန္းႏြိဳင္ရြာ” အထိ  ျဖစ္ပါသည္။

၁၈၆၀ ခုနစ္မွ ၁၉၄၅ ခုနစ္အထိ ပန္းလံု ျမိဳ႕ ကို အုပ္ခ်ဴပ္ခဲ့ေသာ ျမိဳ႕စားမ်ားမွာ -(၁) မာလင္ရီး (၂) မားစန္းတားရင္ (၃)သြင္းတားရင္ (၄)တာဂ်ီးမား ကြယ္ရွင္း(၅)မားရင့္အန္း (၆) မာေမ့ထင္ စသည္တို႕ျဖစ္ပါသည္။၁၈၉၈ ခုႏွစ္သို႕ ေရာက္ေသာ အခါ တရုတ္ျမန္မာ နယ္နိမိတ္သတ္မွတ္ျခင္းစတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဤအခ်ိန္ထိ ပန္းလံု သည္ မည္သည့္ ႏိုင္ငံတြင္ပါ၀င္သည္ကို ျပတ္ျပတ္ သားသား သတ္မွတ္ ထားျခင္းမရွိေသးေပ။နယ္နိမိတ္သတ္ မွတ္ေရး ေကာ္မရွင္ သည္ ”၀” နယ္အတြင္းရွိ သက္ဆိုင္သူမ်ားကိုဖိတ္ၾကားခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ပန္းလံုျမိဳ႕စား တာဂ်ီးမား ကြယ္ရွင္းတစ္ေယာက္သာတတ္ေရာက္ခဲ့ျပီး အျခားနယ္ရွင္မ်ား တတ္ေရာက္ခဲ့ျခင္းမရွိ ပါ။ပန္းလံုကို မည္ သည့္ႏိုင ္ငံတြင္ ပါ၀င္ထည့္သြင္းလိုေၾကာင္း ထိုေကာ္မရွင္အဖြဲ႕က ေမးျမန္းရာ ျမိဳ႕စား တာဂ်ီးမား ကြယ္ရွင္း က ျမန္မာျပည္တြင္း၌သာပါ၀င္ ထည့္သြင္း လိုေၾကာင္း ေျဖၾကားခဲ့ပါသည္။

ထို႕ေၾကာင့္ ပန္းလံုနယ္ကိုျမန္မာျပည္ နယ္နိမိတ္အတြင္း ၌ ထည့္သြင္းသတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။ အဂၤလိပ္အစိုးရက လည္း တာဂ်ီးမား ကြယ္ရွင္းကို ပန္လံုျမိဳ႕စား ရာထူး၌ပင္ ခန္႕အပ္၍ ပန္းလံုနယ္ကို ဆက္လက္အုပ္ခ်ဴပ္ေစခဲ့ပါသည္။ ဤတြင္ တာဂ်ီးမား ကြယ္ရွင္း က ပန္းလံု ကိုျမန္မာျပည္အတြင္း ပါ၀င္ရန္ ဆႏၵ ျပဳခဲ့သည့္အတြက္ အျခားနယ္ ရွင္မ်ားကမႏွစ္ျမိဳ႕ သျဖင့္ ျမိဳ႕စား တာဂ်ီးမား ကြယ္ရွင္း  ကို လုပ္ၾကံ လိုက္ေလသည္။ျမိဳ႕စား တာဂ်ီးမား ကြယ္ ရွင္း   လုပ္ၾကံခံရျပီး ေနာက္ ပန္းလံု ျမိဳ႕သူျမိဳ႕သား မ်ားသည္ တုန္လႈပ္ ေျခာက္ျခားျပီး အေျခအေန ရုတ္ရုတ္ သဲသဲျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။ အခ်ဴိ႕က ပန္းလံုျမိဳ႕ ကို စြန္႕ခြါျပီၚ ရွမ္းျပည္ဘက္သို႕ေျပာင္း ေရြ႕ သြားၾကပါသည္။ ထို႕ ော႕ာင့္ ဤသို႕ ရႈပ္ေထြးေနေသာ အေျခ အေနကို ထိန္းသိမ္းရန္  မားရင့္အန္း  ကို ျမိဳ႕စားအျဖစ္ ခန္႕အပ္ျပီး အုပ္ခ်ဴပ္ေစ ခဲ့ပါသည္။ အေျခ အေန ျငိမ္းခ်မ္းသြားေသာအခါ မာေမ့ထင္  ကို ျမိဳ႕စားအျဖစ္ တင္ေျမာက္ လိုက္ၾကပါသည္။

၁၉၃၄ ခုနစ္တြင္ တရုတ္ႏွင့္ အဂၤလိပ္ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားသည္ ဟိုစြက္ အရပ္၌ဒုတိယ အၾကိမ္ေျမာက္ တရုတ္ျမန္မာ နယ္နိမိတ္ သတ္မွတ္ေရး အစည္းအေ၀းျပဳ လုပ္ ၿပန္  သည္။ ဤအခ်ိန္တြင္ ”၀”ေစာ္ဘြားမ်ား အားလံုးလိုလိုပင္တတ္ေရာက္ခဲ့သည္။ ထိုအစည္းအေ၀းတြင္ ျမိဳ႕စား မာေမ့ထင္  ၏ တိုက္တြန္းေဆာ္ၾသ မႈေၾကာင့္  ”၀” ေစာ္ ဘြားမ်ားအားလံုး ကျမန္မာျပည္အတြင္း၌သာ ပါ၀င္မည့္ အေၾကာင္း တညီတညြတ္ တည္း ဆႏၵမဲေပးခဲ့ၾကပါသည္။ ယင္းသို႕ ဆႏၵ ေပး သေဘာတူညီမႈေၾကာင့္ ”၀” နယ္ တစ္ခုလံုးကို ျမန္မာ ပိုင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါ သည္။ ယေန႕ထက္တိုင္ ထိုနယ္သည္ျမန္မာ ပိုင္နက္ နယ္ေျမ ျဖစ္ေနခဲ့ ပါ သည္။ပန္းလံုျမိဳ႕စား မာေမ့ထင္က ”၀” ေစာ္ဘြားမ်ား ကို စည္းရံုးႏိုင္ျခင္းမွာျမိဳ႕စား မာေမ့ထင္၏ ဇနီ ၂ ဦး အနက္ တစ္ဦးမွာကြန္ျပတ္ နယ္ ရွင္ ေစာ္ဘြားစပ္ထိန္တန္ ၏ ဒုတိယ သမီးေဒၚ အဲ ေကာ္ ျဖစ္ျခင္း ေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ သည္။ ေဒၚအဲေကာ္ ႏွင့္သားသမီး ၇ ေယာက္ ထြန္းကားခဲ့ျပီး သားအၾကီး မွာ ”မာကြမ္ ဖု” ျဖစ္ပါသည္။

၁၉၄၃ ခုနစ္ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ၾကီး အတြင္း ဂ်ပန္တပ္မ်ားသံလြင္ျမစ္အေရွႈဘက ္သို႕ခ်ဥ္းနင္း၀င္ေရာက္ လာၾက ေသာ အခါ ပန္းလံုပန္းေသးတို႕သည္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ တို႕၏ ၾသဇာ ကိုအာခံခဲ့ေသာေၾကာင့္ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ တို႕၏ ညွင္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈ ၊ မတရားသတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ား ကိုခံခဲ့ၾကပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ မ်ားက ပန္းလံုျမိဳ႕ ၾကီးကို မီးရႈိ႕ ဖ်တိဆီးလိုက္ပါသည္။ (ပန္းလံု ျမိဳ႕ ရွိ တစ္ခုတည္းေသာ ဗလီ အေဆာက္အအံုတစ္ခုတည္းသာ မီးမေလာင္ပဲ ယေန႕ တိုင္ တည္ရွိလွ်က္ ရွိေနပါသည္။ ပန္းလံုျမိဳ႕ မီးေလာင္ ခဲ့ျပီးေနာက္ ျမိဳ႕သူ ျမိဳ႕သား မ်ား တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရာမွ၁၉၄၀ ခုနစ္တြင္ ပန္းလံု ျမိဳ႕သို႕ တဖန္ ေျပာင္းေရြ႕ ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ထိုသို႕ ေနထိုင္ရာမွ လပိုင္းအတြင္းတြင္ ”ေကအမ္ဒီ” ”လီပင္ဟြမ္း” ၏ တပ္ကပန္းလံု ျမိဳ႕ကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ျပန္ သည္။ ျမိဳ႕သူျမိဳကသားမ်ား ကိုတိုက္ခိုက္လုယက္ျပီး အိမ္ယာမ်ားကို ဖ်က္ဆီး လိုက္ၾကသည္။ ထို႕ ေၾကာင့္က်န္ ရွိေနေသးေသာ ျမိဳ႕သူ ျမိဳ႕သား အားလံုးတို႕သည္  ျမန္မာျပည္အႏွံ႕အျပားသို႕ ေျပာင္းေရြ႕ေနထိုင္ခဲ့ ၾကသည္မွာ ယေန႕ တိုင္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ပန္းေသး လူမ်ဴိး မ်ား၏ ယေန႕ လက္ရွိ အေျခအေန ။ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ပန္းေသး လူမ်ဴိး မ်ား၏ ယေန႕ လက္ရွိ အေျခအေန ကိုရႈေထာင့္ အမ်ဴိးမ်ဴိး မွ ေလ့လာ သံုးသပ္ ၾကည့္ရႈျပီး အျပဳသေဘာျဖင့္အၾကံျပဳ တင္ျပလိုပါသည္။
(က) တိုင္းရင္းသား/ ႏိုင္ငံသားကၽြႏႈ္ပ္တို႕၏ ဘိုးဘြားဘီဘင္တို႕ သည္ ျမန္မာျပည္ – ပင္ ေမြးဖြါး -ျမန္မာျပည္ ပင္ေသဆံုးခဲ့ၾကပါသည္။  ကၽြႏႈ္ပ္တို႕သည္လည္း ျမန္မာျပည္ – ပင္ေမြးဖြါး – ျမန္မာျပည္ – ပင္ ေသဆံုးခဲ့ၾက ရပါမည္။  ထို႕ျပင္ကၽြႏႈ္ပ္တို႕၏ သားစဥ္ ေျမးဆက္တို႕ သည္လည္း ျမန္မာျပည္ – ပင္ ေမြးဖြါး -ျမန္မာျပည္ – ပင္ ေသဆံုးၾက ရပါ လိမ့္မည္။ထို႕ေၾကာင့္ ကၽြႏႈ္ပ္တို႕၏ ႏိုင္ငံသားခံယူခ်က္ႏွင့္ ရပ္တည္ ခ်က္တို႕မွာမွန္ကန္ တိက် ျပတ္သားရန္ လိုအပ္လွပါသည္။ ကၽြႏႈ္ပ္တို႕သည္ ပန္းေသးမ်ားျဖစ္- တရုတ္ျပည္ ျပန္ရန္လည္း အေၾကာင္းမရွိသလို ကုလားဟု အေခၚခံရ သျဖင့္ ကုလားျပည္ ျပန္ရန္လည္း အေၾကာင္း မရွိေပ။ ထို႕ ေၾကာင့္ ကၽြႏႈ္ပ္တို႕ ႏိုင္ငံ သည္ျမန္မာႏိုင္ငံသား ျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်စ္ျမတ္ႏုိး ရန္ႏွင့္ သစ္စာရွိရန္သာ လိုအပ္ပါသည္။ ၄င္းျပင္ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ ေအးအတူ ပူအမွ် ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေသတပန္ သက္တစ္ဆံုး အတူယွဥ္တြဲ ေနထိုင္သြားၾကရန္ အထူးအေရးၾကီး လွပါသည္။
ကၽြႏႈ္ပ္တို႕သည္ ျမန္မာ ျပည္၏ တိုင္းရင္းသား / ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ေၾကာင္းကိုေလးေလးနက္နက္ ခံယူၾကရမွာ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ ကၽြႏႈ္ပ္တို႕သည ္အျခား အျခားေသာ ျမန္မာ  တိုင္းရင္းသား / ႏိုင္ငံသား မ်ား နည္းတူျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ ေရွးႏွစ္ ေပါင္း ရာ ႏွင့္ ေထာင္ ႏွင့္ ခ်ီ – အတည္တက်ေနထိုင္လာၾကေသာ မ်ဴိးႏြယ္ မ်ားမွ ဆင္သက္ လာသည့္ အဆက္အႏြယ္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံ   ေတာ္၏ ၁၉၄၈ ခုနစ္၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈအက္ဥပေဒ အပိုဒ္ -၃ (၁၁) အရ ပုဂိဳလ္ တစ္ဦး၏ အမိ အဖ ႏွစ္ဦး စလံုးသညတိုင္းရင္းသား / ႏိုင္ငံသား မ်ားျဖစ္ၾကလွ်င္ အဆိုပ္ ပုဂိဳလိ သည္ ႏိုင္ငံသား လက္မွတ္ ေလွ်ာက္ထား ရန္ မလို ၊အလိုအေလွ်ာက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သည္။

-ဤ ေနရာတြင္ အထူးသတိ ျပဳရန္ အခ်က္မွာ

တိုင္းရင္းသား / ႏိုင္ငံသား ဆိုရာတြင္ ခ်င္း- ကခ်င္- ရွမ္း – ကရင္- မြန္-ကယား – ရခိုင္- ဗမာ တို႕ ႏွင့္ ၁၈၂၄ ခုနစ္ မတိုင္မီက ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းသို႕ လူမ်ဴိးအစုလိုက္ ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ခဲ့ၾကသူမ်ားကို ဆိုလိုပါသည္။

တဖန္ ၁၉၄၈ ခုနစ္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၁ (ခ)အရ ပုဂိဳလ္ တစ္ဦး တစ္ေယာက္၏ အမိအဖ ႏွစ္ဘက္ ရွိ အမိဘက္မွ အဖိုးအဖြါး – အဖဘက္မွ အဖိုးအဖြါး ၄ ဦး အနက္ အနည္းဆံုး တစ္ဦး သည္ တိုင္းရင္းသားတိုင္းရင္းသူ ျဖစ္ပါက အဆုပါ ပုဂိဳလ္ သည္ အလိုအေလွ်ာက္ ႏုိင္ငံ သား ျဖစ္
ပါသည္။
တဖန္ ၁၉၄၈ ခုနစ္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ သားျဖစ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ – ၄(၂) အရ  ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ အမိအဖ ႏွစ္ဘက္ ရွိ အမိဘက္မွ အဖိုးအဖြါး- အဖ ဘက္မွ အဖိုးအဖြါး ၄ ဦး စလံုးသည္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာ ႏိုင္ငံ အတြင္းအေျခ စိုက္   ေနထိုင္ခဲ့ၾက – ၄င္း၏အမိအဖ ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ႏိုင္ငံျခားသားအျဖစ္ ခံယူ ထား ၾကေသာ္လည္း ထိုကေလး ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္ း -ေမြးဖြါးခဲ့ လွ်င္ အဆုပါ ပုဂိဳလ္ သည္ အလိုအေလွ်ာက္ ႏုိင္ငံ သား ျဖစ္ပါသည္။အထက္ပါ အက္ဥပေဒ မ်ားအရ ယေန႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းရွိ ပန္းေသးမ်းအားလံုးတို႕သည္ တိုင္းရင္း သား ႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္မွာယံုမွၾးသံသယ ျဖစ္ဖြယ္ အေၾကာင္း လံု၀ မရွိေပ။ ထိုအခ်က္အလက္မ်ား ကိုကၽြႏႈ္ပ္ တို႕ တစ္တြ သည္ ေကာင္းစြာ နားလည္ သေဘာ ေပါက္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံျမိဳ႕နယ္ အႏွံ႕ အျပား ရွိ ပန္းေသးထု အားလံုးကိုလည္း လက္ဆင့္ကမ္းရွင္းလင္း အသိ ေပးရန္ တာ၀န္ရွိ့ပါေပသည္။ ကၽြႏႈ္ပ္ တို႕၏  ေနာင္လာေနာက္သားမ်ားကိုလည္း ၾကည္ လင္ျပတ္ သားေသာ ထိုခံယူခ်က္ အမွန္အတိုင္း ဆက္လက္ခံယူ ထိန္းသိမ္း သြားၾကရန္ လႈံ႕ေဆာ္ေပးရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမႊအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းျခင္း။ယေန႕ ပညာတတ္ ပန္းေသးလူငယ္မ်ားသည္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြ အႏွစ္မ်ားကို စိတ္ပါ၀င္ စားစြာ ေလ့လာ ရွာေဖြ စုေဆာင္း ထိန္းသိမ္း သြားၾကရန္အမ်ဴိးသားေရးတာ၀န္ တစ္ရပ္အျဖစ္ လုပ္ေဆာင္သြားၾကရေပမည္။ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်း မႈ အေမြ အႏွစ္ ဆိုသည္မွၾာမ်ားစြာ က်ယ္ျပန္႕ လွပါသည္။အေျပာလြယ္သေလာက္ လက္ေတြ႕အားျဖင့္ ခက္ခဲ နက္နဲ လွပါသည္။ ႏွစ္ရွည္ လမ်ားေငြ ကုန္ လူပန္း ခံျပီး လုပ္ရမည့္ အလုပ္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ တစ္ဦး တစ္ေယာက္ တည္းေဆာင္ရြက္ – မရပါ။ ညီညီ ညြတ္ညြတ္ တတ္ညီ လက္ညီ ျဖင့္အမ်ား စုေပါင္း လုပ္ေဆာင္မွ ေအာင္ျမင္ ပါမည္။ တစ္ခုသတိျပဳ၇မည္မွာ ”အမွန္တကယ္ လုပ္လွ်င္ အမွန္တကယ္ ေအာင္ျမင္ ရမည္” ေဆာင္ပုဒ္ ကိုႏွလံုးသြင္းထား ရမည္မွာ အဓိက အခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ဥပမာ -(၁)

ပန္းေသးအေထာက္အထား စာအုပ္၊စာရြက္၊စာတမ္း မ်ား ၊ ဓါတ္ပံုပန္းခ်ီကားခ်ပ္မ်ား ၊ေခတ္အဆက္ဆက္တြင္ သံုစြဲခဲ့သည့္ ေငြ မ်ား၊ အ၀တ္အထည္မ်ားႏွင့္ လူ႕ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္း မ်ားကို ရွာေဖြ စုေဆာင္းရမည့္ အျပင္”သက္ၾကီးစကား၊ သက္ငယ္ၾကား” ဆိုသကဲ့သို႕ ယေန႕တိုင္ သက္ရွိ ထင္ရွားရွိေနေသးေသာ သက္ၾကီး ရြယ္ အို ပန္းေသး ဖိုးဖိူး ၊ ဖြါးဖြါး မ်ားထံခ်ဥ္းကပ္ျပီး မိမိတို႕ သိလို တတ္လို ရာမ်ားကို စံုစမ္းေမးျမန္းျပီးမွတ္ တမ္း တင္ထား ရန္ အထူး လိုအပ္လွပါသည္။

ဥပမာ -(၂)

ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ ပန္းေသးလူမ်ဴိးမ်ားအမ်ားအျပား ေနထိုင္ ရာေဒသမ်ား ရွိသမိုင္း၀င္ အေဆာက္အဦးမ်ား ကို အေျခ အေန ႏွင့္ အခ်ိန္အခါ ေပးလၽွင္ေပးသလို လူကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ – ျဖစ္ေစ၊ ေဆြ မ်ဴိး မ်ား (သို႕မဟုတ္)အသိမိတ္ေဆြ အဆက္အသြယ္ ရွိ ပုဂိဳလ္မ်ား မွတဆင့္ ျဖစ္ေစပန္းေသးလူမ်ဴိးမ်ာႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အေဆာက္အဦးမ်ား၏ ဓါတ္ပံုမ်ား ၊ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္းမ်ားကို ရွာေဖြ စုေဆာင္းရန္  အထူး အၾကံျပဳတိုက္တြန္းလိုပါသည္။ မႏ ေလးျမိဳ႕ ရွိ ပန္းေသးဗလီ ၀င္းၾကီး ႏွင့္ပန္းေသးဗလီၾကီး ၊ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ႏွင့္ ဝကပါျပင္ ျမိဳ႕မ်ား ပန္းေသးဗလီၾကီးမ်ားႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ လားရႈိး ရန္ကုန္ ႏွင္ အျခား ျမိဳ႕ မ်ား ရွိပန္း ေသး ဗလီၾကီး မ်ားႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊၊   ျမန္မာျပည္သို႕ အေၾကာင္းအမ်ဴိးမ်ဴိး ျဖင့္ လာေရာက္ျပီး ျမန္မာျပည္ တြင္ပင္ကြယ္လြန္သြားၾကေသာ ပန္းေသးစစ္ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီး မ်ား၊ သံသမနၾကီး္မ်ား ၊နာမည္ၾကီး ကုန္သည္ သူေဌး သူၾကြယ္မ်ား၊ ဘာသာေရး ေ၇ွ႕ေဆာင္ဆရာေတာ္ၾကီးမ်ား၊ စာေပပညာရွင္ၾကီးမ်ား၏ ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္ သမိုင္း မွတ္တမ္း မွတ္ရာမ်ားႏွင့္ကဘရ္ သခ်ဴိင္း မ်ားကို စုံစမ္းေလ့လာေဖၚ ထုတ္မွတ္တမ္းတင္ျပီးေနာင္ လာလ တံ႕ေသာ ပန္းေသးလူငယ္ မ်ဴိးဆက္သစ္မ်ားအတြက္ ကိုယ့္ လူမ်ူိး ကိုကိုယ္တန္ဖိုးထား ဂုဏ္ယူျပီး မ်ဴိးခ်စ္စိတ္ဓါတ္ ရွင္သန္ေစရန္ ခိုင္မာေသာအေထာက္ အထားျဖင့္ စုေဆာင္းထား ရွိ လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ရပါမည္။

Panthay (Burmese Chinese Muslim) Mosque, Mandalay, Burma

 

Panthay Mosque, Mandalay, Myanmar

Panthay Mosque, Mandalay, Myanmar

Panthay (Burmese Chinese Muslim) Mosque

http://islaminchina.info/map-chinese-muslims/

In the late 19th century, the Panthay Rebellion took place at Yunnan. The local Muslims rebelled against the Qing authorities. This was in retaliation to the discriminatory procedures adopted by the Qing authorities against the local Muslims. The Rebellion was completely suppressed and more than one million Muslims were killed. Those who survived fled to Burma where they founded various Chinese Muslim communities in the northern regions. Many other survivors escaped to Central Asia, mostly to Kazakhstan and Kyrgyzstan, and are known in this region as the Dungan people. Sadly, most of the Yunnan Muslim culture has been destroyed and very few of the original Yunnan Muslims are still present in the region.

Location of Yunnan in China Map of Yunnan Province

  ကုိးကားက်မ္းမ်ား

(1) မႏၱေလးျမိဳ႕ ပန္းေသးဗလီၾကီး ၏ ႏွစ္တစ္ရာျပည့္ အထိန္းအမွတ္ အျဖစ္ဂုဏ္ျပဳတင္ဆက္သူ မိုးကုတ္ျမိဳ႕မွ    အျငိမ္းစား ေက်ာင္းအုပ္ဆရာၾကီး ဟာဂ်ီဦးရီစြတ္ ေခၚ ဟာဂ်ီ ဦးဘရီ ၏ ပန္းေသး အမ်ဴိးသားသမိုင္း အက်ဥ္း ခ်ဴပ္စာအုပ္။
(2) အစၥလႅာမ့္ စာေစာင္
(3) ဗမာ မူဆလင္ စာေစာင္အတြျ(၁) အမွတ္(၂)စာမ်က္ႏွာ(၅၆)- ၁၉၆၂ ခု။
(4) ကမၻာ့အလင္းစာေစာင္မ်ား
(5)ေက်ာင္းသံုးျမန္မာရာဇ၀င္(ဦးဘသန္း)
(6)ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္း(၆၊၇၊၉) အတြဲမ်ား။
(7)မွန္နန္းရာဇ၀င္
(8) ျမန္မာ စာညႊန္းေပါင္းက်မ္း
(9)ျမန္မာ့သမိုင္း (ဆရာ ဦးေအးေမာင္)
(10) ျမန္မာ ရာဇ၀င္ သိမွတ္ဖြယ္ရာ အျဖာျဖာ(ဦးၾကည္)
(11)ဗမာ-မူဆလင္ ရာဇ၀င္ (ဦးျမ-၁)
(12) ဗမာ-မူဆလင္သမိုင္း(ေရႊဘို ဦးျမဦး)
(13) နိဗါန္ေဆာ္ စာေစာင္ အမွတ္-၂ – စာမ်က္ႏွာ၂၄ ႏွင့္ ၄၆။
(14) အေရွ႕ဖ်ားတိုင္းျပည္မ်ားသမိုင္ အက်ဥ္းခ်ဴပ္။
(15) ပါေမာကၡ ဦးဘညႊန္႕= ပါေမာကၡ ဦးလူေဖ၀င္း
(16)မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး
(17)ရုပ္စံု- စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ- ၅ – စာမ်က္ႏွာ ၂၄ – ၄၄ ။
18.      Comming of Islam to Burma down to1700 A.D (Gohmu Ba Shin ).
19.      M       uslim HLRALD (HONG KONG) – 1964 to 1084 Issued.
20.      Chinese Muslin in Burma (Muslin in Burma puplishers house, Rangoon).
21.      Islam in china (B.N.A BABBAN)
22.      History of Burma (G.E. HARVEY)
23.      Burma past and present. (Peneral Albert Fytch). Pg 96:97:98;113;302.
24.      Dr. Thaung “Panthay Interlude In Yunan “ Pg 474;478: 480.
25.      Dr. Anderson. “Panthay in Burma.” Pg 94:220: 225:227:229:233:241:246).
26.      “Puthi and Panthay “ by bobson-Jobson . Pg 669.
27.     “History of Burma“ bySir Arthur Phayre.
28.     “Burma from then earliest times to the presrnt “ ( J.G. SCOTT) Pg 609.
29.     “The River of Golden sand “ By Capt: Willion Gill. 1883: Pg 251.

30. Panthay (ပန္းေသးမြတ္ဆလင္)သမုိင္း

31.      ေၿမပုံမ်ားကုိးကားၿခင္း

ပန္းေသးသမုိင္းအေၾကာင္းေလ႔လာစရာ အၿခားလင္႔

https://lumyochit.wordpress.com/2012/04/19/hui-panthay-of-myanmar-burma/

Forward mail:  Khin May Htwe, Kothaung township.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s