ဂုဏ္ယူဖြယ္ရာ တိုင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ား

 ေႏြရာသီအစၥလာမ့္ဗဟုသုတရ႐ွိေရးအစီအစဥ္မွာပါ၀င္ခဲ့ၾကသူမ်ားအားလုံးအေပၚသုိ႔ အလႅာဟ္ အ႐ွင္ျမတ္ထံေတာ္ပါးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာမႈအျဖာျဖာက်ေရာက္ပါေစ ………..

“ အတ္စလာမုအလိုင္ကြမ္း …. ၀ရဟမၼာသြလ္လားေဟ့ ၀ဘရကသုဟူ ”
ဒီေႏြရာသီအစီအစဥ္ေလး မွာ ကၽြန္မေဆြးေႏြးမွ်ေ၀ေပးမယ့္ေခါ

င္းစဥ္က ‘ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္အစၥလာမ္သာသနာ (ဂုဏ္ယူဖြယ္ရာ တိုင္းရင္းသားအစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ား)’ ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေလးပါ။
ကၽြန္မတုိ႔အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားဟာ အသက္႐ွင္ေနစဥ္ကာလမွာ မ႑ိဳင္ႀကီး (၅)ခုႏွင့္တကြ က်င့္ရန္ က်ဥ္ရန္၊ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္တုိ႔ကို လိုက္နာမွသာ ေနာင္အာေခရသ္အတြက္ အာမခံ ခ်က္ ေကာင္းမွာျဖစ္သလုိ ယခုလက္႐ွိေနထိုင္ရာ ေလာကႀကီးတြင္လည္း တုိင္းရင္း သားပီသမွ အနာဂတ္အာမခံခ်က္ ႐ွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မတုိ႔ေတြဟာ မြတ္စလင္မ္ပီသေသာ မြတ္စလင္မ်ားအျဖစ္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားပီသေအာင္ေနထိုင္ရန္မွာ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သနာ၀င္တုိင္းအတြက္ ႀကီးမားေသာ တာ၀န္တစ္ရပ္ပါ။
ကၽြန္မေျပာမွာက သမုိင္းေၾကာင္းတစ္စိတ္တစ္ေဒသပါ။ သမုိင္းဆုိတာ ပ်င္းစရာ အိပ္ငိုက္စရာလုိ႔ သေဘာထား႐ုံမက အိပ္ေမာက်ခဲ့လုိ႔ လက္႐ွိအေျခအေနမွာ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္၀င္တုိ႔ အခက္အခဲမ်ားစြာနဲ႔ ရင္ဆုိင္ၾကရတယ္။ အတိတ္ကုိေမ့ေနလုိ႔ အနာဂတ္မွာ လမ္းေပ်ာက္ရသူေတြ မျဖစ္ရေအာင္ ဒီေန႔ေျပာျပမယ့္ သမိုင္းတစ္စိတ္တစ္ေဒသကုိ ရရွိတဲ့ အခ်ိန္အတုိင္းအတာအရ အလြန္ကုိအက်ဥ္းခ်ဳံးၿပီး ေျပာျပရမွာျဖစ္လုိ႔ အိပ္မငိုက္ မပ်င္းမရိ နားေထာင္ၿပီးေဆြးေႏြးၾကဖုိ႔ ပထမဆုံးေျပာခ်င္ပါတယ္။
သနားၾကင္နာေတာ္မူ၍ မဟာက႐ုဏာေတာ္ႏွင့္ျပည့္စုံေတာ္မူေသာ ဖန္ဆင္း႐ွင္ ေအာက္လာဟုိ႔ အ႐ွင္ျမတ္ဟာ လူသားတုိ႔ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ တမန္ေတာ္ျမတ္ မုဟမၼဒ္(ဆြ)ကုိယ္ေတာ္သခင္အား သတၱေလာက လူ႕ကမၻာသုိ႔ ေစလႊတ္ရာ၌ ႏွစ္ဘ၀သခင္အျဖစ္နဲ႔ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေစခဲ့ တာေၾကာင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးဟာ တမ်ဳိးသားလုံး၏ အခက္အခဲမ်ားကုိ ေျဖ႐ွင္းေပးခဲ့သလုိ ဆင္းသက္လာေသာ အာေလ့ဗိုတ္အႏြယ္ေတာ္မ်ားကုိလည္း တန္ဖုိးထားေျပာၾကားေလ့႐ွိပါတယ္။
ဒါဟာ ကုိယ့္ရဲ႕ ဆင္းသက္လာတဲ့မ်ဳိးႏြယ္စုကုိ သိနားလည္မွ ကုိယ့္အမ်ဳိးသားဂုဏ္ကုိ ထြန္းေျပာင္ေစမယ္ ဆုိတဲ့ လမ္းျပမႈပါ။
ဖန္ဆင္း႐ွင္ေအာက္လာဟုိ႔အ႐ွင္ျမတ္က လူသားတုိ႔ကုိ သြားလာႏိုင္ရန္ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကိုင္ႏိုင္ရန္ လက္ႏွစ္ဘက္၊ ၾကည့္ႏိုင္ရန္ မ်က္ေစ့ႏွစ္လုံး၊ ၾကားႏိုင္ရန္နားႏွစ္ဘက္ျဖင့္ ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ႏွစ္ဘက္၊ ႏွစ္စုံ၊ ႏွစ္႒ာနတုိ႔ျဖင့္ ဖန္ဆင္းဖြဲ႕စည္းေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒြႏၷယာ အာေခရသ္ (၂)႒ာနစလုံးအတြက္ စိတ္၀င္စားသင့္ပါတယ္။ တစ္ခု တည္းအတြက္သာ အားသန္ေနရင္ ေျခတစ္ေခ်ာင္းက်ဳိး၊ လက္တစ္ဘက္ျပတ္၊ မ်က္စိတစ္လုံးကန္း၊ နားတစ္ဘက္ ေလးေနသူကဲ့သုိ႔ျဖစ္ေနမွာပါ။
သမုိင္းေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ (၃း၁၃၇)မွာ ကမၻာကုိ လွည့္ၾကည့္ၾကလုိ႔ ဆုိထား ပါတယ္။ ဒါဟာ တစ္နည္းအားျဖင့္ သမုိင္းကုိ ေလ့လာခိုင္းတာပါ။ တစ္ခါ ကုရ္အာန္ (၇း၁၇၆)မွာ ဘာဆုိထားျပန္ သလဲဆုိရင္ “အတိတ္ကျဖစ္ရပ္မ်ားကုိ ေရလည္ေအာင္ ေျပာၾကသူတုိ႔ စဥ္းစားသုံးသပ္ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ျခင္းငွာ”လုိ႔ ဆုိထားတဲ့ ကုရ္အာန္အာယသ္ေတြကုိၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သမုိင္းဟာ အလြန္အေရးပါေလးနက္ေၾကာင္း သိႏိုင္ပါတယ္။
သမုိင္းဟာ သိစရာ၊ ေျပာစရာမလုိပါဘူးလုိ႔ လက္ခံယူဆသူဟာ အင္မတန္မွ ေသးသိမ္ည့ံဖ်င္း သူျဖစ္သြား ႏိုင္ပါတယ္။ (ဒီေနရာမွာ တစ္ခုသတိရလုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ စာေရးဆရာေမာင္သာရက သမုိင္းပါေမာကၡ ေဒါက္တာသန္းထြန္းကုိ ‘သမိုင္း ဘာေၾကာင့္သင္ရတာလဲ’လုိ႔ေမးတဲ့အခါ ေဒါက္တာသန္းထြန္းက ‘မ-အ ေအာင္လုိ႔’ လုိ႔ ျပန္ေျဖခဲ့တယ္။ ဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္လည္း သမုိင္းဟာ အေရးႀကီးေၾကာင္း သိႏိုင္ပါတယ္။) ဒါေၾကာင့္ ခိုင္မာတဲ့အတိတ္သမုိင္းေၾကာင္းနဲ႔အတူ တုိင္းရင္းသားပီသေရး ဆုိတာကုိပါ ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။
ဒီကေန႔ မ်က္ေမွာက္ကာလမွာ ‘ကုလား’ဆုိတဲ့ ေခၚေ၀ၚသုံးစြဲမႈနဲ႔အတူ အတိတ္ဆုိးမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႕ေနရပါ တယ္။ တခ်ဳိ႕ဟာ လူမ်ဳိးနဲ႔ဘာသာ မကြဲျပား မခြဲျခားတတ္တာ ေတြ႕ရတယ္။ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္တုိင္း ကုလား မျဖစ္သလုိ ကုလားတုိင္းလည္း အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ (ၿပီးေတာ့ ကုလားဆုိတဲ့လူမ်ဳိးက ကမၻာေပၚမွာ ဘယ္မွာမွ မရွိပါဘူး။) ကုလားဆုိတဲ့အသုံးအႏႈန္းဟာ ပါဠိလုိ ကုလပုတၱရ ဆုိတဲ့စကားလုံးကေန ေခတ္ကာလ ၾကာတာနဲ႔အမွ် ကုလားလုိ႔ေျပာင္းလဲလာခဲ့တယ္။ ကုလပုတၱရဆုိတာ ျမင့္ျမတ္ေသာလူမ်ဳိးလုိ႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ အဲဒီကေနမွတဆင့္ ကူးလာၾကသူေတြလုိ႔္ေခၚေ၀ၚၾကရာကတဆင့္ ကုလား ျဖစ္သြား ဟန္ရွိပါတယ္။
ကၽြန္မတုိ႔ ျမန္မာတုိင္းရင္းသား အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြဟာ အင္ဒုိနီးရွား၊ ပါကစၥတန္၊ မေလး႐ွား၊ အိႏၵိယ စတဲ့ တုိင္းရပ္႒ာေနက ကူးလာၾကသူေတြလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ဖန္ဆင္း႐ွင္ကုိယ္တုိင္က ျမန္မာျပည္အတြင္း ဖန္ဆင္းထားျခင္းခံရသူေတြပါ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံ စုေပါင္းေနထိုင္ရာ အမိျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးမွာ သေႏၶတည္ ေမြးဖြားႀကီးပ်င္း၍ အတိတ္ သမုိင္းေၾကာင္းေျပာင္ေျမာက္ခဲ့ေသာ တုိင္းရင္းသား စစ္စစ္မ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ကၽြန္မရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္မဟုတ္ပါဘူး။ ျငင္းပယ္လုိ႔မရေအာင္ ခိုင္မာတဲ့ သမုိင္းစာမ်က္ႏွာေပၚက ထြက္လာတဲ့အေျဖပါ။
ဒီေတာ့ ပထမဦးဆုံးေလ့လာရမွာက ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အစၥလာမ္သာသနာဆက္ႏြယ္လာပုံပါ။ ဒီေတာ့ အစၥလာမ္သာသနာ ဘယ္အခ်ိန္က ဘယ္လုိနည္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ ေရာက္႐ွိလာသလဲဆုိတာ ေလ့လာၾကည့္ၾက ရေအာင္။
ကၽြန္မတုိ႔ရဲ႕ လူသားေခါင္းေဆာင္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး ၀ဖသ္ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္(၁၀၀)အတြင္းမွာ အစၥလာမ္သာသနာဟာ ကမၻာကုိ ေနေရာင္ျခည္ပမာ တ႐ွိန္ထုိးပ်ံ႕ႏွံ႕ခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိလဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၁၃၀၀)ေက်ာ္က စတင္ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။
ခရစ္သကၠရာဇ္ (၇၀၀)ကစၿပီး (၁၅၀၀)အထိ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွာ War of rose လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏွင္းဆီစစ္ ပြဲႀကီး ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလမွာ အာရပ္၊ ပါရွင္း၊ ေရာမကုန္သည္ေတြဟာ ပင္လယ္ခရီး ကုိအသုံးျပဳၿပီး ပသွ်ဴးကၽြန္းဆြယ္ကုိ ကူးသန္းသြားလာရာမွ ရခိုင္ျပည္ ရမ္းၿဗဲကၽြန္းအနီးမွာ အာရပ္သေဘၤာတစ္စီးပ်က္ခဲ့ၿပီး အာရပ္ေတြဟာ ရမ္းၿဗဲကၽြန္းမွာ အေျခစိုက္ေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္။
ေအဒီ ၆၅၂-၆၆၀ ပုဂံေခတ္အေစာပိုင္းမွာ မင္းျဖစ္တဲ့ ပိႆုံမင္းလက္ထက္မွာ အာရပ္သေဘၤာေတြ ဟာ အေ႔႐ွအိႏၵိယကၽြန္းစုမ်ားကုိျဖတ္ၿပီး တ႐ုတ္ျပည္ထိ ကူးသန္းသြားလာရာမွ သထုံ – မုတၱမ ဆိပ္ကမ္း တုိ႔ကုိ ၀င္ေရာက္ ခဲ့ၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြကုိ ပသီလုိ႔ သတ္မွတ္ခဲ့တာဟာ ေရွးေခတ္ ေက်ာက္စာမ်ားမွာ အခိုင္အမာေတြ႕ရွိပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြအမ်ားစုဟာ ကုိယ့္ကုိယ္ ကုိ ျမန္မာမြတ္စလင္မ္လုိ႔ခံယူထားၾကပါတယ္။ ပသီ ဒါမွမဟုတ္ ျမန္မာမြတ္ စလင္မ္ေတြေပါ့။   ကၽြန္မကေတာ့ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ပသီလုိ႔ လက္ခံပါတယ္။ ဟုတ္ပါၿပီ အဲလုိ အဆက္မျပတ္ ၀င္ေရာက္ လာတဲ့အထဲမွာ ပါရွင္းေတြလဲပါလာၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းမွာလဲ အိႏၵိယသား မြတ္စ လင္မ္ေတြ မဂုိေတြ အီရန္ေတြ အဆက္မျပတ္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကျပန္တယ္။
(၇)ရာစုမွာ အစၥလာမ္သာသနာဟာ အာရပ္ေတြနဲ႔အတူ ရခိုင္ေဒသကုိ ေရာက္ခဲ့ပါၿပီ။ ေအဒီ ၁၅၃၀-၁၅၅၀ ေတာင္ငူဘုရင္ တပင္ေရႊထီးလက္ထက္မွာလည္း ဟံသာ၀တီမွာ အစၥလာမ္သာသနာ ၀င္ေတြ ၀င္ေ၇ာက္ေနခဲ့ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
ပုဂံေခတ္ အေနာ္ရထာမင္းနန္းမတက္ခင္မွာ သမုိင္းမတင္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ အေနာ္ရထာမင္းနန္းတက္ လာ တဲ့ အခါမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ ေရာက္႐ွိေနခဲ့ၾကၿပီဆုိတာ သမုိင္းစာမ်က္ႏွာေတြမွာ အထင္အလင္း႐ွိခဲ့ပါၿပီ။
ပုဂံေခတ္ရဲ႕ေနာက္ ေတာင္ငူေခတ္ ဘုရင့္ေနာင္ေက်ာ္ထင္ေနာ္ရထာလက္ထက္မွာ အစၥလာမ္ သာသနာ ၀င္ မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ အစုလိုက္အေ၀းလိုက္ ေနထိုင္ေနၾကပါၿပီ။
၁၆၀၅-ခုႏွစ္မွာ နန္းတက္တဲ့ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းတရားႀကီးနဲ႔ ေတာင္ငူဘုရင္ နတ္သွ်င္ေနာင္ တုိ႔ စစ္ျဖစ္ပြားရာ နတ္သွ်င္ေနာင္ဟာ သန္လ်င္စား ဒီဗရစ္တုိ ေခၚ ငဇင္ကာနဲ႔ေပါင္းခဲ့တယ္။ ငဇင္ကာက အိႏၵိယမွ စစ္သေဘၤာ(၅)စီးကုိ ငွားရမ္းၿပီးစစ္ကူေပးခဲ့ေပမယ့္ နတ္သွ်င္ေနာင္ အေရးနိမ့္ၿပီး ငဇင္ကာပါ ကြက္မ်က္ခံရတယ္။ စစ္သေဘၤာ(၄)စီးကုိ လက္ရဖမ္းမိခဲ့တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြပါခဲ့တယ္။ အေနာက္ဘက္ လြန္မင္းတရားႀကီးက သုံ႔ပန္းမ်ားကုိမသတ္ရလုိ႔ အမိန္႔ထုတ္ၿပီး အင္း၀ရဲ႕ေျမာက္ဘက္အရပ္ေဒသ ျမစ္သာၿမိဳ႕မွာ အစုခြဲၿပီးေနရာခ်ထားေနထိုင္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြ မ်ားျပားလာခဲ့့ ပါတယ္။
ေညာင္ရမ္းေခတ္ သာလြန္မင္းတရားႀကီးအုပ္စုိးတဲ့ ၁၆၂၈-၁၆၄၆ မွာဆုိရင္ ေရႊဘုိနယ္ ၊ ေက်ာက္ဆည္နယ္၊ စစ္ကိုင္းနယ္ေတြမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားကုိ စုေ၀းေနထိုင္ေစၿပီး အတည္တက်ေနထိုင္ရန္ ေျမေနရာမ်ား၊ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရန္ ေျမေနရာမ်ား ခ်ေပးသတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။
တတိယအႀကိမ္ စေနမင္းလက္ထက္ ၁၆၉၈-၁၇၁၄ မွာ ၿမိဳ႕ႀကီး(၁၂)ၿမိဳ႕မွာ ခြဲေ၀ေနရာခ် ထားေပးခဲ့ပါတယ္။ (၁) ေတာင္ငူ၊ (၂) ရမည္းသင္း၊ (၃) ေညာင္ရမ္း၊ (၄) ယင္းေတာ္၊ (၅) မိတၳီလာ၊ (၆) ပင္းယ၊ (၇) တဘက္စြဲ၊ (၈) ေဘာဓိ၊ (၉) စည္သာ၊ (၁၀) စည္ပုတၱရာ၊ (၁၁) ေျမဒူး (၁၂) ဒီပဲရင္း စတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီး (၁၂)ၿမိဳ႕မွာ ေနရာခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ႏွစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ေက်ာ္မွ ၀င္ေရာက္ လာၾကၿပီး ဘုရင္အဆက္ဆက္ အတည္တက်ေနထိုင္လာၾကတဲ့ လူ႔အစုအေ၀းရဲ႕ အစၥလာမ္သာသ နာကုိးကြယ္မႈကုိ ဘုရင္က အသိအမွတ္ျပဳလိုက္တာပါ။
အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားကုိ တုိင္းရင္းသားမ်ားလုိ႔ အဆင့္ဆင့္အုပ္ခ်ဳပ္သူ အႀကီးအကဲတုိ႔က ဘာေၾကာင့္ အသိအမွတ္ျပဳၾကသလဲ?
မည္သည့္အတုိင္းအတာႏွင့္ တုိင္းရင္းသားဟု သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသလဲ? ဒီေမးခြန္းရဲ႕အေျဖကုိ အစၥလာမ္သနာ၀င္ တုိင္းရင္းသားမ်ား အထူးသိထားရန္မွာ အေရးႀကီးလွပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း တစ္စတစ္စေရာက္လာၾကတဲ့ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားဟာ တုိင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္သူ ျမန္မာ႐ွင္ဘုရင္မ်ားလက္ထက္မွာ အမႈထမ္းအရာထမ္းမ်ားျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္။ တိုင္းျပည္အေပၚ သစၥာ သမာဓိ ေစာင့္သိ ႐ုိေသမႈ႐ွိခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာမင္းမ်ားရဲ႕ ယုံၾကည္ကုိးစားမႈမ်ားကုိ ခံခဲ့ၾကရၿပီး ခ်ီးျမွင့္ေျမွာက္စားမႈမ်ား ခံခဲ့ရတဲ့အျပင္ အတည္တက်ေန ထိုင္လုပ္ကုိင္ရန္ေျမေနရာမ်ားလဲ ေပးအပ္ျခင္းခံခဲ့ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြ ဟာ ေျမနဲ႔အတူ တြဲဖက္မိလာၾကတယ္။
လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုဟာ ကုိယ္ပိုင္ဆုိင္ရာေျမနဲ႔မတြဲဘက္မိေသးရင္ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္႐ွိၿပီလုိ႔ မဆုိႏိုင္ ပါဘူး။ ေျမနဲ႔လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြဲမိၿပီး မ်ဳိးဆက္ပ်ံ႕ပြားလာ၍ တည္ၿငိမ္စြာ ရပ္တည္ လာေသာသူမ်ားကုိ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံသား တစ္နည္းအားျဖင့္ တုိင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္တယ္လုိ႔ ကမၻာမွာ လူ႔သမုိင္းကုိျပဳစုတဲ့ သမုိင္း ပညာ႐ွင္ႀကီးမ်ားရဲ႕ အတိအလင္းအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိမႈကုိ ကမၻာ့လူသားအားလုံးက လက္ခံအတည္ျပဳထားခဲ့ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ သမုိင္းတင္ႏိုင္ေသာေခတ္မွ ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္ကာကုိ တြက္ဆလွ်င္ ႏွစ္ေပါင္း (၁၀၀၀) နီးပါး သမိုင္းတင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ လုပ္ေျမ၊ ေနေျမမ်ားႏွင့္အတူတြဲမိၿပီး တုိင္းရင္းသားခ်င္း ေသြးေႏွာကာ တည္ၿငိမ္တုိးတက္လ်က္ မ်ဳိးဆက္ပ်ံ႕ပြားခဲ့ရေသာ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ားဟာ တုိင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ကုိ မည္သုိ႔မွ် ျငင္းပယ္၍ မရေတာ့ပါ။ တုိင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္ခဲ့ၾကသည့္နည္းတူ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံ စုေပါင္းေနထုိင္ရာ အမိျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီး၏ ေရေျမေတာေတာင္ သဘာ၀အေျခအေနအရပ္ရပ္တုိ႔ႏွင့္ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြျဖစ္ေစမယ့္ ယဥ္ေက်းမႈကုိအေျခခံကာ တူညီေသာ စိတ္ေနစိတ္ထားမ်ားႏွင့္ တေပါင္း တစီးေနၿပီး တူညီတဲ့ နယ္ေျမေတြမွာ အေျခခ်ၾကတယ္။ တူညီတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈကုိအေျခခံ၍ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ ေပါင္းသင္းရာမွာလည္း တူညီတဲ့စကား(ျမန္မာစကား)ကုိ သုံးစြဲခဲ့ၾကတဲ့အျပင္ တူညီတဲ့စီးပြားေရး (ဥပမာ – ကုန္သည္၊ ပြဲစား၊ စာေရး၊ အမႈထမ္း … စသည္ျဖင့္) ကုိ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ၿပီး အတူတကြ ပူးေပါင္းေနထိုင္လာျခင္းျဖင့္ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားမွာ တိုင္းရင္းသားစစ္စစ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာထင္႐ွားပါတယ္။ အခုလက္ရွိကာလနဲ႔ တြက္ရင္ ႏွစ္ေပါင္း (၄၀၀)၀န္းက်င္ရွိပါၿပီ။
တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြဟာ ဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္ေျမာက္စြာနဲ႔ တုိင္းျပည္တာ၀န္ ဘာေတြ ထမ္း႐ြက္ခဲ့သလဲ ?
ဘုိးေတာ္မင္းတရားႀကီး နန္းစံသက္ (၂၆)ႏွစ္အရမွာ အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ထူးျခား မႈတစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဘုရင္က အစၥလာမ္သာသနာကုိ အသိ အမွတ္ျပဳတဲ့ အမိန္႔ေတာ္ ျပန္တမ္း တစ္ေစာင္ကုိထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔ ပတ္သက္ လုိ႔ အဆုံး အျဖတ္ေပးႏိုင္ရန္ အာဗစ္႐ွာဟုိစိုင္နီသခင္ႀကီး (ယခု အမရပူရ လင္းဇင္းကုန္းဒါရ္ကာ သခင္ႀကီး)အား အာဏာအပ္ႏွင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အလြန္ထင္ရွား ေက်ာ္ၾကား ခဲ့တဲ့ ေရစႀကိဳခုံေတာ္ကပါ အစၥလာမ္သာသနာရဲ႕ အေရးကိစၥေတြကုိ သာသနာရဲ႕ အဆုံးအျဖတ္ ယူတ့ဲ အထိ သမိုင္းေၾကာင္းထင္႐ွားခဲ့ပါတယ္။
တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မုဟမၼဒ္ကာစင္ေခၚ ဆရာႀကီးဦးႏုဟာ သာသနာ့စာေပကုိ တုိင္းရင္းသားအားလုံး ျမန္မာစာေပျဖင့္ ျပဳစုခဲ့သည္မွာ အစၥလာမ္သာ သနာ၀င္ေတြအတြက္ ယေန႔အထိအက်ဳိးျပဳ လ်က္ပါ။ အနာဂတ္မွာလဲ အက်ဳိး႐ွိဦးမွာပါ။ ဆရာႀကီးရဲ႕ ဘဂၤလားသြား ၅၅-ပိုဒ္လကၤာ၊ ၃၅-ခန္းက်မ္း၊ ၁၁-ခန္းက်မ္း၊ ၁၁၆-ပုိဒ္လကၤာ၊ သံေတာ္ဦးတင္လႊာ က်မ္းေတြဟာ ခ်ီးက်ဴးလုိ႔မကုန္ေလာက္ပါဘူး။ ဆရာႀကီးဦးႏုဟာ မင္းမႈထမ္း မဟုတ္ခဲ့ေပမယ့္ ထင္ေပၚလုိ႔စင္ေတာ္ေကာက္ဆုိသလုိ ေရႊေတာင္သာဂသူဘြဲ႕ခ်ီးျမွင့္ခံရၿပီး ရမၼာ၀တီၿမိဳ႕၀န္အျဖစ္ပါ ခန္႔အပ္ျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီသမုိင္းေၾကာင္းကုိၾကည့္ရင္ အဲဒီကာလမွာ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္ သာသနာ၀င္ေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားယဥ္ေက်းမႈကင္းခဲ့ေၾကာင္း ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။
တစ္ျခားထင္႐ွားတဲ့စာဆုိေတာ္ေတြက ဟာဂ်ီမွန္၊ ဦးေရႊေတာင္၊ ဦးေရႊျဖဴနဲ႔ ဦးကာလူတုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။
အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕ေၾကာင့္ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ ရာမူးပန္း၀ါစစ္ပြဲမစခင္က ျမင္းစီးတပ္ကုိ ဦးေဆာင္သူဟာ တိုင္းရင္းသား အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ ေနမ်ဳိးဂုဏၰရပ္ဘြဲ႕ရ အဗဒူလ္ကရင္ခန္ျဖစ္ပါတယ္။   ေနမ်ဳိးဂုဏၰရပ္ဘြဲ႕ရ အဗဒူလ္ ကရင္ခန္ဟာ ယြန္းႀကီးျပည္လုိ႔ေခၚတဲ့ အင္ဒုိခ်ဳိင္းနား ကုိ ျမန္မာ ဘုရင္ရဲ႕ သံကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေစလႊတ္ျခင္း ခံခဲ့ရ သူပါ။
ဘႀကီးေတာ္(၁၈၃၇-၁၈၄၆) ကြယ္လြန္ၿပီး ကုန္းေဘာင္ဆက္ရဲ႕မင္းျဖစ္တဲ့ သာယာ၀တီမင္း လက္ထက္ (၁၈၄၁)မွာ ဥကၠလာပကုိ ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ရာမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္အေျမွာက္တပ္သား (၁၀၀)ေက်ာ္တုိ႔ ပါ၀င္ခဲ့ၾကတယ္။ ျမန္မာ့သမုိင္းမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြဟာ ျမင္းတပ္သား၊ အေျမွာက္တပ္သား၊ ေျခက်င္တပ္ သားေတြ အျဖစ္ ေနရာတုိင္းမွာ ပါ၀င္ တာ၀န္ေက်ခဲ့ၾကပါတယ္။
မင္းတုံးမင္းတရားႀကီးလက္ထက္မွာလည္း ကုလားပ်ဳိေသနတ္အစုသားမ်ားအျဖစ္ ပါ၀င္ခဲ့ၾကတယ္။ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီး ဘုရင္ျဖစ္လာၿပီး ရတနာပုံ မႏၱေလးၿမိဳ႕တည္ရန္အတြက္ ၿမိဳ႕ကြက္ေတြ ႐ွင္းလင္းရာမွာလည္း ဗုိလ္မင္းမင္းထင္ရာဇာဦးေဆာင္ၿပီး အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ အမ်ဳိးသား (၄၀၀)ေက်ာ္တုိ႔ ပါ၀င္ခဲ့ၾကတယ္။ မႏၱေလးၿမိဳ႕ကုိတည္ေထာင္တဲ့အခါမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ ဦးဘုိးဟာ ဂၽြန္းဗလီႀကီးကုိ တည္ေဆာက္ခြင့္ရၿပီး တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ ဦးရြက္ကေတာ့ ဘုရင္ကုိ စားေတာ္ ဆက္ ရတဲ့ မုန္႔ေတာ္ေခါင္းမင္းအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့ရတယ္။
မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးလက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံျခားကုိ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ ႏိုင္ငံျခားသံတမန္ဆက္သြယ္မႈ ပညာေတာ္သင္မ်ားေစလႊတ္မႈျပဳခဲ့ရာ ယမ္းခ်က္ပညာကုိသြားေရာက္သင္ယူရန္ ေစလႊတ္ျခင္းခံရသူမွာ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္ တုိင္းရင္းသားႀကီး ဦးပြင့္ဆုိသူျဖစ္ပါတယ္။ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားဟာ တုိင္းရင္းသားပီ သစြာ ေနထုိင္၍ တာ၀န္ေက်ပြန္စြာအမႈေတာ္ထမ္းရြက္မႈေၾကာင့္ ဘုိးေတာ္မင္းတရားၾကီး လက္ထက္ ကကဲ့သုိ႔ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္တုိ႔ရဲ႕ အေရးအခင္းကုိ သာသနာ့က်င့္စဥ္အရ အဆုံးအျဖတ္ေပးရန္ ကာဘူလ္ေမာ္လ၀ီႀကီးကုိ ဓမၼသတ္ အဆုံးအျဖတ္ေပးႏိုင္သူအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၁၉-ခုမွာ ၿမိဳ႕တည္ၿပီးတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေပါင္းစုံကုိ ေနရာအသီးသီး ခ် ထားေပး ခဲ့ရာ တုိင္းရင္သားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအတြက္ – (၁) စစ္ကိုင္းတန္း (၂) ကုန္း႐ုိးတန္း (၃) ေတာင္ဘလူ (၄) အုိးဘုိ (၅) စၾကႏြယ္စဥ္ (၆) ဂၽြန္းတန္း (၇) ၀လီခန္ (၈) တုိက္တန္း (၉) ကိုယ္ရံေတာ္ (၁၀) အခ်ဳပ္တန္း (၁၁) ကုလားပ်ဳိ စသည္ျဖင့္ ေနရခ်မွတ္ေပးၿပီး ဗလီႀကီးမ်ားေဆာက္လုပ္ေနထိုင္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဘုရင့္အနီးအနားမွာ ေရြးခ်ယ္ထားၿပီး တာ၀န္ေပးအပ္ျခင္းခံရသည့္ ေရြးလက္်ာတပ္သားမ်ားကုိ နန္းတြင္းမွာေနေစခဲ့ၿပီး နန္းတြင္း အေ႔႐ွေတာင္ေထာင့္မွာ မင္းတရားႀကီးကုိယ္တုိင္ ေရႊပႏၷတ္႐ိုက္၍ ဗလီတစ္လုံး ကုိ ေဆာက္ လုပ္လွဴဒါန္းၿပီး ေရႊပႏၷတ္ဗလီလုိ႔ တြင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္တုိ႔ ဟာဂ်္ျပဳရန္သြားၾကတဲ့အခါ တည္းခိုႏိုင္ေစရန္ မကၠာမွာ ဇရပ္တစ္ေဆာင္ေဆာက္ လုပ္ရန္ အတြက္   ေနမ်ဳိးဂုဏၰရပ္ဘြဲ႕ရ ခလီဖႊဟ္ဦးဘုိးျမနဲ႔ ဟာဂ်ီဦးေရႊေဘာ္တုိ႔ကုိ မင္းတုန္းမင္း တရားႀကီးက တာ၀န္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီသမိုင္းေတြၾကည့္ရင္ ျမန္မာဘုရင္ေတြလက္ထက္က အစၥလာမ္သာ သနာ၀င္တုိ႔ကုိ ဂ႐ုတစိုက္႐ွိခဲ့ပုံမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္တုိ႔ရဲ႕ တုိင္းရင္းသားပီသမႈေၾကာင့္ပါ။
မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးနဲ႔ သီေပါမင္းရဲ႕ေခတ္မွာ အလြန္ေက်ာ္ၾကားခဲ့တဲ့ ၀လီခန္ျမင္း တပ္ဗုိလ္ဟာ   ေနမ်ဳိးဂုဏၰရပ္ဘြဲ႕ရ အဗဒူလ္ကရင္ခန္ရဲ႕သားပါ။
သီေပါမင္းလက္ထက္ သကၠရာဇ္အားျဖင့္ (၁၈၇၈-၁၈၈၅)မွ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ အမႈထမ္းတပ္ မ်ားဟာ အထင္အ႐ွားျဖစ္၍ ထူးခၽြန္ေျပာင္ေျမာက္ခဲ့ပါတယ္။ တပ္သား (၃၅၀)ပါ၀င္တဲ့ ဗုိလ္မင္း ထင္ေက်ာ္သူနဲ႔ ကင္းတား ကုလားပ်ဳိေသနတ္ကိုင္တပ္၊ စၾကၤာအေျမွာက္ဗိုလ္ ဦးဟာ႐ွင္ႏွင့္ တပ္ သား (၁၁၃)ဦးက တစ္တပ္၊ မဂၤလာအေျမွာက္ ဆူးေလကုန္းဗိုလ္ဦးေမာင္ႏွင့္ တပ္ သား(၁၁၃)ဦးက တစ္တပ္၊ မဂၤလာအေျမွာက္ ဘုံးအုိးဗုိလ္ ဦးေယာက္ႏွင့္ တပ္သား (၁၁၃)က တစ္တပ္ စသည္ျဖင့္ တာ၀န္ထမ္းခဲ့ၾကသည္မွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအတြက္ ဂုဏ္ယူ ၀မ္းေျမာက္မွတ္ သား စရာေတြပါ။
တတိယ အဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပြဲ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ရာမွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ျဖစ္တဲ့ တပ္မွဴးႀကီး ဦးဘုိးကာ ဟာလည္း နာမည္ေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ ေသြးေသာက္ႀကီး ဦးပန္းညိဳ၊ ဦးေရႊခုိ၊ ဦးလုံးနဲ႔ ကင္းတားကုလားပ်ဳိတပ္က ေသြးေသာက္ႀကီး ဦးဓႏိုင္တုိ႔ဟာလည္း တိုင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
သီေပါမင္းလက္ထက္ အဂၤလိပ္ျမန္မာ တတိယစစ္ပြဲမွာ ေတာင္တြင္းႀကီးစစ္ေၾကာင္းကုိ ဦးေဆာင္ သူဟာ အကၠဘတ္ျမင္း၀န္ ပင္လယ္ၿမိဳ႕စားႀကီး မင္းႀကီးမဟာမင္းထင္ရာဇာဘြဲ႕ရ တုိင္းရင္းသား အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ ဦးၿခံဳျဖစ္ပါတယ္။ ဦးၿခံဳဟာ မူလက ကုလားပ်ဳိတပ္ရဲ႕ စာေရးေတာ္ ပါ။ ျမင္ကြန္းျမင္းခုံတိုင္အေရးမွာ မိဖုရား ေခါင္ႀကီးကုိ အသက္ေဘးမွ လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္း ကယ္တင္ခဲ့လုိ႔ သူေကာင္းျပဳျခင္းခံခဲ့ရသူပါ။ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္ေတြဟာ ကတိသစၥာကုိ အသက္ထက္ျမတ္ႏုိးၾကေၾကာင္း ဘုရင္က နားလည္လက္ခံခဲ့တယ္။
ျမန္မာဘုရင္မ်ားလက္ထက္မွာ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ အမ်ဳိးသားမ်ားတင္ တာ၀န္ေက် ဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္ေျမာက္ခဲ့တာမဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားလည္း ႐ွိခဲ့ပါတယ္။
(၁) ဆင္တဲရြာစား အပ်ဳိေတာ္ ေဒၚခင္ေလး
(၂) အုံးသဇင္ရြာစား ေဒၚမမရဲ႕
(၃) ဒ၀ါးရြာစားေဒၚခင္စိန္
(၄) အပါးေတာ္မွာ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚဘယက္
(၅) အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚစိန္မမခ်ဳိ (ေက်ာက္ဗလီ အစျပဳသူ)
(၆) အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚမမႏွစ္
(၇) အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚမမတင္
(၈) ဆင္ျဖဴမ႐ွင္မိဘုရားႀကီးရဲ႕ ယုံၾကည္ျခင္းခံရသူ ေဒၚမခင္ေလး
(၉) အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚမမသစ္
(၁၀) မင္းတုန္းမင္းႀကီး၏ မိဘုရားႀကီး စၾကၤာေဒ၀ီရဲ႕ ယုံၾကည္ျခင္းခံရသူ ေဒၚမမစီ
(၁၁) သီေပါဘုရင္မိဖုရားစုဖုရားလတ္ရဲ႕ ယုံၾကည္ျခင္းခံရသူ ေဒၚမမသင္
(၁၂) သီေပါဘုရင္မိဖုရားစုဖုရားလတ္ရဲ႕ ယုံၾကည္ျခင္းခံရသူ ေဒၚမမသန္း
(၁၃) အပ်ဳိေတာ္ ေဒၚမမရင္ … ဒါေတြဟာ သမုိင္းမွာ ႐ွာေဖြေတြ႕႐ွိခဲ့တဲ့ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ တုိင္းရင္းသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။
တိုင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြဟာ ျမန္မာ့သမုိင္းေၾကာင္းမွာ ဘယ္အခ်ိန္ကမွ ေနာက္က်မက်န္ခဲ့ပါ။ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕ကုိ ဆန္႔က်င္ရာမွာလည္း ပါ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အလံေတာင္မွစေသာ ဆရာစံဦးေဆာင္တဲ့ ေတာင္သူလယ္သမားအေရးေတာ္ပုံႀကီးမွာလည္း တိုင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ ဦးဒူဒူးမွာ အလြန္အေရးပါေသာ ‘က’တပ္သားႀကီးတစ္ဦးပါ။ အလံေတာင္အနီး တ၀ိုက္ရြာမွ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားလည္း ပါ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။
၁၃၀၀-ျပည့္မွာ သခင္ဘုိးလွႀကီးဦးေဆာင္တဲ့ ေရနံေျမအလုပ္သမားသပိတ္တုိက္ပြဲမွာ အစၥလာမ္သာသနာ ၀င္မ်ား ပါ၀င္ခဲ့ၾကတယ္ဆုိတာကုိ ဆရာႀကီးဦးေသာ္ေရးတဲ့ အိႏၵိယျမန္မာဆက္ဆံေရး စာေပဗိမၼာန္ထုတ္စာအုပ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
နယ္ခ်ဲ႕ကုိတိုက္ထုတ္ၿပီး ဂ်ပန္ကုိေတာ္လွန္တဲ့ကာလမွာလည္း တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြဟာ က်ရာတာ၀န္ကုိ ေက်ပြန္စြာထမ္းရြက္ခဲ့ၾကတယ္။
ျမန္မာတစ္ျပည္လုံး လြတ္လပ္ေရးရရန္ႀကိဳးပမ္းရင္း အသက္နဲ႔ရင္းခဲ့ရေသာ ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းတုိ႔ႏွင့္အတူ ေသြးေျမက်ခဲ့ရတဲ့ ဆရာႀကီးဦးရာဇတ္နဲ႔ ရဲေဘာ္ကုိေထြးတုိ႔ဟာ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ားျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေတြဟာ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ားရဲ႕ ဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္ေျမာက္မႈ ေတြပါ။
ျမန္မာျပည္ကုိ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ အိႏိၵယရဲ႕လက္ေအာက္ခံ   ျပည္နယ္ အျဖစ္သတ္မွတ္ကာ နယ္ခ်ဲ႕၏ ေသြးထုိးမႈ၊ အိႏၵိယသား စီးပြားေရးသမားမ်ား၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈမ်ားတုိ႔ေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားမွာ လူမ်ဳိးေရးေရာႀကိဳ မႈမ်ားခံခဲ့ရၿပီး အတိတ္သမုိင္းေျပာင္ေျမာက္မႈေတြ ေမွးမွိန္ကာ ကုလားဆုိတဲ့ေခၚေ၀ၚ အမည္တပ္ျခင္းခံရမႈနဲ႔ အထင္လြဲမႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္ခံရမႈေတြကုိ ယေန႔တိုင္ခံစားေတြ႕ႀကံဳေနရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္    တုိင္းရင္းသားအစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားဟာ ဘယ္တုိင္းျပည္ ဘယ္ဌာေနကမွ ကူးလာၾက သူမ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း၊ တုိင္းရင္းသားစစ္စစ္မ်ားျဖစ္ၾကေၾကာင္း၊ သမုိင္းေျပာင္ေျမာက္ခဲ့ေသာ မ်ဳိးဆက္ေကာင္းမ်ား ျဖစ္ၾကေၾကာင္းကုိ သိထားနား လည္ေျပာျပတတ္ရမွာ အေရးႀကီးတဲ့တာ၀န္ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိယ့္ကုိယ္ကုိမွ ေမာင္ျဖဴမွန္း ေမာင္နီမွန္းမသိသူကုိ တစ္ပါးသူက ေမာင္မဲလုိ႔ေခၚတာခံရရင္   ေခၚသူ ထက္ ေခၚခံရသူရဲ႕ အားနည္းလုိအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ပါ။
သမိုင္းပညာရွင္ေတြေျပာသလုိ “သမိုင္းေတာက္ရင္ လူမ်ဳိးေတာက္တယ္၊ သမုိင္းေပ်ာက္ရင္ ဇာတိ ေပ်ာက္မယ္၊ ဇာတိေပ်ာက္ရင္ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ ေတြေပ်ာက္”ကုန္ၿပီး အျဖစ္ဆုိးေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရတတ္ပါတယ္။ သမုိင္း ဆုိတာ လုပ္ႀကံေျပာလုိ႔ မရသလုိ လုိတုိးပုိေလွ်ာ့လုပ္လုိ႔လဲ မရပါဘူး။ အဆုိးအေကာင္း အက်ဳိးအေၾကာင္းမွန္သမွ် အတိတ္ျဖစ္ရပ္ေတြကုိ တိက်မွန္ကန္စြာ ေဖာ္ထုတ္ရတာမ်ဳိးပါ။
အဲဒီအတိတ္သမုိင္းေၾကာင္း အဆုိးအေကာင္းေတြကုိ ပစၥဳပၸန္လက္႐ွိကာလမွာ စဥ္းစားသုံးသပ္ ခ်င့္ခ်ိန္၍ ေရလည္ေအာင္ေျပာၾကားၿပီး အေျဖ႐ွင္းလွ်င္ အနာဂတ္ကာလအတြက္ အက်ဳိးတရား မ်ား ျဖစ္ထြန္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အစၥလာမ္သာသနာဟာ ကမၻာ့လူမ်ဳိးေပါင္းစုံရဲ႕ သာသနာပါ။ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးတည္းရဲ႕ သာသနာမဟုတ္ပါဘူး။ ကမၻာမွာ အစၥလာမ္သာသနာကုိ လက္ခံတဲ့လူမ်ဳိးေပါင္းမ်ားစြာဟာ မိမိတုိ႔လူမ်ဳိးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈကုိလက္ခံၿပီး သာသနာရဲ႕အဆုံးအမေတြကုိ လက္ခံလ်က္ အီမာန္ယူၾကသူေတြပါ။ ကုိယ့္တုိင္းျပည္ရဲ႕ အေနအထားကုိ အေျခခံကာ ယဥ္ေက်းမႈျပဳၾကေသာ္ လည္း သာသနာေတာ္လမ္းညႊန္မႈျဖစ္တဲ့ က်င့္ရန္က်ဥ္ရန္ေတြက တစ္မ်ဳိးတည္းပါ။ ဒီေနရာမွာ ပုိမုိရွင္းေအာင္ေျပာရရင္ လူမ်ဳိးနဲ႔ဘာသာ ေရာေထြးမႈမရွိေစရန္ သတိထားဖုိ႔လုိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ရွမ္း စတဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြဟာ အစၥလာမ္သာ သနာကုိ ကုိးကြယ္ေပမယ့္လည္း သူတုိ႔ရဲ႕၀တ္စား ဆင္ယင္မႈနဲ႔ ႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈေတြကုိ စြန္႔ပယ္ပစ္တာမ်ဳိးမရွိပါဘူး။ စြန္႔ပယ္ပစ္ဖုိ႔လည္း ဖန္ဆင္း႐ွင္က လမ္းညႊန္ မထားပါဘူး။
ကုရ္အာန္ (၄း၅)မွာ “ပတ္၀န္းက်င္၌႐ွိေသာ လူယဥ္ေက်းတုိ႔သုံးႏႈန္းေသာစကားမ်ားကုိ ေျပာဆုိ သုံးႏႈန္း ၾကေလာ့”လုိ႔ ဆုိျခင္းဟာ ဘယ္ဘာသာစကားကုိသုံးပါလုိ႔ မတိုက္တြန္းပါဘူး။ ယဥ္ေက်းစြာသုံးႏႈန္းရန္ကုိသာ ညႊန္ျပထားျခင္းပါ။
ေနာက္တစ္ခုက ကုရ္အာန္အာယသ္ (၇း၂၆)မွာ “ငါ .. အလႅာဟ္အ႐ွင္ျမတ္သည္ အသင္တုိ႔၏ ကာအိေျႏၵ မ်ားကုိ လုံၿခံဳေစရန္ႏွင့္ လွပတင့္တယ္မႈ႐ွိေစရန္ အ၀တ္အစားမ်ားကုိ ခ်ေပးေတာ္မူ၏။” ဒီက်မ္းေတာ္ျမတ္ပါ အာယသ္ေတာ္ကုိၾကည့္ရင္ အလႅာဟ္အ႐ွင္ျမတ္ဟာ ဘယ္လုိလူမ်ဳိးရဲ႕အ၀တ္ အစားကုိပဲ၀တ္၀တ္ ကာအိေျႏၵလုံၿခံဳရန္ ကုိသာ အဓိကထားပါတယ္။ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈ ယဥ္ေက်း လွ်င္ လုံေလာက္ပါတယ္။ မိမိပတ္၀န္းက်င္ မိမိလူမ်ဳိးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔၀တ္ စားဆင္ယင္ျခင္း မွာ အီမာန္ကုိ မည္သုိ႔မွ် မထိခိုက္ႏိုင္ပါ။
လူမ်ဳိးနဲ႔ဘာသာဟာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိမႈ လုံး၀မတူညီတာလည္း သတိထားဖုိ႔လုိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မတုိ႔ ေတြဟာ အစၥလာမ္သာသနာကုိ သက္၀င္ယုံၾကည္ေသာ တုိင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း တိုင္းရင္းသားပီသရန္ လုိေၾကာင္းကုိ အေလးအနက္ထား တင္ျပခ်င္ပါတယ္။
ကုရ္အာန္ ၇း၁၇၉ မွာ “စိတ္ႏွလုံး႐ွိေသာ္လည္း ေတြးေတာစဥ္းစားျခင္းမျပဳၾက၊ မ်က္ေစ့ရွိေသာ္လည္း မျမင္ မၾကည့္တတ္ၾက၊ နား႐ွိေသာ္လည္း မၾကားတတ္ၾက၊ ဤသူမ်ားမွာ လူစင္စစ္ျဖစ္ပါလ်က္ လူမဟုတ္ တိရစၦာန္မ်ား ထက္ပင္ မိုက္မွားသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္”လုိ႔ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္မွာ အတိအလင္း အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအားလုံး ေတြးေတာ ၾကားသိ မ်က္ေစ့ ႐ွိသူမ်ားျဖစ္ရန္လုိအပ္ပါတယ္။
ကၽြန္မတုိ႔တစ္ေတြ ကုိယ့္သမုိင္းေၾကာင္းကုိ ကုိယ္တုိင္သိၿပီး ကုိယ္တိုင္စိတ္၀င္စားၾကပါလုိ႔လည္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္မတုိ႔တစ္ေတြ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ဂုဏ္ယူတတ္ၾကဖုိ႔လိုအပ္ပါတယ္။

ဒီသမုိင္းေၾကာင္းေတြကုိ ကၽြန္မအဖုိး သမုိင္းသုေတသီ (ပသီဦးကုိကုိေလး)ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္အစၥလာမ္ သာသနာဆုိတဲ့စာအုပ္ရယ္၊ ကၽြန္မအေမ (ပသီမာ လာေဆြ)ရဲ႕ ေဟာေျပာခ်က္တိတ္ေခြထဲမွ ျပန္လည္ထုတ္ႏႈတ္ ေျပာျပျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုေျပာျပခဲ့တာေတြက လြတ္လပ္ေရးမရရခင္အခ်ိန္ထိပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ ပိုင္းအခ်ိန္မ်ားလည္း ေနာက္အခ်ိန္ရရင္ ေျပာျပဖို႔အမ်ားႀကီးက်န္ပါေသးတယ္။
သမုိင္း ကုိ အခု  လုိ စိတ္၀င္စားမွတ္သားၾကလု႔ိ ေက်းဇူးတင္၀မ္းသာပါတယ္။ အားလုံးကုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
“ အတ္စလာမုအလိုင္ကြမ္း …. ၀ရဟမၼာသြလ္လားေဟ့ ၀ဘရကသုဟူ ”
= = = = = = = = = =
ပသီ၀ိုင္း၀တ္ရည္ျမင့္
(Sagaing CAMP, 2012)

http://minzayyarmm.blogspot.com/2012/05/blog-post_7318.html

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s