ေမာင္းသန္းဝင္းၿမန္မာမွဳေဆာင္းပါးမွ ပသီအေၾကာင္းအရာမ်ား

Featured

ၿမန္မာမွဳစာေပ မွ ပသီအေၾကာင္းအရာမ်ား

 

ျမန္မာမႈျပဳ အစၥလာမ္စာေပ (ေမာင္သန္း၀င္း-ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)
ျမန္မာဟူသည္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ နွစ္ကာလရွည္ၾကာစြာ အစဥ္အဆက္ အေျခစိုက္ေနထိုင္ခဲ့ေသာ တိုင္းရင္း သားလူမ်ိဳးကို ဆိုလိုသည္။ အစၥလာမ္ဟူသည္ ‘ျငိမ္းခ်မ္းျခင္း’၊ ‘အမိန့္နာခံျခင္း’ ဟု အဓိပၸာယ္ ရ သည္။ အလႅာဟ္နွင့္ အလႅာဟ့္တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္သခင္(ဆြ)၏ အဆံုးအမမ်ားကို နာခံျခင္း ျဖစ္ သည္။ ဤသို့နာခံ ျခင္းျဖင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေသာဘ၀ကို တည္ေဆာက္နိုင္သည္။ အစၥလာမ္ သည္ျပီး ျပည့္စံုေသာ ဘာသာသာသနာ အယူ၀ါဒလမ္းစဥ္ျဖစ္သည္။ စာေပဟူသည္ ‘အေၾကာင္းအရာ၊ အေတြ႔ အၾကံဳ၊ အေတြးအေခၚ၊ အျဖစ္အပ်က္ တို့ကို ေရးသားပံုနိွပ္ထားခ်က္’ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာမႈျပဳ အစၥလာမ္ စာေပ ဆိုသည္မွာ ျမန္မာစာေပျဖင့္ေရးသားထားေသာ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာ၊ အေတြးအေခၚတို့ကို ဆိုလိုပါသည္။

အစၥလာမ္ဘာသာသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ပုဂံေခတ္အေစာပိုင္း ကာလကပင္ေရာက္ရိွခဲ့သည္။ ‘အစၥလာမ္ ဘာသာသည္ ခရစ္ယာန္ထက္ေစာျပီး ျမန္မာျပည္သို့ ေရာက္ရိွခဲ့သည္ဟု ယူဆနိုင္ သည္။ ပုဂံ ေက်ာက္ စာ အခ်ိဳ႕တြင္ ”ပန္သိယ္”” ပ သည္” ဟုေရးသားထား သျဖင့္ ပုဂံေခတ္ကပင္ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္ မ်ားရိွလိမ့္မည္ဟု ဆိုနိုင္ေပသည္။

[ေဒၚတင့္စိန္၊ကုန္းေဘာင္ေခတ္ယဥ္ေက်းမႈနိဒါန္း၊ တကၠသိုလ္ပညာ ပေဒသာ စာေစာင္၊ ရန္ကုန္၊ တကၠသိုလ္မ်ားပံုနိွပ္တိုက္၊အတဲြ၃၊အပိုင္း၄၊စာ-၇၅၊၁၉၇၃၊ဇူလိုင္။]

ထိုအဆိုကို ခိုင္မာေစသည့္ အေထာက္အထားတစ္ရပ္ကိုလည္း ဤသို့ေတြ႔ရိွရပါ သည္။ ‘ပုဂံေခတ္၏ အေစာပိုင္းကာလ ပိတ္သံုမင္း(ေအဒီ ၆၅၂-၆၆၀)လက္ထက္တြင္ အာရပ္လူမ်ိဳး ကုန္သည္ တို့သည္ သထံု၊ မုတၱမအစရိွေသာ ဆိပ္ကမ္းျမိဳ႕မ်ားသို့ေရာက္ရိွလာခဲ့ၾကသည္။ အာရပ္သေဘၤာ မ်ား သည္ အေနာက္ဘက္ မဒဂတ္စကားကြ်န္းမွ အေရွ့အိႏိၵယကြ်န္းစုမ်ားနွင့္ တရုတ္ျပည္အထိ သြားလာ လ်က္ ျမန္မာ ျပည္သို့လည္း ၀င္ထြက္ျခင္းျပဳခဲ့ၾကသည္။

[ဦးၾကည္ (ဘီေအ) ရာဇ၀င္ဂုဏ္ထူး၊ ျမန္မာရာဇ၀င္သိအပ္ဖြယ္ရာအျဖာျဖာ၊ စာ-၈၁-၈၃၊ မနၱေလး၊ ပိဋကတ္ေတာ္ျပန့္ပြားေရး၊၁၉၅၀။]

ဤသို့ျဖင့္ သမိုင္းသုေတသီ ပညာရိွမ်ားေရးသားျပဳစုထားသည့္ ခိုင္မာေသာ အေထာက္အထား မွတ္တမ္း မ်ားအရ အစၥလာမ္ ဘာသာသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္ေပါင္း (၁၃၀၀)ေက်ာ္မွ စတင္ေရာက္ ရိွခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။ျမန္မာျပည္ဖြား အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားသည္ ဘာသာေရး သြန္သင္ခ်က္မ်ားကို ျမန္မာစာေပျဖင့္ ျဖန့္ခိ်တင္ျပခဲ့ပါသည္။ ထို့ေၾကာင့္ ျမန္မာစာေပျဖင့္ ေရးထား ေသာ အစၥလာမ္ဘာသာေရးဆိုင္ရာ စာေပ က်မ္းဂန္မ်ား၊ စာအုပ္စာတမ္းမ်ား ေပၚထြက္လာခဲ့ရသည္။ ဤတြင္ ဘာသာေရး သက္သက္ စာေပနွင့္ဘာသာေရးကို အေျခခံထားေသာစာေပမ်ား ပါ၀င္ပါသည္။ ဘာသာေရးသက္သက္စာေပတြင္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၊ ဟဒီးစ္(တမန္ေတာ္ျမတ္၏ အဆံုးအမ ၾသ၀ါဒ ေတာ္မ်ား)၊ စီရာသ္(တမန္ေတာ္ျမတ္၏ ဘ၀ျဖစ္ေတာ္စဥ္) စသည့္က်မ္းမ်ားပါ၀င္သည္။ ဘာ သာ ေရးအေျခခံစာေပတြင္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ အဆံုးအမကိုအေျခခံ၍ ေရးသားထားေသာ ၀တၳဳ၊ ကဗ်ာမ်ား ပါ၀င္သည္။ ဤသင္ခန္းစာတြင္ ျမန္မာစာေပသမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေပၚထြက္ခဲ့ေသာ က်မ္းဂန္ စာေပမ်ား၊ စာေစာင္မဂၢဇင္းမ်ားကို လက္လွမ္းမီသမွ်ေလ့လာတင္ျပပါမည္။ျမန္မာစာေပနယ္ပယ္ က်ယ္ျပန့္ ေရး၊ မြတ္စလင္လူငယ္မ်ား စာေပ ေလ့လာဖတ္ရႈလိုစိတ္ ထက္သန္လာေရး၊ အစၥလာမ္ စာေပ အေမြအနွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးတို့အတြက္ ရည္သန္ေရွးရႈ၍ ျပဳစုရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏ စာေပဆိုင္ရာလမ္းညႊန္ကုရ္အာန္ က်မ္းလာ အာယတ္ေတာ္မ်ားတြင္ အဦးအစ ပထမက်ေရာက္ခဲ့ေသာ အာယတ္ေတာ္မွာ’အစ္က္ရာအ္’ ‘ဖတ္’ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ စူရဟ္(အလတ္က္)၉၆း အာယတ္ ၁ တြင္ -”အသင္သည္ မိမိအား ဖန္ဆင္းေမြးျမူေတာ္မူေသာ အရွင္ျမတ္၏ နာမေတာ္ျဖင့္ ဖတ္ေလာ့” ဟု ေဖာ္ျပထား၏။ ထို့အျပင္ဖတ္၊ သင္၏အရွင္သည္ အလြန္ရက္ေရာေသာ အရွင္ျဖစ္သည္။ (ကုရ္အာန္ ၉၆း၃)ထိုအရွင္သည္ ကေလာင္ျဖင့္ သင္ၾကား ေပး၏။(ကုရ္အာန္၉၆း၄)

ထိုအရွင္သည္ လူသားအား ထိုသူမသိေသာ အရာမွန္သမွ်ကို သင္ၾကားေပး၏။ (ကုရ္အာန္ ၉၆း၅) ဟူ၍လည္း ဆိုထားပါသည္။စူရဟ္(ရဟ္မာန္) ၅၅ အာယတ္ေတာ္ ၃ နွင့္ ၄ တြင္လည္း-‘ထိုအရွင္ျမတ္ သည္ပင္ လူသားအား ထင္ရွားျဖစ္ေပၚေစေတာ္မူခဲ့၏။ထိုအရွင္ျမတ္သည္ပင္ လူသားအား စကားေျပာ ဆိုမႈကို သင္ေပးေတာ္မူခဲ့၏’ဟူ၍ မိန့္ေခြ် ထားပါသည္။တစ္ဖန္က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္တြင္ စူရတြလ္ ကလာမ္(စူရဟ္ ၆၈)ကေလာင္တံက႑ဟူ၍ သီးျခားက႑တစ္ရပ္ပါ၀င္ပါသည္။’နူးန္၊ (ငါအရွင္ျမတ္ သည္) ကေလာင္ကိုလည္းေကာင္း၊ ေရးမွတ္ၾကသည္တို့ကိုလည္းေကာင္း သက္ေသ ထူေတာ္မူ၏။ (ကုရ္အာန္ ၆၈း၁)ဟူ၍ ပါရိွျပန္ရာ ကုရ္အာန္က စာေပ အေရးအသားနွင့္ ဖတ္ရႈျခင္းကို အားေပး ထားေၾကာင္းသိရသည္။

စာေပသည္ ဘာသာစကားကို ျမင္သာေအာင္ အကၡရာျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ရာမွ ျဖစ္ေပၚလာ သည္။ ဘာသာစကား၊ ေရးသားျခင္း၊ ဖတ္ရႈျခင္းတို့သည္ ဆက္စပ္လ်က္ရိွသည္။ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ လူသားအား စာေပအကၡရာအေရးအသားမ်ားနွင့္ အတတ္ပညာမွန္သမွ်ကို တီထြင္ဖန္တီးမႈ၊ ေလ့လာ သင္ယူတတ္ေျမာက္နိုင္မႈဟူသည့္ ဗီဇစြမ္းရည္ထူးမ်ား ထည့္ေပးထားသည္။

က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္က ေခတ္တိုင္း၌ လူသားတိုင္းအတြက္ စာဖတ္ရန္ ပထမဆံုး၊ အေရးအၾကီးဆံုး တာ၀န္ၾကီးတစ္ရပ္အျဖစ္ မလုပ္မေနရ ျပ႒ာန္းသတ္မွတ္ထား၏။ မည္သည့္ ဘာသာ ေရးဆိုင္ရာ စာေပ က်မ္း ဂန္တြင္မွ ဤသို့သီးသန့္ညႊန္ၾကားခ်က္မရိွပါ။ ဤသည္ပင္ အစၥလာမ္တရား၏ ထူးျခားျပည့္စံုမႈ ျဖစ္သည္။ စာမဖတ္သူသည္ မတတ္၊ မတတ္သူသည္ မတိုးတက္နိုင္။ ထို့ေၾကာင့္ လူသားတိုင္း သိေအာင္၊ တတ္ေအာင္ တိုးတက္ေအာင္ စာမ်ားမ်ားဖတ္ရန္၊ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္က အမိန့္ေပး ထားသည္။ အျမဲဖတ္မွတ္ ေလ့လာေနသူအား အလႅာဟ္ အရွင္ျမတ္က အသိဥာဏ္ပညာ ဗဟုသုတ မ်ားကို ရက္ေရာစြာ ဖြင့္ေပးပါလိမ့္မည္။ သို့မွသာ လူတို့၏ အသိဥာဏ္ပညာနွင့္ နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ ေသြးမ်ားျမင့္မားလာပါမည္။

တမန္ေတာ္ျမတ္၏ စာေပေဆာင္ရြက္ခ်က္အစၥလာမ္သာသနာ မထြန္းကားမီ အမိုက္ေခတ္တြင္ အာေရဗ် ၌ စာေရးစာဖတ္အစဥ္အလာ လံုး၀မရိွပါ။ အစၥလာမ္က အေရးအဖတ္ကို အထူးဦးစား ေပးသည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္လက္ထက္ေတာ္၌ အလႅာဟ္ အရွင္ျမတ္ထံမွ က်ေရာက္လာေသာ၀ဟီမ်ား ေရးမွတ္ရန္၊ စာေပးစာယူ ျပဳလုပ္ရန္၊ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရန္၊ အမိန့္ ညႊန္ၾကားလႊာမ်ား ထုတ္ရန္ စာေရးစာဖတ္ အေရးၾကီးေၾကာင္း သိခဲ့ရသည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္၏ဗလီအနီး အဆြဟာဗိဆုဖ္ဖဟ္တြင္ အစၥလာမ့္ဗဟုသုတရွာမီွးေသာ တပည့္သာ၀က မ်ားအား အေရးအဖတ္ သင္ၾကားေစ ခဲ့သည္။ အေရးအဖတ္တတ္ေသာ သာ၀ကၾကီးမ်ားအား စာေရးစာခီ် ခန့္သည္။

ဟစ္ဂ်ရီ၂-ခုနွစ္တြင္ျဖစ္ပြားေသာ ဗဒရ္စစ္ပဲြ၌ ရန္သူသံု့ပန္း (၇၀)ဖမ္းဆီးရမိသည္။ သံု့ပန္းမ်ားအနက္ တစ္ဦးလွ်င္ေလ်ာ္ေၾကးေငြေလးေထာင္ ေပးနိုင္ေသာ သူမ်ားအား လႊတ္ေပးသည္။ ၎တို့ အနက္ အခ်ိဳ႕က ဆင္းရဲနြမ္းပါး၍ ေလ်ာ္ေၾကးမေပးနိုင္ၾက။ သို့ရာတြင္ အေရးအဖတ္တတ္ပါက အစၥလာမ့္ ရင္ေသြးကေလး (၁၀)ေယာက္အား အေရးအဖတ္ သင္ၾကားေပး လွ်င္လည္း သံု့ပန္းအျဖစ္မွ လြတ္လပ္ ခြင့္ ေပးခဲ့သည္။ ဤသို့ျဖင့္ စာမတတ္သူ ပေပ်ာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ စာ မတတ္သူပေပ်ာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈကို အစၥလာမ္က ပထမဦးဆံုးစတင္ခဲ့သည္။

တမန္ေတာ္ျမတ္သည္ မဒီနာျမိဳ႕တြင္ ယဟူဒီမ်ားနွင့္ ဆက္ဆံေတာ္မူခဲ့သည္။ ၎တို့၏ ဘာသာစကား မွာသိြဗ္ရာနီ (HEBREW)ျဖစ္သည္။ ထို့ေၾကာင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္က သာ၀ကၾကီး ဣဗ္နု ဆာဗိတ္ အား(HEBREW) ဘာသာစကားကိုသင္ယူေစသည္။ ထို့ျပင္ ထိုစဥ္ကေရပန္းစားခဲ့ေသာေ ခတ္မီ ဘာသာ စကားျဖစ္သည့္ ေရာမ ဘာသာစကားနွင့္ ဆီးရီးအက္ ဘာသာစကားတို့ကိုလည္း သင္ၾကား ေစသည္။

‘ပညာကို ပုခက္တြင္းမွ သခ်ၤီဳင္းထိရွာေဖြၾက’ ‘ပညာသင္ၾကားျခင္းသည္ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳး သမီး တိုင္းအေပၚတြင္ တာ၀န္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။’ဟူေသာ ၾသ၀ါဒေတာ္မ်ားအရ ဘာသာစကားနွင့္ စာေပ ပညာကို တမန္ေတာ္ျမတ္က အေလးထားေၾကာင္း ထင္ရွားလွပါသည္။ျမန္မာ အကၡရာနွင့္ စာေပအေရးအသားပညာျမန္မာစာေပနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအစုစုမွာ အမ်ားအားျဖင့္ျမန္မာတို့က စတင္ျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ တိုင္းတစ္ပါး မွယူ၍ ျမန္မာမႈျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ျမန္မာ အကၡရာ သည္ အိႏိၵယနိုင္ငံသံုးျဗဟၼီအကၡရာမွ ဆင္းသက္လာ သည္။ျဗဟၼီအကၡရာမွပြားလာေသာ အိႏိၵယေတာင္ပိုင္း သံုး အကၡရာမ်ားအနက္ ျမန္မာျပည္တြင့္ေတြ႔ရေသာ အကၡရာမွာ ေတလုဂူကနဍီ အကၡရာျဖစ္ သည္။ ထိုေတလုဂူကနဍီ အကၡရာမွ ပ်ဴ၊ မြန္၊ ျမန္မာအကၡရာတို့ဆင္းသက္လာသည္။ေက်ာက္စာ၊ မင္စာ၊ အုတ္ခြက္စာအေထာက္အထား၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနအေထာက္ အထားမ်ားအရ ျမန္မာတို့သည္ ကရင္၊ ကမ္းယံ၊ ခ်င္း၊ ပ်ဴ၊ မြန္၊ ေတာင္သူ၊ လ၀၊ ရွမ္း၊ သက္လူမ်ိဳးမ်ားနွင့္ ေရာေထြး ေနထိုင္ခဲ့ ေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာတို့ ေရာေနွာဆက္ဆံေနေသာ အျခားလူတို့တြင္ စာေပအေရးအသားရိွေနျပီ ျဖစ္ ေသာ လူမ်ိဳးတို့ပါ၀င္ေနသည္။ ထိုသူတို့မွာ တိုင္းရင္းသားတို့တြင္ ပ်ဴနွင့္မြန္ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံျခားသား တို့တြင္ ကုလားအမ်ိဳးမ်ိဳးတို့ျဖစ္ၾက၏။ အမွန္မွာ စာေပအေရးအသားပညာကို ထိုကုလားမ်ားထံမွပင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားက သင္ယူခဲ့ၾကသည္။

[ ဦး၀န္(မင္းသု၀ဏ္) ျမန္မာနိုင္ငံေရွးေခတ္ ဘာသာျပန္ သမိုင္းခ်ဳပ္၊ ဘာသာျပန္စာေပစာတမ္း၊ စာ-၂၊ စာေပဗိမာန္၊ ရန္ကုန္၊ ၁၉၇၀]

ပုဂံေခတ္တြင္ ျမန္မာမႈျပဳ အစၥလာမ္စာေပဟူ၍ သီးျခားမေတြ႔ရပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ အစၥလာမ္ သာသနာသည္ ပုဂံေခတ္ကပင္ စတင္ေရာက္ရိွေနျပီ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အစၥလာမ္စာေပမ်ားလည္း ေရာက္ရိွလာနိုင္သည္။ ပုဂံေခတ္ ျမန္မာစာေပတြင္’ေက်ာက္စာ’မ်ားကိုသာ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ေက်ာက္စာေရး ထိုးသည့္အေလ့အထကို အီဂ်စ္လူမ်ိဳးမ်ားက စတင္သည္။ အီဂ်စ္နွင့္အျခားေျမထဲပင္လယ္ေဒသမ်ားတြင္ ေတြ႔ရသည့္ ေက်ာက္စာမ်ားမွာ ေရွးအက်ဆံုးျဖစ္သည္။ ပုဂံေခတ္၌ပင္ အရဗီဘာသာနွင့္ ေရးထိုးထား ေသာ ေက်ာက္စာ မ်ားရိွသည္ဟု သိရိွသည္။ ၁၉၆၉ ခုနွစ္ကစစ္ေတြခရိုင္ ျမိဳ႕ေဟာင္းျမိဳ႕(ေျမာက္ဦးျမိဳ႕)နန္းရာကုန္း အေရွ့ဘက္ သရက္အုပ္ရြာမွရေသာ အလ်ား ၃ေပခဲြ၊အနံ ၂ေပ၊ စာေၾကာင္းေရ၈ေၾကာင္းပါသည့္ရွးေဟာင္းပါရွားနွင့္အူရ္ဒူဘာသာစာ ေရာျပြန္းေရးထိုးထားေသာ ေက်ာက္စာတစ္ခ်ပ္ကို ေတြ႔ရသည္။ ေရွးရခိုင္မင္း လက္ထက္က ေရႊခိ်န္ ၂၃တန္ ပိႆာ၁၄၂၉၁ ကို ျမႈပ္နံွသည့္အခါ ေရးထိုးခဲ့သည့္ ေက်ာက္စာဟု သိရသည္။ (၂၉-၁၁-၆၉ ေန့ထုတ္ ဗိုလ္တေထာင္သတင္းစာ စာ-၅)ထိုအခ်က္ကို အေထာက္အထားျပဳ၍ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ေရွးေခတ္ဘုရင္မင္းမ်ား အုပ္စိုးစဥ္က အရဗီ၊ ပါရွား၊ အူရဒူေက်ာက္စာမ်ား ရိွလိမ့္မည္ဟု ခန့္မွန္း နိုင္သည္။

ပုဂံေက်ာက္စာအခ်ိဳ႕တြင္ ပသီ၊ ပန္းေသး ဟူေသာ ေ၀ါဟာရမ်ားကိုေတြ႔ရသည္။ သာဓကအားျဖင့္ ‘သီၼ ျမက္ရ ပသီ’ သကၠရာဇ္ ၅၈၅ခုထိုး၊ မင္းအနနၱသူ (ေလးမ်က္နွာဘုရား) ေက်ာက္စာ ေၾကာင္းေရ ၃၉-၄၀)’ငီ င ာ ပန္သိယ္ ၁’ သကၠရာဇ္ ၆၀၄ ခုထိုး၊ ေညာင္ရမ္းမင္းၾကီးသမီး (အိမ္ရာေက်ာင္းေက်ာက္စာ) ေတာင္ဖက္ေက်ာက္ခ်ပ္၊ စာေၾကာင္းေရ ၅) တို့ျဖစ္သည္။ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားကို ရည္ညႊန္း ေခၚဆိုသည့္ လူမ်ိဳးအေခၚအေ၀ၚမ်ားကို ေက်ာက္စာမ်ားတြင္ ေတြ႔ရိွရသည္ကို အေထာက္အထားျပ၍ အစၥလာမ္ဘာသာသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ပုဂံေခတ္ကပင္ စတင္ေရာက္ရိွေနျပီဟု အခိုင္အမာ ဆိုနိုင္ ပါသည္။ ေပ၊ ပုရပိုက္တို့ကို စာေရးကိရိယာအျဖစ္ ပုဂံေခတ္ကပင္ စတင္အသံုးျပဳခဲ့မည္ဟု ယံုၾကည္ ရေသာေၾကာင့္ ေပ၊ ပုရပိုက္တြင္ေရးသား ထားေသာ စာေပမ်ားရိွေကာင္း ရိွနိုင္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ရွာေဖြရန္ ခဲယဥ္းေနပါသည္။ ထို့ေၾကာင့္ ပုဂံေခတ္တြင္ ျမန္မာမူျပဳအစၥလာမ္စာေပ မရိွဟု ယတိျပတ္မဆိုသာပါ။

ေရွးအက်ဆံုး ေတြ႔ရိွရေသာ အစၥလာမ္စာေပမွာ ေညာင္ရမ္းေခတ္ (ေအဒီ ၁၅၉၇-၁၇၅၁) စေနမင္း လက္ထက္ (ေအဒီ ၁၆၉၈-၁၇၁၄)တြင္ ျဖစ္သည္။ ရံုးစာေပလက္ေရးမူ က်မ္းမ်ားျဖစ္သည္။ ၎တို့မွာ –

၁။ ဆုေတာင္းက်မ္း (အရဗီ၊ ျမန္မာ၊ အဓိပၸာယ္နွင့္တကြ)

၂။ သစ၀ုဖ္က်မ္း (ျမန္မာ)

၃။ ခြပ္သဗဟ္က်မ္း (အရဗီျမန္မာ အဓိပၸာယ္နွင့္တကြ)

၄။ သရာ၀ီဟ္နမာဇ္ထူးျမတ္ေၾကာင္း (ျမန္မာ)

၅။ ေမာ္လူးဒ္ရွရီးဖ္ (ျမန္မာ) ဟူသည့္ က်မ္းမ်ားျဖစ္သည္။ ျပဳစုေရးသားထားသူ၏ အမည္၊ ပါရိွေသာ အေၾကာင္းအရာနွင့္ ဘာသာျပန္ျဖစ္ပါကလည္း မည္သည့္ဘာသာစကားမွ ျပန္ဆို သည္ စသည္တို့ကို မသိရိွရပါ။

[ဦးခင္ေရႊ၊ အစၥလာမ္စာေပျပခန္းမွတ္တမ္း၊ အစၥလာမ္စာေစာင္ ၁၉၅၇ခု၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ၊ စာ-၅၅]

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ (ေအဒီ ၁၇၂၅-၁၈၈၅)တြင္ အစၥလာမ္စာေပ အေျမာက္အျမား ေတြ႔ရိွရသည္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္တြင္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အား ျမန္မာဘာသာျပန္ဆိုမႈကို စတင္ေတြ႔ရိွရသည္။ က်မ္းျမတ္ ကုရ္အာန္သည္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ယူနက္စကိုအတြင္းေရးမွူးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ထုတ္ျပန္ ထားေသာ နိုင္ငံတကာစာေပ၌ အေက်ာ္ၾကားအထင္ရွားဆံုး စာအုပ္ (၁၀၀)စာရင္းအရ ဘာသာ ေရးက႑၌တစ္အုပ္အပါအ၀င္ျဖစ္သည့္ ကမၻာ့ဂနၳ၀င္စာေပ က်မ္းတစ္ဆူျဖစ္ပါသည္။

[ေမာင္ဆုရွင္၊ ဂနၳ၀င္စာေပဟူသည္၊ ဂနၳ၀င္စာေပစာတမ္းမ်ား (ပထမတဲြ)၊ စာ-၉၅၊ ရန္ကုန္၊ စာေပဗိမာန္၊၁၉၉၁]

ကုရ္အာန္က်မ္းကို အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္တို့က အျမဲရြတ္ဖတ္သရဇၩာယ္ျခင္းျပဳၾကသည္။ ဤသည္ကို ရည္၍ စာေပေလ့လာသူတို့က ယင္းက်မ္းသည္ ကမၻာေပၚရိွ လူဦးေရအမ်ားဆံုး ဖတ္ရႈေသာ က်မ္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုစမွတ္ျပဳၾကပါသည္။

[ေမာင္ထင္၊ အာရပ္စာေပသမိုင္း၊ ကမၻာ့စာေပအညႊန္း (အိႏိၵယ၊ အီရန္၊ အာရပ္စာေပသမိုင္း) စာ-၉၁၊ ရန္ကုန္၊စာေပဗိမာန္၊၁၉၇၄]

ဤမွ် က်ယ္ျပန့္မႈရိွေသာ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္ကို ျမန္မာဘာသာသို့ ျပန္ဆိုသည့္ အေထာက္ အထားအား ဤသို့ေတြ႔ရိွရသည္။”ဗဒံုမင္းလက္ထက္ က်မ္းစာစုေဆာင္းဖို့ အိႏိၵယကို လႊတ္တဲ့အခါ အစၥလာမ္ဘာသာနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ စာေပမ်ားလည္း စုေဆာင္းခဲ့တယ္။ အစၥလာမ္ဘာသာ အက်ဥ္း ခ်ဳပ္က်မ္းပါလာ လို႔ ဒီက်မ္းကတစ္ဆင့္ ကိုရမ္က်မ္းရဲ့ အနွစ္သာရ အဆီအနွစ္မ်ားကို သိရိွရတယ္။

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ဦးပိုင္းမွာ ကိုရမ္က်မ္းကို ျမန္မာဘာသာ မျပန္ဆိုရေသး လို႔ အာေရဗ် ဘာသာ နဲ့ဖတ္နိုင္ေအာင္ သင္ေပးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာဘာသာနဲ့ ျပန္ဆိုေစခဲ့တယ္။

”[တတိယနွစ္ ၀ိဇၨာသင္တန္း (သမိုင္းသာမန္) သမိုင္းဘာသာပို့ခ်ခ်က္မ်ား၊ စာ-၃၇၊ ျမန္မာနိုင္ငံသမိုင္း သင္ရိုး အမွတ္(၃၀၃) အတဲြ(၂)၊ တကၠသိုလ္စာေပး စာယူသင္တန္း၊ စာစဥ္ (၁၁၅) ၁၉၈၇၊ စက္တင္ဘာ]

ထို့ေၾကာင့္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ဦးပိုင္းအထိ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားသည္ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္ကို အရဗီ ဘာသာနွင့္ပင္ ေလ့လာခဲ့ၾကသည္ဟု ယူဆနိုင္ပါသည္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ အမရပူရျမိဳ႕တည္ နန္းတည္ဘိုးေတာ္ ဘုရားဗဒံုမင္း(သကၠရာဇ္ ၁၁၄၃-၁၁၈၀)လက္ထက္တြင္ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္ ျမန္မာျပန္ဆိုမႈကိုစတင္ ေတြ႔ရိွရသည္။ ဘာသာျပန္ဆိုသူ ပညာရိွၾကီးမွာ ေရႊေတာင္သာဂသူ ဆရာၾကီးဦးနုျဖစ္သည္။

ဆရာၾကီးဦးနုသည္ အသက္(၂၉)နွစ္အရြယ္ကစ၍ က်မ္းစာမ်ားကို စတင္ျပဳစုေရးသားသည္။ ထိုသို့ က်မ္းမ်ားေရးသည့္အခါ အရဗီစာေပအခ်ိဳ႕ကို ျမန္မာဘာသာျပန္ဆိုမႈျပဳရပါသည္။ ဆရာၾကီးဦးနု၏

၆ – ခန္းက်မ္း ပထမအခန္းအစတြင္ ”ယခုျပဳစုအံ့သည္မွာ (နမာဇ္)တြင္ ဘတ္ရြတ္ သရဇၥ်ာယ္ သည့္ (အရ္ဗီ်)ဘာသာကို ျမန္မာဘာသာသို့ ျပန္ဆိုပါမည္။ စိတ္၌အၾကံရိွသည္မွာ နွစ္လမ်ား လွျပီ။ ခံုမင္းေမာင္ဥ ေတာင္းပန္သည္လည္း ရွစ္နွစ္ေက်ာ္ျပီ။ ျပန္ဆိုရာ အဓိပၸါယ္က်န္ျြကင္းမွားယြင္းရိွလွ်င္ ပညာရိွေသာသူတို့ျပင္ေတာ္မူၾကပါ။ (အာယတ္) မ်ားလည္းပါ သည္ျဖစ္၍ အဓိပၸါယ္မကုန္နိုင္ရာ၊ ကြ်နု္ပ္ ဥာဏ္၀င္စားနိုင္ သေရြ့သာျဖစ္နိုင္ရေခ်သည္”

[ဦးနု၏ ၆ ခန္းက်မ္း၊ ငါးေစာင္တဲြက်မ္း၊ စာ-၂၀၅၊ ရန္ကုန္၊ ေလာကပါလ ပိဋကတ္ပံုနိွပ္တိုက္၊ ၁၉၃၁]ဟု ေရးသား ထားသည္။ အရဗီဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို့ ျပန္ဆို ေၾကာင္းခိုင္လံုေသာ အေထာက္အထား တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ဆရာၾကီးဦးနု၏ သံုးခန္းက်မ္း၊ ေျခာက္ခန္းက်မ္း၊ ၃၅ခန္းက်မ္း၊ သံေတာ္ဦးတင္လႊာက်မ္း တို့တြင္ ကုရ္အာန္ အာယတ္ေတာ္မ်ားကို ကိုးကား၍အရဗီမူရင္း နွင့္ တကြ ျမန္မာ အသံထြက္၊ ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆိုခ်က္မ်ား ေရးသားထားသည္ကို ေနရာအေတာ္ မ်ားမ်ား တြင္ေတြ႔ရိွရသည္။

စာဆိုေတာ္ဦးနု (၁၇၆၂-၁၈၂၂)သည္ ရမၼာ၀တီျမိဳ႕၀န္ျဖစ္သည္။ဘုရင့္အေထာက္ ေတာ္ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္သည္။ ေရႊေတာင္သာဂသူဘဲြ့ခီ်းျမွင့္ခံရသည္။ သာသနာ့ဘဲြ့အမည္မွာ မုဟမၼဒ္ကာစင္မ္ ျဖစ္သည္။ ‘ကာစင္မ္’၏အဓိပၸာယ္မွာ ျဖန့္ခိ်သူ၊ ျဖန့္ေ၀သူ ဟူ၍ျဖစ္သည္။ ဗဒံုမင္း၏တာ၀န္ေပးခ်က္အရ အိႏိၵယနိုင္ငံသို့သြားကာစာေပက်မ္းဂန္မ်ား သယ္ေပးခဲ့သည္။ ေပ ပုရပိုက္မူ ၁၀၀ေက်ာ္နွင့္ က်မ္း ေပါင္း( ၁၇၇က်မ္း ) ေဆာင္ယူေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ က်မ္းေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေရးသားခဲ့သည္။ ၁၁ ခန္းက်မ္း(၁၇၉၀)၊ ၃ခန္းက်မ္း (၁၇၉၄)၊ ဘဂၤလားသြားမွတ္တမ္းလကၤာ ၅၅ ပိုဒ္(၁၈၀၅)၊ ၇ ခန္းက်မ္း (၁၈၀၇)၊ ၆ ခန္းက်မ္း(၁၈၁၂)၊ ပညတ္ခဲြတမ္း ၁၆ ပိုဒ္ လကၤာက်မ္း (၁၈၁၃)၊ ၃၅ ခန္းက်မ္း(၁၈၁၄)၊ သံေတာ္ဦးတင္လႊာက်မ္း (၁၈၁၆)တို့မွာ ပံုနိွပ္ျပီးျဖစ္သည္။ ထို့အျပင္ မိအ္ရာဂ်္ခန္းက်မ္းစာေခၚ ပ်ိဳ႕က်မ္းတစ္ေစာင္ကိုလည္း ေရးခဲ့သည္။ ပိုဒ္ေရေပါင္း (၂၈၈)ပိုဒ္ပါ၀င္သည္။ လက္ေရးမူ အဆင့္၌သာရိွသည္။

ထိုက်မ္းမ်ားအနက္ ၃ ခန္းက်မ္း၊ ၆ ခန္းက်မ္းတို့သည္ ယံုၾကည္မႈအေၾကာင္းကို အဓိက ေဖာ္က်ဴးထားသည္။ အရဗီမွ ျမန္မာဘာသာသို့ တိုက္ရိုက္ျပန္ဆိုေသာ နိႆယမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ၁၁ ခန္းက်မ္းနွင့္ ၃၅ခန္းက်မ္းမွာ အစၥလာမ္၏အေျခခံမ႑ိုင္ၾကီး ၅ ရပ္နွင့္ က်င့္ရန္ၾကဥ္ရန္တို့ကို ခဲြျခား လမ္း ညႊန္ထားေသာက်မ္းျဖစ္သည္။ ပညတ္ခဲြတမ္း ၁၆ ပိုဒ္လကၤာက်မ္းမွာ ၀တ္ျပဳမႈဆိုင္ရာကို ဖြဲ႔ဆိုထားသည္။

ဘဂၤလားသြားမွတ္တမ္းလကၤာၾကီးမွာ ခရီးသြားမွတ္တမ္းျဖစ္ျပီး ျမန္မာစာေပေလာက၌ စာေပ တစ္ ေစာင္ တစ္ဖြဲ႔အေနနွင့္ အေစာဆံုးေတြ႔ရေသာ မွတ္တမ္းျဖစ္သည္။ နိုင္ငံေရး၊ သမိုင္းေရး၊ ဘာသာ ေရး၊စီးပြားေရးနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အစုစုကို ေပါင္းစပ္ ေရးထားသည္။ တရားသံေ၀ဂနွင့္ ဆံုးမ စကားမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။ ရာဇ၀င္ အေထာက္အထားျဖစ္နိုင္သည့္ အခ်က္အလက္ပါရိွျခင္း၊ ျဗိတိသွ်နယ္ခဲ့်စနစ္၏ အနၱရာယ္ကို စာေပမွတစ္ဆင့္ အေစာဆံုးတင္ျပအသိေပးျခင္း၊ ျမန္မာစာေပတြင္ အစၥလာမ္ဘာသာေရး၊ တရားသေဘာကို ထည့္သြင္းတင္ျပျခင္း၊ ခရီးသြားျခင္းအေၾကာင္းကို ကဗ်ာ လကၤာျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ေရးဖြဲ႔ထားျခင္းတို့မွာ ဤမွတ္တမ္းၾကီး၏ ထူးျခားခ်က္မ်ားျဖစ္၏။

သံေတာ္ဦးတင္လႊာက်မ္းမွာ သကၠရာဇ္ ၁၁၇၈ ခုနွစ္တြင္ ဘိုးေတာ္ ဗဒံုမင္းထံတင္သြင္းေသာ က်မ္းျဖစ္သည္။ ဘိုးေတာ္ဘုရား (၁၁၄၃-၁၁၈၀)ခုလက္ထက္တြင္ သာသနာ ေပါင္းစံုနွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဘုရင္ဧကရာဇ္က စူးစမ္းေမးျမန္းေလ့လာေတာ္မူရာတြင္ အစၥလာမ္သာသနာ အတြက္ ဦးနုက ေရးသား တင္ ဆက္ေသာ အစၥလာမ္သာသနာ ေလွ်ာက္စာတမ္းပင္ျဖစ္ေပသည္။ [သံေတာ္ဦးတင္လႊာက်မ္း၊ ေဇယ်ေက်ာ္ထင္ ဗိုလ္မွူးဘရွင္၏က်မ္းဦး စကား၊ စာ-(ဈ)၊ အစၥလာမ္စာ ပံုနိွပ္တိုက္၊ ရန္ကုန္၊ ၁၉၆၀]

ဤေနရာတြင္ အစၥလာမ္သာသနာေရးရာ ေကာင္စီဌာနခ်ဳပ္၏ အတြင္းေရးမွူးခ်ဳပ္လည္းျဖစ္၍ ျမန္မာ့ သမိုင္းပညာရိွတစ္ဦးလည္းျဖစ္ေသာ ေဇယ်ေက်ာ္ထင္ဗိုလ္မွူးဘရွင္၏ အဆိုအမိန့္မွာလည္း မွတ္သား ဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။ သံေတာ္ဦး တင္လႊာက်မ္း၏ က်မ္းဦးစကားတြင္ ‘အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ျမန္မာစာေပ သမိုင္း’ ဟူေသာေခါင္းစဥ္ျဖင့္- ”ျမန္မာစာေပသမိုင္းတြင္ အစၥလာမ္သာသနာကို အေျချပဳသည့္ စာေကာင္း ေပေကာင္းမ်ားေပၚေပါက္ ခဲ့သည့္ ေခတ္ရိွသည္ဟုဆိုလွ်င္ သာမန္အားျဖင့္ သံသယျဖစ္ၾက ေပလိမ့္မည္။ စကားေျမသာမက ပ်ိဳ႕ ကဗ်ာ လကၤာမ်ားပင္ ထြန္းကားခဲ့သည္ မွန္ေသာ္လည္း ထိုစာေပတို့မွာ မြတ္စလင္မ္မဟုတ္ေသာ စာဖတ္ပရိတ္သတ္၏ ေလာကကိုထားဘိဦး။ မြတ္စလင္ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေလာက၌ပင္ က်ယ္ျပန့္စြာ ထင္ေပၚသင့္သေလာက္ ထင္ေပၚျခင္းမရိွခဲ့ေပ။”ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားရာ အလြန္မွန္ေသာအဆိုအမိန့္ ျဖစ္ပါသည္။ အစၥလာမ္စာေပမ်ားကို ရွာေဖြေလ့လာ ဖတ္ရႈ သင့္ပါသည္။ သမိုင္းအရ တန္ဖိုးမျဖတ္နိုင္ေသာ စာေပ အေမြအနွစ္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ ထိုစာေပမ်ားက ျမန္မာနိုင္ငံရိွ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္တို့အတြက္ သမိုင္း အေထာက္အပံ့ေကာင္းမ်ား ေပးနိုင္ပါလိမ့္မည္။

ထို့အျပင္ စာဆိုေတာ္ဟာဂီ်မွန္(၁၈၃၄-၁၉၀၅)၏ ျမတ္ဆုရလကၤာက်မ္းမွာ ထင္ရွားပါသည္။ မနၱေလး ရတနာပံုပထမ ျမိဳ႕တည္နန္းတည္ မင္းတုန္းမင္းတရားၾကီး လက္ထက္ သကၠရာဇ္(၁၂၂၇)ခု တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေက်ာ္(၃)ရက္ အဂၤါေန့တြင္ ျပဳစုခဲ့သည္။ ပိုဒ္ေရ(၇၂)ပိုဒ္နွင့္ သံေပါက္လကၤာ ၁၆၈ပုဒ္ပါ၀င္သည္။ ၁၉၆၀ ခုနွစ္တြင္ မနၱေလးျမိဳ႕၊ မန္းညြန့္ပံုနိွပ္တိုက္က ပံုနိွပ္ထုတ္ေ၀သည္။ သေစာင္၀ုဖ္နွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေမာ္လာနာ ရူမီသခင္ၾကီး၏ မဆ္န၀ီက်မ္းကို မီွးကာ လကၤာဖြဲ႔ ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေဖြကာ အပ္ကဗရ္က်မ္းနွင့္ စြလာတုလ္ အာေရဖီြက်မ္းမ်ားလည္း ျပဳစုခဲ့သည္။

ကိုလိုနီေခတ္အတြင္း ျမန္မာစာေပနွင့္ အူရဒူစာေပတိုက္ပဲြမွာလည္း ထူးျခားခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ၁၈၂၄ သူ့ကြ်န္ဘ၀ေရာက္ခိ်န္မွစ၍ အိႏိၵယသား အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ား ျမန္မာျပည္သို့ ေရာက္လာ သည္။ ၁၉၁၅တြင္ ၎တို့ဦးေဆာင္၍ မြတ္စလင္ပညာေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ၾကီးဖြဲ႔သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံရိွ ဘာသာေရး စာသင္္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အူရဒူစာကို အဓိကထားသင္ရန္ ဆံုးျဖတ္သည္။ ၁၉၂၉ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္က်င္းပေသာ ပဲခူးျမိဳ႕ညီလာခံၾကီး၌ အူရဒူစာကို အဓိကထားေသာ အုပ္စုနွင့္ ျမန္မာစာကို အဓိက ထားေသာအုပ္စုအယူအဆ ကဲြခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ျမန္မာစာကို အဓိက ထားေသာ အုပ္စုကသာ အားသာခဲ့သည္။ အစၥလာမ္က လူမ်ိဳးအသီးသီး၏ ဘာသာစာေပနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈကို အေလးထားသည္။ အသိအမွတ္ျပဳသည္။လူသားမ်ိဳးနြယ္ အုပ္စုတိုင္းအတြက္ ရစုူလ္ တမန္ေတာ္တစ္ပါး ပြင့္ေရာက္ခဲ့သည္ဟူေသာ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္(၁၀း၄၇)အရ -လူသားမ်ိဳးနြယ္ တိုင္း၏ ဘာသာစာေပတိုင္းကို ေလးစားရမည္။ ယုတ္ညံ့နိမ့္က်ေသာဘာသာစကားဟူ၍မရိွ။ ယေန့ကမၻာေပၚရိွ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္မ်ားကလည္း ဤအယူအဆ ကိုလက္ခံထားသည္။

ကိုလိုနီေခတ္ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၄၂ ခု(၁၅၅၀)သီေပါမင္း လက္ထက္တြင္ ေက်ာက္ရံုးေတာ္ အုပ္မင္း ပတၱျမားေက်ာက္ကုန္သည္ ပညာရွင္ ပလီတကာဟာဂီ်ဦးမိုးက နမားဇ္ ဖတ္နည္း နိသ်ည္း က်မ္း တစ္အုပ္ကို ျမန္မာအရဗီနွစ္ဘာသာျဖင့္ ဘံုေဘျမိဳ႕တြင္ ရိုက္နိွပ္ခဲ့သည္။ စာအုပ္အမည္မွာ ‘အဟ္ကာမြတ္ ဆြလာတ္’ျဖစ္သည္။ ယင္းထက္အလ်င္ကလည္း မနၱေလး ဂရာနာအဖြဲ႔မွ ဖတၱ၀ါဓမၼသတ္ က်မ္းစာကို ကလကတၱားျမိဳ႕တြင္ ရိုက္နိွပ္ခဲ့ သည္။ ၁၈၉၂ တြင္ ရိွတ္အစၥမာအင္၏ ဖကီမ်ားက်င့္စဥ္၊ ၁၈၉၃တြင္ ရွမ္စြတ္ဒိန္၏ နဆီဟတုလ္ အစၥလာမ္၊ ၁၉၃၀ တြင္ ခလီဖြာဟ္ဦးျမစ္၏ အနၷ၀ါေရဗ်စၥမ်စ္လာက်မ္းနွင့္ အပ္စရားေရစူရဟ္ဖြာေတဟဟ္ေခၚ အလ္ဟမ္ တဖ္စီရ္ နွစ္က်မ္းတဲြ၊ ၁၉၃၁တြင္ စစ္ကိုင္းျမိဳ႕ မင္လမ္း ေျမာက္ရပ္ေန မုဟမၼဒ္အီစာ၏ တမ္ဗီ်ယြလ္ မုအေမ်နီက်မ္း တို့ထြက္ေပၚလာသည္။ထိုက်မ္းတြင္လကၤာသံေပါက္၃၉ပိုဒ္ပါ၀င္သည္။

၁၉၃၂ ခုနွစ္တြင္ဦးလွတင္၏ ‘မုဟရ္ရမ္နာမာနွင့္ ရွဟာဒတ္ဗယမ္’ထြက္လာသည္။ မနၱေလးျမိဳ႕ ေခြ်တာေရး ပံုနိွပ္တိုက္မွ ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ အရဗီ၊ ဖာရစီ၊ ဟင္ဒီ၊ အူရဒူဘာသာမ်ားမွ ေပါင္းစည္း၍ ျမန္မာ ဘာသာသို့ျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဦးလွတင္သည္ အစိုးရမင္းတို့၏ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ လက္မွတ္ရျမန္မာစာညြန့္ေပါင္းက်မ္းျပဳစုေရး အဖြဲ႔ေတာ္၀င္ ပုဂိၢုလ္တစ္ဦးျဖစ္သည္။

[တကၠသိုလ္နနၵမိတ္၊ အရဗီ်မွ ျမန္မာ ဘာသာသို့ျပန္ဆိုျခင္း၊ ျမ၀တီမဂၢဇင္း၊ စာ-၁၅၉၊ ၁၉၆၈၊ ဇန္န၀ါရီ]

၁၉၄၇ တြင္ ဦးထြန္းၾကြယ္က အရကနြလ္ အစၥလာမ္(အစၥလာမ္အဓိက က်င့္စဥ္က်မ္း)ကို ျပဳစုခဲ့သည္။ ဦးထြန္းၾကြယ္သည္ အစၥလာမ္ေပါင္းခ်ဳပ္က်မ္းျဖင့္ အစၥလာမ္စာေပ ေလာကတြင္ ထင္ရွားပါသည္။

ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္၏ပထမဦးဆံုး ဘာသာျပန္က်မ္းကို ပထမကမၻစစ္ၾကီး မျဖစ္မီ ၁၉၁၂ ခုနွစ္က ပံုနိွပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ဘာသာျပန္ဆိုသူမွာ မနၱေလးျမိဳ႕၊ ေရႊဘုန္းရိွန္ရပ္၊ ရွမ္းစု စာတိုက္ အနီးေန ဟာဂီ် နုရြတ္ဒင္န္ ေခၚဟာဂီ်လူျဖစ္သည္။ ျမိရ္ဇာဟိုင္ရသ္ေရးသားေသာ အုရ္ဒူ ဘာသာျပန္ မွတဆင့္ ျမန္မာဘာသာျပန္ဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုျမန္မာဘသာျပန္ ကုရ္အာန္က်မ္းမ်ားကို သူေဌးၾကီး K.I.H ဦးဘအိုက အခမဲ့ ဓမၼဒါနျပဳခဲ့သည္။ အရဗီမူရင္းမပါဘဲ အဓိပၸာယ္သက္သက္နွင့္အတူ အာယတ္ေတာ္က်ေရာက္ခဲ့သည့္ ေနာက္ခံသမိုင္းပါ ပါ၀င္သည္။ ေလ့လာသူမ်ား ပိုမိုးျပည့္စံုစြာ ေလ့လာနိုင္ရန္ ဟာဂီ်လူသည္သူ၏ ျမန္မာဘာသာျပန္ ကုရ္အာန္က်မ္းကို အရဗီမွ တိုက္ရိုက္ျပန္ ဆိုကာ ဒုတိယအၾကိမ္ အစအဆံုး ျပန္လည္ေရးသား၍ ၁၉၃၈တြင္ ရိုက္နိွပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။

ျမန္မာစာေပသမိုင္းတြင္ တစ္အုပ္တည္းေသာ အရဗီအဂၤလိပ္ ျမန္မာအဘိဓာန္ၾကီးကို ၁၉၄၁တြင္ ထုတ္ ေ၀ခဲ့သည္ ေဒါက္တဟာဂီ် အပၸဒူလ္ဂဖူရ္ေခၚ ဦးဘခိ်ဳ ေမာ္လ၀ီမုဟမၼဒ္ ရာဟမတြလႅာဟ္ဆပ္၊ ေမာ္လ၀ီ အပၸဒူရာမာန္နဒ၀ီဆပ္တို့က ဘာသာျပန္ဆိုသည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အေရွ့တိုင္းဘာသာရပ္ ပါေမာကၡဆရာၾကီး ခါန္ဆာဟစ္ဘ္အဟ္မဒ္ကာစင္မ္က ၾကီးၾကပ္စစ္ေဆးသည္။ စကၤာပူျမိဳ႕ အျငိမ္းစားတရားသူၾကီး အလ္ဟာဂ်္ ဟာဖိဇ္ဂိုလမ္ဆာရ္၀ါန္(M.A)၏ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ျပဳစုခဲ့သည့္ အရဗီအဂၤလိပ္ အဘိဓာန္ကိုအေျခခံ၍ ျမန္မာျပန္ဆိုျဖည့္စြက္ထားျခင္းျဖစ္သည္။

ဒုတိယေျမာက္ ျမန္မာဘာသာျပန္ကို သီရိပံ်ခီ် ဦးဘစိန္က ျပဳစုခဲ့သည္။ မစၥတာပစ္(က္)ေသာလ္၏ အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ ကုရ္အာန္ကို အေျခခံျပဳစုထားသည္။ ၁၉၆၂ ခုနွစ္တြင္ ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ အရဗီစာကိုယ္မပါ ျမန္မာဘာသာျပန္သက္သက္ျဖစ္သည္။ တတိယေျမာက္ ျမန္မာဘာသာျပန္ကို သီရိပံ်ခီ် ဆရာၾကီးဃာဇီနွင့္ ေမာင္လာနာ မကၠဆူးဒ္ အဟ္မဒ္ခန္ တို့က ဘာသာျပန္ဆိုခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၅၀ ခုနွစ္တြင္ စတင္ ေရးသားသည္။ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္ ျမန္မာဘာသာျပန္ ၁၀ေစာင္တဲြ ၃ တဲြထုတ္ေ၀သည္။ ၁၉၇၇မွ ၁၉၈၀ခုနွစ္ အတြင္းျဖစ္သည္။ အက်ယ္ျပန္ဆိုခ်က္ အလင္းျပန္က်မ္း အေစာင္ ၃၀ ကိုလည္းထုတ္ေ၀သည္။ ၁၉၅၄ ခုနွစ္ကစျပီး ၁၉၉၂ခုနွစ္တြင္ အတဲြအစအဆံုး ပံုနိွပ္ထုတ္ ေ၀ျပီးျဖစ္သည္။ အရဗီျမန္မာယွဥ္တဲြေဖာ္ျပထားသည္။

ေမာ္လာနာမုဟမၼဒ္မူစာ(မဇြာေဟရီ)ကေလည္း မုေသြ့ဟြလ္ကုရ္အာန္ဟူေသာ ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္၏ ျမန္မာဘာသာျပန္ကို အေစာင္ ၂၁ မွ ၃၀အထိ ျပန္ဆို၍ ၁၉၇၅နွင့္ ၇၆ ခုနွစ္တြင္ ပံုနိွပ္ ထုတ္ေ၀ ခဲ့သည္။ ဆရာၾကီးေမာင္လာနာ မကၠဆူးဒ္အဟ္မဒ္ခန္းကလည္း ကုရ္အာန္ ဘာသာျပန္က်မ္း အစ အဆံုး ျပန္ဆိုေရးသား၍ စာကူးစက္ျဖင့္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ေမာင္ဒူဒီ၏ တဖဟီးမုလ္ကုရ္အာန္ကို ဘာသာျပန္ဆို ထားျခင္းျဖစ္သည္။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ဟဒီးဆ္(တမန္ေတာ္ျမတ္၏ၾသ၀ါဒ)၊ စိရတ္(တမန္ေတာ္ျမတ္၏ အတၳဳပၸတၱိ) နွင့္ က်င့္ရန္ၾကဥ္ရန္ ဘာသာေရးသက္သက္ စာေပတို့မွာ အေျမာက္အျမားပင္ ထုတ္ေ၀လ်က္ရိွပါ သည္။ ဘာသာေရး ပညာရိွၾကီးမ်ားျဖစ္သည့္ ေမာ္လ၀ီဟစံရွား၊ ဦးေရႊယြန္း(ျမိတ္)၊ မုဖ္တီဆြာေလအမီနီ၊ ေမာ္လာနာအိဗ္ရာဟင္ (ေမာ္လျမိုင္)၊ သီရိပံ်ခီ် အလ္လာမဟ္ဃာဇီ မုဟမၼဒ္ဟာရွင္၊ ေမာ္လာ နာနူးရ္မုဟမၼဒ္ (ကမၻာ့အလင္း)၊ အလ္ဟာဂ်္ ေမာ္လာနာ ဟာရွင္ဆာနီဦးေက်ာ္ေအး၊ ေမာ္လာနာမူဆာ (မဇြာေဟရီ)၊ ေမာ္လာနာ ဦးခင္ေမာင္ၾကီး၊ ေမာ္လာနာ ဦးခင္ေရႊ၊ ဆရာၾကီးစီေအ ဦးဗလြင္၊ ဆရာၾကီး အမ္ေအဂနီ၊ ဆရာၾကီးဓူ၀ံဂနီ၊ ဆရာၾကီးဦးအဟ္မဒ္၊ သီရိပံ်ခီ် ဦးဘစိန္၊ သီရိပံ်ခီ် ဦးဘေသာင္း၊ ဒဂုန္သိန္းနွင့္ သမိုင္းပညာရိွ မ်ားျဖစ္သည့္ ေရႊဘိုဦးဘဦး၊ ေရွ့ေနဦးျမ၊ဆရာခ်ယ္၊ ဗိုလ္မွူးဘရွင္တို့၏ ဘာသာေရးနွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ စာေပမ်ားအေျမာက္အျမားပင္ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ေမွာက္ ေခတ္တြင္ ထုတ္ေ၀လ်က္ရိွေသာ ဘာသာေရး စာေပမွ အခ်ိဳ႕ကိုဖတ္ရႈေလ့လာရန္ စာအုပ္စာရင္းအျဖစ္ ဤသင္ခန္းစာ၏ ေနာက္ဆက္တဲြတြင္ ေဖာ္ျပထား ပါသည္။

ျမန္မာမႈျပဳ အစၥလာမ္စာေပနယ္ပယ္တြင္၀တၳဳမ်ား၏ အင္အားမွာလည္း မေသးလွပါ။ ၁၈၈၉တြင္ မုဟမၼဒ္ရွမ္ရႈဒင္ေခၚ စာေရးေမာင္ဘိုးခင္၏ ဟာတင္တာယီ၀တၳဳထြက္ေပၚလာသည္။ ျမန္မာစာေပ သမိုင္းတြင္ ပထမျမန္မာ ကာလေပၚ၀တၳဳဟု အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ ဂိ်မ္းစ္လွေက်ာ္၏ ေမာင္ရင္ေမာင္ မမယ္မ၀တၳဳဳမွာ ၁၉၀၄ တြင္ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ ဟာတင္တာယီ ၀တၳဳမွာ ျမန္မာကာလ ေပၚ၀တၳဳ၏ သေႏၶတည္ရာျဖစ္သည္။”ျမန္မာစာေပသမိုင္းတြင္ ၁၈၈၉ခုနွစ္၌ ျမန္မာမြတ္စလင္ ေမာင္ဖိုးခင္ေခၚ မူဟာမက္ရွမၼရႈဒင္ သည္အရဗီဘာသာမွ ဟာတင္တာယီ၀တၳဳကို ဘာသာျပန္သည္။ (အီစြတ္ပံုျပင္ ဘာသာျပန္လည္းရိွသည္။ သို့ေသာ္ယင္းမွာ၀တၳဳရွည္အဖြဲ႔၌ အကံု်းမ၀င္) ၁၉၀၂ ခု၌လည္းခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳ အဖြဲ႔၀င္တစ္ဦးက ေရာဘင္ဆန္ကရူးဆိုး ၀တၳဳကိုဘာသာျပန္သည္။ ၁၉၀၄ခုနွစ္တြင္ ဂိ်မ္းစ္လွေက်ာ္က ဒူးမား၏မြန္တီခရစၥတို ျမိဳ႕စားၾကီးကိုမီွး၍ ေမာင္ရင္ေမာင္ မမယ္မကို ေရးသည္။ ေမာင္ရင္ေမာင္ မမယ္မကို ေနွာင္းလူတို့အသိမ်ားေသာေၾကာင့္ ယင္းကိုပင္ အေနာက္ တိုင္းနိုဗယ္အဖြဲ႔တြင္ အကံု်း၀င္ေသာပထမကာလေပၚ၀တၳဳဟုမွတ္ယူလ်က္ရိွၾက၏။ စင္စစ္ အဆိုပါ၀တၳဳ အဖြဲ႔၏ ကလလေရၾကည္တည္ျခင္းကို အစရွာၾကည့္လွ်င္ ဟာတင္တာယီနွင့္ ေရာ္ဘင္ဆန္ ကရူးဆိုးတို့ ၌ ရွာ၍ေတြ႔သည္။ ဟာတင္တာယီကို အာရဗီဘာသာ မွတစ္ဆင့္ ယူသည့္ တိုင္ေအာင္ထိုအဖြဲ႔သည္ အေနာက္တိုင္း နိုဗယ္အဖြဲ႔၌ အကံ်ဳး၀င္သည္။”

[ေမာင္ထင္၊ တရုတ္နွင့္ဂ်ပန္စာေပသမိုင္း၊ ကမၻာ့စာေပအညႊန္း၊ စာ-၂၂၁၊ ရန္ကုန္၊ စာေပဗိမာန္၊ ၁၉၇၆]

၁၈၉၆တြင္ ေဒါက္တာရိွတ္ အဗၺဒူရာမန္၏ပသီပံုျပင္ ၀တၳဳၾကီးထြက္ေပၚလာသည္။ ျမန္မာစာ ေပနယ္ တြင္ ယေန့တိုင္ၾသဇာၾကီးမားလ်က္ရိွပါသည္။ ”လြန္ခဲ့ေသာနွစ္တစ္ရာခန့္က ျမန္မာစကားေျပ အေရး အသားအျဖစ္ တန္ဖိုးရိွလွသည့္အျပင္ ျမန္မာမႈမ်ားထင္ဟပ္ေနေသာ စာေပလက္ရာအျဖစ္လည္း စိတ္၀င္စားဖြယ္ျဖစ္သည္။”

[ေမာင္ခင္မင္(ဓနုျဖူ)၊ပသီပံုျပင္အေရးအသား၊ေငြတာရီမဂၢဇင္း၊၁၉၉၆၊ဇန္န၀ါရီ]

၁၈၉၈တြင္ေမာင္လာအလီသခင္၀တၳဳ၊ ၁၈၉၈တြင္ မုဟမၼဒ္ကာဆင္နွင့္ မုဟမၼဒ္ယူဆြပ္တို့၏ဘာဂို ဘဟာရ္၀တၳဳ၊ ၁၉၀၂တြင္ ေမာင္ကာဆင္၏ အျမိရ္ဟမၼဇာ ၀တၳဳရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး၊ ၁၉၀၄တြင္ ဦးကာဆင္၏ ယူဆြဖ္ဇုလိုင္ခါ မင္းသားမင္းသမီး ဇာတ္နိပါတ္၀တၳဳေတာ္ၾကီး၊ ၁၉၀၇တြင္ ဦးျမစ္ နွင့္ဦးျမ၏ အျမိရ္ဟမၼဇာ ၀တၳဳရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး၊ ၁၉၀၇တြင္ ဦးျမစ္၏ ယူဆြဖ္နဗီ်ကစ္ဆြာ ၀တၳဳေတာ္ၾကီး၊ ၁၉၀၉ခုနွစ္တြင္ စာဆိုေတာ္ ဟာဂီ်မွန္၏ သားေမာင္ၾကင္ေရးသည့္ ကစ္စြာစြလ္ အမ္ေျဗယာက်မ္းတို့ ထြက္ေပၚလာသည္။ ၁၉၁၁ တြင္ စာဆို အမ်ားစုေပါင္းေရး၍ ေမာင္လွတင္ တည္းျဖတ္သည့္ ဘီဘီခတီဂ်ာ သခင္မ၀တၳဳေတာ္ၾကီးထြက္ခဲ့ပါသည္။ ”တို့ဗမာမြတ္စလင္မ္ စာေရး ဆရာၾကီးမ်ား၏လက္ရာအျဖစ္ လူသိနည္းပါးသည့္အျပင္ စာေပေလာကတြင္ ဘာသာျပန္ ၀တၳဳမ်ား အျဖစ္ ထင္ရွားသင့္သေလာက္ မထင္ရွားခဲ့သည္မွာ ၀မ္းနည္းဖြယ္ ေကာင္းလွေပသည္။

” [သီရိပံ်ခီ် ဦးသာျမတ္၊ တို့ဗမာမြတ္စလင္ၾကီးမ်ား၏ လက္ရာမ်ား၊ ျမ၀တီမဂၢဇင္း၊ ၁၉၅၉၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ]

Credit :

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:aQ6_U6k5OlMJ:w…

ပသီလူမ်ဳိးစု(၀ါ)ဗမာမြတ္စလင္လူမ်ဳိးစု

Featured

ပသီလူမ်ဳိးစု(၀ါ)ဗမာမြတ္စလင္လူမ်ဳိးစု

ျမန္မာအတြင္းသုိ့ ေရာက္႐ႇိအေျခစိုက္ေနထိုင္ခဲ့ၾကေသာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားမႇာ (၁) အာရဗ္မ်ား၊ (၂) ပါ႐ႇန္း၊ (၃) တ႐ုတ္၊ (၄) ကသည္းမ်ား၊ (၅) အိႏၵိယသားမ်ားႏႇင့္ (၆) အျခား လူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္သည္။ (၁) အာရပ္မ်ား ပုဂံေခတ္ ပိႆုံမင္းလက္ထက္ ေအဒီ(၇)ရာစုတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံေအာက္ပိုင္း ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္သည့္ သထုံ၊ မုတၲမသုိ့၀င္ေရာက္ ေနထိုင္ၾကခဲ့သည္။ ရခိုင္ဘုရင္ မဟာတိုင္စႏၵလက္ထက္ (ေအဒီ ၇၈၈-၈၁၀)တြင္ အိႏၵိယ သမုဒၵရာကုိျဖတ္၍ ကမၻာ့အေ့႐ႇဖ်ား တ႐ုတ္ျပည္သုိ့ကုန္ကူးရာ ရခိုင္ျပည္ ရမ္းၿဗဲကြၽန္းအနီးတြင္ သေဘၤာပ်က္၍ ရမ္းၿဗဲကြၽန္းတြင္ ၀င္ေရာက္ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ေအဒီ(၁၄)ရာစုတြင္ ကုန္သည္တခ်ဳိ႕သည္ ၿမိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ၀င္ေရာက္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ (၂) ပါ႐ႇန္းမ်ား အာရဗ္ကုန္ သည္မ်းနည္းတူ ကုန္ကူးသန္းရာမႇ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ေရာက္႐ႇိလာခဲ့သည္။ ေအဒီ(၁၃)ရာစု တြင္ ယခင္ ပသီၿမိဳ႕(ယခု ပုသိမ္)ကုိ ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ကုိ ကုလားပသီမင္း (၃)ဆက္ အုပ္စုိးခဲ့သည္။ (၁) ပသီမင္း[နန္းစံသက္ ၈-ႏႇစ္] (၂) ေအာ္လန္ေတးမင္း[နန္းစံသက္-၁ႏႇစ္] (၃) အကၠဘတ္မင္း[နန္းစံသက္၃-ႏႇစ္] (၃) တ႐ုတ္မ်ား ျမန္မာသကၠရာဇ္(၆၄၃)ခု နရသီဟပေတ့မင္း(တ႐ုတ္ေျပးမင္း)လက္ထက္တြင္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္း တ႐ုတ္ ျပည္ဘက္တြင္ တ႐ုတ္ေမာင္းဂြတ္ဘုရင္ ကုဗေလခန္ရဲ႕ တာရ္တာရ္စစ္ သည္မ်ား ပုံဂံကုိ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၂၈၁-ခုႏႇစ္၊ ဒုတိယတ႐ုတ္ျမန္မာစစ္ျဖစ္ပြားသည့္အခ်ိန္တြင္ ဗုိလ္မႇဴးႀကီးနဇ႐ြတ္ဒင္ေခါင္းေဆာင္ေသာ တာရ္တာရ္ စစ္သည္မ်ားသည္ ေကာင္းစင္(ယခု ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕)ကုိ သိမ္းပိုက္အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ (၄) ကသည္းမ်ား ၁၈၂၁-ခုႏႇစ္တြင္ မဟာဗႏၶဳလဦးစီးသည့္တပ္မ်ားသည္ အာသံ(ကသည္းျပည္)သုိ့ ၀င္ေရာက္တုိက္ခိုက္ရာ ေအာင္ႏိုင္သျဖင့္ ကသည္းသုံ့ပန္း(၄၀၀၀၀)ေက်ာ္ ဖမ္းဆီးခဲ့ရာ ထက္၀က္ခန့္မႇာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားျဖစ္သည္။ (၅) အိႏၵိယသားမ်ား အိႏၵိယျပည္ ဘက္မႇလည္း အိႏၵိယ၊ မဂုိမ်ား၊ ဘဂၤါလီမ်ားသည္ ကုန္းေၾကာင္းမႇေန၍ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဥဒယုိ၀င္ထြက္သြားလာခဲ့ၾကသည္။ အေနာက္ဘက္လြန္မင္း (၁၆၀၅-၁၆၂၈)ခုႏႇစ္တြင္ ေတာင္ငူဘုရင္ နတ္သ်င္ေနာင္ ႏႇင့္ စစ္ျဖစ္ပြားရာ နတ္သ်င္ေနာင္က သံလ်င္စား ငဇင္ကာထံအကူအညီေတာင္းခံသျဖင့္ ငဇင္ကာက သေဘၤာ (၄)စီးေစလႊတ္ခဲ့ရာ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ားပါ၀င္ခဲ့သည္။ စစ္ပြဲတြင္ အေနာက္လြန္မင္းကစစ္ႏိုင္သျဖင့္ ငဇင္ကာ ႏႇင့္ နတ္သ်င္ေနာင္ကုိ ကြပ္မ်က္ခဲ့သည္။ သုံ့ပန္းမ်ားကုိမသတ္ဘဲ ေနျပည္ေတာ္သုိ့ ေခၚေဆာင္ ခဲ့သည္။ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအား ေနရာအတည္တက်ခ်ထားေပးပုံ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းတရားႀကီးသည္ စစ္သုံ့ပန္းမ်ားကုိ အင္း၀ၿမိဳ႕၊ ျမစ္သာျမစ္ ေျမာက္ဘက္တြင္ ေနရာ အတည္တက်ခ်ထားေပးခဲ့သည္။ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအတြက္ ေ႐ႊဘုိ၊ ေက်ာက္တည္၊ စစ္ကုိင္းနယ္မ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနထိုင္ရန္ ေျမေနရာမ်ားကုိ တည္တက် ခ်ထားေပးခဲ့သည္။ စေနမင္းလက္ထက္ (၁၆၂၈-၂၆၄၉)ခုႏႇစ္တြင္ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအတြက္ ေတာင္ငူ၊ ရမည္းသင္း၊ ေညာင္ရမ္း၊ ယင္းေတာ္၊ မိတၴီလာ၊ ပင္းယ၊ တဘက္ဆြဲ၊ ေဘာဓိ၊ စည္သာ၊ စည္ပုတၲရာ၊ ေျမဒူး၊ ဒီပဲရင္း စေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ေနရာအတည္တက်ခ်ေပးခဲ့သည္။ ေညာင္ရမ္းေခတ္လြန္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ဘုိးေတာ္ဗဒုံမင္း လက္ထက္ (၁၈၀၁)ခုႏႇစ္တြင္ အမရပူရနယ္အတြင္း႐ႇိ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအတြက္ ဗုံးအုိး၊ ၾကည့္ျမင္တိုင္၊ စားၾကင္၀႐ြာမ်ားတြင္ ေနရာအတည္တ်ကခ်ေပးခဲ့သည္။ ေနာင္အခါ တုိင္းရင္းသားမ်ားႏႇင့္ ဆက္ႏြယ္ေပါက္ဖြားလာေသာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ တုိင္းရင္းသားမ်ား သည္ ရမည္းသင္း၊ ယင္းေတာ္၊ ပ်ဥ္းမနား အစ႐ႇိသည့္ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ အစုအေ၀း လိုက္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ဤကဲ့သုိ့ေသာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ တုိင္းရင္းသားမ်ားမႇာ ဗမာဘုရင္မ်ားလက္ထက္တြင္ ပသီလူမ်ဳိးဟု အသိအမႇတ္ျပဳျခင္းခံရသူမ်ားျဖစ္သည္။ ကုန္းေဘာင္ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ႀကီး ဒုတိယတြဲ စာမ်က္ႏႇာ (၄၇၀၊ ၄၈၂၊ ၅၁၄)၊ ကုန္းေဘာင္ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ႀကီး တတိယတြဲ စာမ်က္ႏႇာ(၆၊ ၈၆၊ ၉၀၊ ၁၃၅၊ ၂၃၆၊ ၃၁၉) တုိ့တြင္ ပါ႐ႇိသည့္အေထာက္အထားမ်ားအရ ဗမာဘုရင္မ်ားလက္ထက္တြင္ ပသီလူမ်ဳိးအျဖစ္ အခိုင္အမာ တည္႐ႇိ ခဲ့သည္။ ဗမာျပည္အား အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕ မ်ားသိမ္းယူၿပီး ေနာက္ပိုင္း မႇစ၍ ၁၉၃၁-ခုႏႇစ္အထိ ပသီလူမ်ဳိးမ်ားအား ေဇတဘာဒီလူမ်ဳိးဟု အသိအမႇတ္ျပဳျခင္းခံရသူမ်ားျဖစ္သည္။ ၁၉၃၁-ခုႏႇစ္မႇ ယေန့မ်က္ေမႇာက္ကာလအထိ ဗမာမြတ္စလင္မ္မ်ားဟု အသိအမႇတ္ျပဳျခင္းခံေနရသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ယေန့ ဗမာမြတ္စလင္မ္ တနည္းအားျဖင့္ ပသီမ်ားဟု သတ္မႇတ္ခံေနရသူမ်ားသည္ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးတည္းမႇ ဆင္းသက္လာျခင္းမဟုတ္ပါ။ မ်ဳိးတူစုတစ္စုတည္းမႇ ဆင္းသက္လာျခင္းမဟုတ္ပါ။ ေသြးတူစု၊ ဇာတ္တူစုတစ္စုတည္းမႇ ေပၚေပါက္လာျခင္းလည္းမဟုတ္ပါ။ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ လူမ်ဳိးမ်ားမႇ ေရာေႏႇာေပါက္ဖြားလာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးသည္ လူမ်ဳိးေပါင္းစုံမႇ ေရာေႏႇာေပါက္ဖြားလာတတ္ျခင္းကုိ ေအာက္ပါသာဓကမ်ားအရ သိႏိုင္ ေပသည္။ ယေန့ဗမာလူမ်ဳိးသည္ ဗမာလူမ်ဳိးအျဖစ္ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္းမဟုတ္ဘဲ (ေပ်ာ့၊ ပ်ဴ၊ ကမ္းယံ၊ သက္၊ ရခိုင္၊ ထား၀ယ္၊ တိဘက္)စသည့္ လူမ်ဳိးမ်ားမႇ ေရာေႏႇာေပါက္ဖြားလာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ကမၻာေပၚ႐ႇိ အျခားထင္႐ႇားေက်ာ္ၾကားသည့္ လူမ်ဳိးအခ်ဳိ႕သည္လည္း ဤနည္းပင္ျဖစ္သည္။ ေခတ္သစ္ အီတလီလူမ်ဳိးမ်ားသည္ က်ဴထ႐ြန္၊ အီထရပ္စက္၊ ေရာမ၊ ဂရိတ္၊ အာရဗ္ စသည့္လူမ်ဳိးမ်ားမႇ ေရာေႏႇာေပါက္ဖြား လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးမ်ားသည္လည္း ေဂၚလ္၊ ဘရီထြန္၊ က်ဴထ႐ြန္ စသည့္လူမ်ဳိးမ်ားမႇ ေရာေႏႇာ ေပါက္ဖြားလာျခင္းျဖစ္သည္။ ယေန့ ဗမာမြတ္စလင္မ်ား(၀ါ)ပသီမ်ားသည္လည္း ႏိုင္ငံျခားမႇလူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၊ အိမ္ေထာင္စုမ်ားမႇ ဆင္းသက္ လာျခင္းမဟုတ္ဘဲ အထက္ေဖာ္ျပပါလူမ်ဳိးမ်ားမႇ ေပါက္ဖြားလာျခင္းျဖစ္သည္မႇာ အခိုင္အမာျပႏိုင္ပါသည္။ ျမန္မာ ဘုရင္မ်ားလက္ထက္တြင္ ေနထိုင္ရန္ေဒသမ်ားထူေထာင္ေပးၿပီး ပသီလူမ်ဳိးအျဖစ္ အသိအမႇတ္ျပဳခဲ့ျခင္းမႇာ ရာဇ၀င္ အေစာင္ေစာင္တုိ့အရ ထင္႐ႇားေပသည္။ လူမ်ဳိးဆုိသည္မႇာ ‘လူမ်ဳိးဆုိသည္မႇာ အေျခခံအားျဖင့္ လကၡဏာ(၄)ရပ္ႏႇင့္ကိုက္ညီသည့္ လူ့အစုအေ၀းတစ္ရပ္ျဖစ္ရမည္။ တိက်ေသာလူ႕ အစုအေ၀း တစ္ရပ္ျဖစ္ ရမည္။ ဤလူ့အစုအေ၀းသည္ အမ်ဳိးအႏြယ္လိုက္လည္းမဟုတ္။ မ်ဳိး႐ုိးဇာတိ အရလည္းမဟုတ္။ သမိုင္းေရးရာအရ ဖြဲ႕စည္းမိလာေသာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္သာ ျဖစ္ရမည္’ဟု အဆုိ႐ႇိခဲ့သည္။ လူမ်ဳိးဆုိသည္မႇာ လူမ်ဳိးေရးလကၡဏာ(၄)ရပ္႐ႇိမႇသာ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ (၁) တူညီေသာ ဘာသာစကား (Common language) ႐ွိရမည္။ (၂) တူညီေသာ ေနထိုင္မႈနယ္ေျမေဒသ (Common territory) ႐ႇိရမည္။ (၃) တူညီေသာစီးပြားေရးဘ၀ စုစုစည္းစည္း (Common Economic Cohesion) ႐ႇိရမည္။ (၄) တူညီေသာ ယဥ္ေက်း မႈအားျဖင့္ ထုတ္ေဖာ္ျပသေသာ တူညီေသာစိတ္ေနသေဘာထား (Common psyehological make-up, which manifestiteself in a Common Culture) ႐ႇိရမည္။ ဤလူမ်ဳိး ေရးလကၡဏာႀကီး(၄)ရပ္သည္ ကမၻာကမျငင္းႏိုင္သည့္ လူမ်ဳိးေရးတုိင္းတာခ်က္လကၡဏာ(၄)ရပ္ျဖစ္ေပသည္။ (၁) ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူထုႀကီးတစ္ရပ္လုံးသည္ ဗမာႏိုင္ငံတြင္႐ႇိသည့္လူမ်ားစုသုံးစြဲေနသည့္စကားကုိပင္ တူညီစြာ အမ်ားစုသုံးစြဲေျပာဆုိေနျခင္းျဖစ္သည့္အတြက္ တူညီစြာေျပာဆုိသည့္ဘာသာစကား႐ႇိပါသည္။ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ရန္အတြက္ သီးျခားဘာသာစကားတစ္ရပ္မလုိေပ။ ဘာသာစကားတစ္မ်ဳိးကုိ လူမ်ဳိး(၂)မ်ဳိး(၃)မ်ဳိး သုံးစြဲေနေသာ သာဓကမ်ား ကမၻာတြင္႐ႇိပါသည္။ အဂၤလိပ္ႏႇင့္ အေမရိကန္ လူမ်ဳိးတုိ့သည္ ဘာသာစကားတူညီၾကသည္။ သုိ့ေသာ္ လူမ်ဳိးမတူ။ ေနာ္ေ၀ဂ်င္းႏႇင့္ ဒိန္းလူမ်ဳိး၊ အဂၤလိပ္ႏႇင့္ အုိင္းရစ္လူမ်ဳိးတုိ့သည္ လူမ်ဳိးမတူၾကေသာ္လည္း ဘာသာ စကား တူညီၾကသည္။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္လည္း ဟံလူမ်ဳိးႏႇင့္ဟီြလူမ်ဳိး မ်ားသည္လူမ်ဳိးခ်င္းမတူေသာ္လည္း ဟံဘာသာစကား ကုိသာ ေျပာဆုိသုံးစြဲၾကသည္။ (၂) တူညီစြာ ေနထိုင္မႈ ေဒသဆုိ သည္မႇာ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးသည္ သီးျခားျပည္နယ္ပုံသ႑ာန္ျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္း မဟုတ္ဘဲ ေဒသေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ျပန့္ႀကံေနထိုင္မႈမ်ဳိးလည္း႐ႇိသည္။ ဟုိတစ္စု သည္တစ္စုေန ထိုင္ၾကေသာ္လည္း တစ္ျပည္လုံးအေနႏႇင့္ၾကည့္လ်င္ အစုအေ၀းေပါင္းမ်ားစြာ စုစည္းေနထိုင္မႈ႐ႇိ/မ႐ႇိ စံနစ္တစ္ခုတည္းျဖင့္ ပုံစံတူညီစြာ ေနထိုင္မႈ ႐ႇိ/မ႐ႇိသာလ်င္ အဓိကျဖစ္သည္။ သီးျခားျပည္နယ္မ႐ႇိေသာ္လည္း သီးျခားလူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေနျခင္းကုိ ကမၻာတြင္ေတြ႕႐ႇိရပါသည္။ (ဥပမာ တ႐ုတ္ျပည္႐ႇိ အုိလြန္ခြၽန္လူမ်ဳိးစုကေလးသည္ တ႐ုတ္ျပည္တစ္ျပည္လုံးမႇ လူဦးေရ (၂၀၀၀)ခန့္သာ႐ႇိေပသည္။ လူဦးေရ(၂၀၀၀)ေလာက္မႇာ (၂)စုေလာက္သာကြဲေနျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ျပန့္ႀကဲေနထိုင္ၾက သည္မႇာ ထင္႐ႇားေပသည္။ တ႐ုတ္ျပည္၏ ဟီြလူမ်ဳိးႏႇင့္အုိလြန္ခြၽန္လူမ်ဳိးတုိ့၏ ျပန့္ႀကဲေနထိုင္မႈပုံစံႏႇင့္ ဗမာမြတ္စလင္ (၀ါ)ပသီလူထု၏ေနထိုင္မႈပုံစံသည္ အလြန္နီးစပ္လႇေပသည္။ ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီမ်ား၏ေနထိုင္မႈသည္ ေက်း႐ြာ ႀကီးမ်ားတြင္ ႐ြာလုံးကြၽတ္ေနထိုင္ၾကျခင္း၊ ၿမိဳ႕ကေလးမ်ားတြင္အတန္းလိုက္ အစုလိုက္ေနထိုင္ၾကျခင္း၊ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား တြင္ ရပ္ကြက္ႀကီးမ်ားအလိုက္ေနထိုင္ၾကျခင္းကုိ ေတြ႕႐ႇိ ႏိုင္ပါသည္။ [ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူမ်ဳိးစုသည္ သီးျခား နယ္နိမိတ္သတ္မႇတ္ခ်က္ျဖင့္ေနထိုင္ၾကသည့္လကၡဏာမ႐ႇိေပ။ ျပန့္ႀကဲေနထိုင္ၾကသည့္ လူမ်ဳိးစုျဖစ္သည္။] (၃) တူညီ သည့္ စီးပြားေရးဘ၀ စီးပြားေရးစုစုစည္းစည္း႐ႇိသည္ကုိ ေတြ႕႐ႇိႏိုင္ေပသည္။ ဗမာႏိုင္ငံသည္ လယ္ယာ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ဗမာ့စီးပြားေရးေသာ့ခ်က္သည္ ဆန္စပါး လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။ ၄င္းဆန္စပါးလုပ္ငန္းကုိ ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူမ်ဳိးအမ်ားစုလည္းလုပ္ကိုင္စားေသာက္ၾကသည္။ အျခားလူ႕အစုအေ၀းကုိၾကည့္လ်င္ အလုပ္သမား၊ ၿမိဳ႕ေနလူ တန္းစား စီးပြားကုန္သြယ္ေရးသမားမ်ား၊ ပညာတတ္မ်ား၊ စာေရးစာခ်ီမ်ား႐ႇိသည္။ ယေန့ ျမန္မာျပည္၏ စီးပြားေရးစနစ္တစ္ခုတည္း၏ေအာက္တြင္ စုစုစည္းစည္း႐ႇိၾကျခင္း႐ႇိသည္ကုိ ေတြ႕႐ႇိႏိုင္သည္။ (၄) ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္လုံးမႇ က်င့္သုံးလ်က္႐ႇိေသာ ေနထိုင္စားေသာက္ေျပာဆုိ ဆက္ဆံေရးမ်ားသည္ တူညီသည့္စိတ္ေနသေဘာထားမႇ ထုတ္ေဖာ္ျပ သခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္လုံးမႇ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားသည္ လူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္တြင္တူညီစြာ႐ႇိေနၾကသည္။ ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူမ်ဳိးစု၏ယဥ္ေက်းမႈသည္ ကုိးကြယ္ ရာဘာသာႏႇင့္တြဲေနျခင္း႐ႇိသည္မႇာ အျခားလူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ယဥ္ေက်းမႈႏႇင့္ယႇဥ္ၾကည့္လ်င္ မတူညီသည့္ ယဥ္ေက်းမႈ႐ႇိေနသည္ကုိေတြ႕ရၿပီး ဗမာမြတ္စလင္မ ္(၀ါ)ပသီလူမ်ဳိးစုတစ္ရပ္လုံးအတြက္မူ တူညီေသာ ယဥ္ေက်းမႈအားျဖင့္ ထုတ္ေဖာ္ျပသေသာ တူညီသည့္စိတ္ေနစိတ္ထား႐ႇိသည္ကုိ အခိုင္အမာေတြ႕႐ႇိရသည္။ ထုိ့ေၾကာင့္ ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူထုသည့္ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ရန္လကၡဏာႀကီး(၄)ရပ္ႏႇင့္ကိုက္ညီေနပါသည္။ အထက္ပါလကၡဏာႀကီး(၄)ရပ္အျပင္ (၁) လူမ်ဳိးျဖစ္ေပၚလာပုံ အေထာက္ အထား ခိုင္လုံျခင္း၊ (၂) သမုိင္းေရးအရ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္ခိုင္မာလ်က္႐ႇိျခင္း၊[လြန္ခဲ့ေသာ ႏႇစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ေက်ာ္မႇစ၍ သမုိင္းေရးရာအရ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ႏႇင့္ အမ်ဳိးသား ေရး လကၡဏာ(၄)ရပ္ ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈမ႐ႇိဘဲ ခုိင္ၿမဲစြာျဖစ္ေပၚခဲ့သည္မႇာ ထင္႐ႇားပါသည္။] (၄) အနာဂတ္အတြက္လည္း တည္ၿငိမ္စြာ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္လ်က္႐ႇိျခင္း အစ႐ႇိသည့္ အေထာက္ အထားမ်ားအရ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္ဟု သတ္မႇတ္ႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ အတိတ္ကာလ၊ ယေန့ မ်က္ေမႇာက္ကာလႏႇင့္ အနာဂတ္ ကာလမ်ားတြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ လူမ်ဳိးေရး လကၡဏာ ခ်က္မ်ားအရေတြ႕႐ႇိသည္မႇာ ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီမ်ားသည္ အတိတ္ကာလအေတာ္ၾကာကပင္ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ခဲ့ၿပီး အနာဂတ္တြင္လည္း လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးအျဖစ္ ပီပီသသ ႐ႇိေနပါသည္။ ယေန့ ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီလူမ်ဳိးစုသည္ အတိတ္ကာလအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ မိမိလူမ်ဳိးေရးကုိ ဖုံးကြယ္ထားရျခင္းျဖစ္သည္။ အတိတ္မႇ လူမ်ဳိးစုျပန္ လည္ ေပၚထြက္လာရန္ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ၾကရေပမည္။ဗမာမြတ္စလင္မ္(၀ါ)ပသီ လူထုတစ္ရပ္လုံးအား လူမ်ဳိးပီသေနျခင္းကုိ တုိင္းျပည္ႏႇင့္ကမၻာက အသိအမႇတ္ ျပဳလာေစ ေရးအတြက္ ထူေထာင္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

ကုိကုိေလး(ဗပက) @ ပသီဦးကုိကုိေလး။ ၁၉၅၀ ေက်ာ္ ၆၀ ၀န္းက်င္က ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ “ေခတ္(၅)ေခတ္နဲ႔ လူတန္းစားျပႆနာ”ဆုိတဲ့စာအုပ္ထဲကေန ေကာက္ႏႈတ္ၿပီး ၂၀၀၅-ခုႏွစ္ေလာက္က ေနရာတစ္ခုမွာ ကၽြန္ေတာ္ sharing လုပ္ေပးဖူးတဲ့ ေဆာင္းပါးေလးကုိ ျပန္ၿပီးတင္ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသုံးအႏႈန္းမ်ားကုိ မူရင္းစာအုပ္ထဲမွအတုိင္းသာ ကူးယူထားပါသည္။

Credit :

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:iYr-lSMaaoAJ:yeelayswe.info/%3Fp%3D396+%E1%80%95%E1%80%9E%E1%80%AE&cd=62&hl=en&ct=clnk

ျမန္မာမြတ္စလင္အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

Featured
ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကမြတ္စလင္မ်ိဳးႏြယ္စုေတြကိုလူသိနည္းၾကတယ္ေလ။ဒါ့ေၾကာင့္နည္းနည္းေလာက္ဘဲဘဲသိထားရေအာင္တင္ျပလိုက္ရတာပါ။

   . . .

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိၾကေသာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ တိုင္းရင္းသား နာမည္မ်ားကို ေဖၚျပလိုက္သည္။
(၁)႐ိုဟင္ဂ်ာ (RoHingya) လူမ်ိဳး
(၂) ကမန္လူမ်ိဳး
(၃)ပန္းသိဃ္-ပန္းေသး Panthay လူမ်ိဳး
(၄)`ပသီ´-ျမန္မာမြတ္စလင္မ္ လူမ်ိဳး Par-thi, Far-si
(၅) ပသွ်ဴးလူမ်ိဳး Continue reading

What are the Panthays?

Ted H

Best Answer – Chosen by Asker

Panthays are the oldest group of Chinese Muslims in Burma. They live in the northern regions of Burma (formerly known as Upper Burma), particularly in the Tangyan-Maymyo-Mandalay-Taunggyi area and Shan States. The word ‘Panthay’ is the Burmanized form of ‘Pan-si’, the name these people use for themselves, a term used in Yunnan and not other Chinese provinces. (Wiley Online Library)

The history of the Panthays in Burma was inseparably linked to that of Yunnan, their place of origin, whose population was predominantly Muslim. The Chinese Muslims of Yunnan were noted for their mercantile prowess. In the pre-colonial times the Panthays emerged as excellent long-distance caravaneers of southern China and northern Southeast Asia. The Chinese Muslim domination of the Yunnan caravan network seems to have continued well into the 20th century. By the mid 19th century the caravans of’ Yunnanese traders ranged over an area extending from the eastern frontiers of Tibet, through Assam, Burma, Thailand, Laos and Tongking, to the southern Chinese provinces of Szechwan, Kweichow and Kwangsi.

The merchandise brought from Yunnan by the Panthay caravaneers included opium, wax, silk cloth, tea, metal utensils, iron in the rough, felts, finished articles of’ clothing, walnuts, preserved fruits and foods, and dried meat of’ several kinds. The Burmese goods taken back to Yunnan were raw cotton, raw and wrought silk, amber, jades and other precious stones, velvets, betel-nuts, tobacco, gold-leaf’, preserves, paps, dye woods, stick lac, ivory, and specialized foodstuffs such as slugs, edible birds’ nests, among other things (Anderson, 1876, 4). Raw cotton, which was reserved as a royal monopoly, was in great demand in China. Besides the caravaneers, there were other Panthays, though very small in number, who came to Burma, to trade in jades and other precious stones. They were chiefly interested in the jade mines of northern Burma and ruby mines of Mogok. With whatever purpose they had come to Burma, most of these early Panthays, whether caravaneers or precious-stone dealers, had no intention of taking permanent residence in the Burmese Kingdom. They came and went only as itinerant merchants. They were all men who never brought their wives and families along, since alone could have made such perilous and rigorous journeys of those days. This is the reason why no evidence of the existence of Panthay settlement anywhere in the Burmese Kingdom prior to the Konbaung period has yet been found. Beginning from the late Konbaung period, however, the Panthays started to settle in the royal capital of Mandalay, particularly during the reign of King Mindon. Although their number was small, a few of them seemed to have found their way inside the court as jade -assessors. They lived side by side with non-Muslim Chinese (T’ang Chinese) at Tayoktan(Chinatown) which had been designated by King Mindon as the residential area for the Chinese. The T’ang Chinese had started settling in Mandalay considerably earlier than the Panthays so that by the time the latter arrived, there already was a Chinese community at Mandalay, with their own bank, companies and warehouses and some kind of organized social and economic life. It happened that there were also Chinese jade-assessors in the employ of the king. Rivalry between the Chinese and Panthay jade-assessors in courting the royal favor naturally led to a quarrel between the two groups, resulting in a number of deaths.

The Panthay rebellion of 1855-73. Islam being a non-indigenous religion of China, the Chinese Muslims Panthays tended to form in China exclusive circles. They resisted the unifying influences of Manchu China, earning for themselves the hatred of the T’ang Chinese of whose oppression they had become victims. Starting from 1855 the Muslim majority of Yunnan had risen against the oppression to which they were subjected by the mandarins. The mandarins had secretly hounded mobs on to the rich Panthays, provoked anti-Muslim riots and instigated destruction of their mosques (Anderson, 1876, 233). The widespread Muslim desire for revenge for insults to their religion led to a universal and well-planned rising. The Panthays came out ahead in the initial phases of’ the rebellion, wresting important cities of the Imperial mandarins. The Chinese towns and villages which resisters were pillaged, and the male population massacred, but the places, which yielded, were spared (Anderson, 1876, 233). The ancient holy city of Tali-fu fell to the Panthays in 1857. With the capture of Tali-fu, Muslim supremacy became an established fact in Yunnan. The Islamic Kingdom of Yunnan was proclaimed after the fall of’ Tali-fu. Tu Wen-hsiu, leader of the Panthays, assumed the regnal title of Sultan Suleiman and made Tali-fu his capital.

Source(s):

In this way, the Sultanate appeared in Yunnan. Panthay governorships were also created in a few important cities. The Panthays reached the high watermark of their power and glory in 1860. It was also during this time that King Mindon granted the Panthays were given the rare favor of choosing their own place of residence within the confines of the royal capital, and they chose the site on which the present-day Panthay Compound (Chinese Muslim Quarter) is located. The establishment of the Panthay Mosque in 1868 marked the emergence of the Chinese Muslims as a distinct community at Mandalay. Although the number of this first generation of Panthays remained small, the Mosque, which is still standing, constitutes a historic landmark. It signifies the beginning of the first Panthay Jama’at (Congregation) in Mandalay Ratanabon Naypyidaw.

http://muslimwiki.com/mw/index.php/The_e…

Other Answers (1)

Panthays form a group of Chinese Muslims in Burma. Some people refer to Panthays as the oldest group of Chinese Muslims in Burma. However, because of intermixing and cultural diffusion the Panthays are not as distinct a group as they once were.

Panthay (Burmese: ပန္းေသးလူမ်ဳိး MLCTS: pan: se: lu myui: is a term used to refer to the predominantly Muslim Hui people of China who migrated to Burma. They are among the largest groups of Burmese Chinese, and predominantly reside in the northern regions of Burma (formerly known as Upper Burma), particularly in the Tangyan-Maymyo-Mandalay-Taunggyi area and Shan States.

The name Panthay is a Burmese word, which is said to be identical with the Shan word Pang hse.[1] It was the name by which the Burmese called the Chinese Muslims who came with caravans to Burma from the Chinese province of Yunnan. The name was not used or known in Yunnan itself.[2][3]

Several theories have been suggested as to its derivation, but none of them is strong enough to refute the others. The Burmese word Pathi is a corruption of Persian. The Burmese of Old Burma called their own indigenous Muslims Pathi. It was applied to all Muslims other than the Chinese Muslims. The name Panthay is still applied exclusively to the Chinese Muslims. However Chinese Muslims in Yunnan did not call themselves Panthay. They called themselves Huizu (回族), meaning Muslim in Chinese. Non-Muslim Chinese and Westerners refer to them as Huihui (回回).

Insofar as can be ascertained, the application of the term “Panthay” to Yunnanese Muslims (and, subsequently, to Burmese Muslims of Yunnanese origin) dates from about this time; certainly it was widely employed by British travelers and diplomats in the region from about 1875, and seems to have arisen as a corruption of the Burmese word pa-the meaning simply “Muslim”. A considerable body of literature exists surrounding the etymology of this term, but the definitive notice (which remains, as yet, unpublished). Indicated that it was introduced by Sladen at the time of his 1868 expedition to Teng-yueh, and that it represents an anglicised and shortened version of the Burmese tarup pase, or “Chinese Muslim”.

Source(s):

http://en.wikipedia.org/wiki/Panthay

http://webcache.googleusercontent.com/search?output=search&sclient=psy-ab&q=cache:SHiUkj_My4cJ:http://answers.yahoo.com/question/index%3Fqid%3D20101212105446AAIXBgt%2Bpanthay&gbv=1&sei=eA-iUdzHB47NrQegvIHADA&hl=en&ct=clnk

မိသားစု၀င္ ၃၀ ေက်ာ္ ဆုံးရႈံးခဲ့ရတဲ့ ေပါက္ေတာၿမဳိ႕က ေဒၚႏူရ္ဘီရႈနာ

ေပါက္ေတာ ၿမဳိ႕နယ္ ဒုံးရြာက ေဒၚႏူရ္ဘီရႈနာ (အသက္ ၆၈ ႏွစ္)
RB News
19.5.2013
စစ္ေတြ ။ ။ ရခုိင္ ျပည္နယ္မွာ မဟာဆင္ မုန္တုိင္း ၀င္မယ္ ဆုိတဲ့ သတင္းေၾကာင့္ ေပါက္ေတာ ၿမဳိ႕နယ္ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာ ရွိတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ အမ်ားစုဟာ ဆင္တက္ေမာ္ကုိ ေမလ (၁၃) ရက္ေန႔မွာ မုန္ တုိင္း ေရွာင္ဖုိ႔ ထြက္ခြာ ခဲ့ၾက ပါတယ္။
မုန္တုိင္း ေရွာင္တဲ့ စက္ေလွ ေတြထဲက ဒုကၡသည္ ၁၀၀ ေက်ာ္ တင္ေဆာင္ လာတဲ့ စက္ေလွ တစ္စီး ဟာ ေမလ (၁၃) ရက္ေန႔ ညသန္းေခါင္ယံ (၂) နာရီ ေလာက္မွာ နစ္ျမွပ္ခဲ့ၿပီး၊ ၄၃ ဦး အသက္ရွင္ ႏုိင္ခဲ့ၿပီး၊ ၈၁ ဦး ေသ ဆုံး ခဲ့ ရတယ္။ ေသဆုံး သူေတြထဲက အေလာင္း (၂) ေလာင္းကုိ သာျပန္လည္ ရရွိခဲ့ၿပီး၊ က်န္ တဲ့ ၇၉ ဦးထဲက ၆ ဦးရဲ့ အေလာင္းကုိ ေမာင္ေတာ ၿမဳိ႕နယ္ ျမင့္လြတ္ရြာမွာ ျပန္ရခဲ့ သလုိ၊ ဘဂၤ လား ေဒ့ ရွ္ ႏုိင္ငံ တပ္ခ္နာဖ္ၿမဳိ႕မွာ ၃၁ ဦးရဲ့ အေလာင္းကုိ ျပန္လည္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။
အသက္ရွင္ ႏုိင္ခဲ့သူ ေတြထဲမွာ ေပါက္ေတာ ၿမဳိ႕နယ္ ဒုံးရြာက အသက္ ၆၈ ႏွစ္ အရြယ္ ေဒၚႏူရ္ဘီရႈနာ (ဘ) ဦး ေခ်ာရ္ အလီ လည္းတစ္ဦး အပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚႏူရ္ဘီရႈနာ ရဲ့ေျပာျပ ခ်က္အရ သူမရဲ့ သားသမီး၊ ေျမး၊ ေဆြမ်ဳိး အရင္းအခ်ာ ၃၁ ဦး သူမနဲ႔ အတူ စက္ေလွ ေပၚမွာ ရွိေနခဲ့ ပါတယ္။ သူမ အတူ ပါလာတဲ့ မိသားစု၀င္ ၃၁ ေယာက္လုံး အသက္ ဆုံးရႈံး သြားေပမယ့္ လည္း သူမကေတာ့ ေရ ထဲ မွာ ေမ်ာေန ခဲ့ၿပီး ေမလ (၁၅) ရက္ေန႔ နံနက္ ၁၁ နာရီ ေလာက္မွာ စစ္ေတြၿမဳိ႕ ေဘာ္ ဂါေဒလ္ ေက်း ရြာက တံငါသည္ေတြက ေမ်ာေနတာကုိ ေတြ႔ၿပီး ကယ္ဆယ္ ခဲ့လုိ႔ အသက္ ဆက္ ရွင္ ႏုိင္ခဲ့တယ္။
အခုလည္း ေဒၚႏူရ္ဘီရႈနာကုိ ေဘာ္ဂါေဒလ္ ရြာမွာ ေစာင့္ေရွာက္ ထားၾကတယ္။ သူမကေတာ့ ဆုံးရႈံး သြား တဲ့ မိသားစု၀င္ ၃၁ ေယာက္ အတြက္ ယူက်ဴံးမရ ၿဖစ္ၿပီး မ်က္ရည္ေတြနဲ႔ အေတာ္ေလး ၀မ္းနည္း ပူေဆြး ေသာက ေရာက္ေန တယ္လုိ႔ ေဒသခံ ေတြရဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ အရ သိရပါတယ္။

အစၥလာမ္ဘာသာေရးအဖြဲ့ခ်ဳပ္က အၾကမ္းဖက္မႈ လက္မခံဟု ထုတ္ျပန္

Published on May 9, 2013 by ေအးနိုင္

ျမန္မာနိုင္ငံက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကို ဂ်ီဟတ္စစ္ပြဲဆင္နြဲဖို့ အင္ဒိုနီး႐ွားနိုင္ငံက ဘာသာေရးဆရာတဦးက လႈံ့ေဆာ္တာကို လုံး၀ လက္မခံဘူးလို့ အစိုးရ အသိအမွတ္ျပု ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အစၥလာမ္ ဘာသာေရးအဖြဲ့ၾကီးက သေဘာထားထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီလ ၆ ရက္ေန့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိး ထပ္မံမျဖစ္ပြားေအာင္ အစိုးရက အကာအကြယ္ေပးဖို့ ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

ဒီေၾကညာခ်က္အပါအ၀င္ ရခိုင္အစီရင္ခံစာနဲ့ ပတ္သက္လို့ ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အစၥလာမ္ ဘာသာေရးအဖြဲ့ၾကီးရဲ့ ေျပာခြင့္ရသူ ဦး၀ဏၰေ႐ြွႊကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

“ဒီေၾကညာခ်က္ရဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြ တုိက္ခုိက္ခံရတာ ႐ွိတယ္။ ဗလီေက်ာင္းေတာ္ေတြ ဖ်က္ဆီးခံရတာ ႐ွိတယ္။ ဒါနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ နုိင္ငံတကာက က်ေနာ္တုိ့ကုိ စာနာမႈျပတဲ့သူေတြအားလုံးကုိ ေက်းဇူးတင္တာ တခ်က္။ စာနာတဲ့ထဲမွာေတာင္မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ က်ေနာ္တုိ့နုိင္ငံက အျပစ္မ႐ွိတဲ့သူေတြကုိ ဆန့္က်င္တုိက္ခုိက္ဖုိ့အတြက္ လႈံ့ေဆာ္တာေတြလည္း တဖက္က ျပန္ေတြ့ရတယ္။ အဲဒီဟာမ်ဳိးကုိ လက္မခံဘူးဆိုတဲ့ က်ေနာ္တုိ့ သေဘာထား။ ေနာက္ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပတာက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္ခံရတာေတြနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ ဥပေဒနဲ့အညီ အေရးယူေဆာင္႐ြက္ေပးဖုိ့ တင္ျပတာ႐ွိတယ္။ ေနာက္ အကူအညီေတြ ေပးဖုိ့ ေျပာထားတာ႐ွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ့ရဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္က ဒီျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တဲ့ သူေတြကုိပဲ အျပစ္ေပးျပီး အျပစ္မ႐ွိတဲ့ သူေတြကုိ အျပစ္ေပးတဲ့ဟာကုိ က်ေနာ္တုိ့ ဘာသာေရးအဖြဲ့ၾကီးအေနနဲ့ မလုိလားဘူး၊ လက္မခံဘူးဆုိတာ ေၾကညာတာ။

ဂ်ီဟတ္အဖြဲ့ သုံးနႈန္းတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ႐ွင္းျပေပးပါ။

“က်ေနာ္တုိ့စာထဲမွာ ဂ်ီဟတ္ဆုိတာ မပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ့ညီေနာင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကုိ ဆန့္က်င္တုိက္ခုိက္ဖုိ့အတြက္ လႈံ့ေဆာ္တာကုိ က်ေနာ္တုိ့ လက္မခံဘူး။ အၾကမ္းဖက္တဲ့သူေတြကုိ အေရးယူဖုိ့ပဲ က်ေနာ္တုိ့က မီးေမာင္းထုိးတာပါ။ က်ေနာ္တုိ့နုိင္ငံအျပင္ က်န္တဲ့နုိင္င့ေတြမွာ ေရာက္ေနတဲ့ လူမ်ဳိးဘာသာမေ႐ြး ျမန္မာနုိင္ငံသားေတြကုိလည္း စုိးရိမ္တၾကီးနဲ့ သူတုိ့ရဲ့ လုံျခံုေရးကုိ သက္ဆုိင္ရာ အစုိးရေတြက တာ၀န္ယူေပးဖုိ့ ေမတၱာရပ္ခံတာပါ။”

ဦး၀ဏၰေ႐ြွႊတုိ့အဖြဲ့ေတြ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြကုိ အကူညီေပးေရးမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သြားေရာက္ေဖးမကူညီတာေတြေရာ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ့မႈ႐ွိရဲ့လား။

“က်ေနာ္တုိ့ သြားေရာက္ကူညီေနတာ႐ွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ပ်က္တဲ့ေနရာေတြက မ်ားတယ္၊ ကူညီရမယ့္ ပမာဏက မ်ားတယ္။ က်ေနာ္တုိ့ ေဆာင္႐ြက္ေပးနုိင္တဲ့ အတုိင္းအတာက လုိေနေသးတာေပါ့။ ေနာက္ပုိဆုိးတာက အေရးယူမႈအပုိင္း၊ ဒီရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့သူေတြကုိ အေရးယူတယ္ဆုိတာ ထင္သာျမင္သာ႐ွိ႐ွိ ထုတ္ျပန္ေၾကညာေပးမွ ဒီေဒသမွာ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနတဲ့သူေတြဟာ စိတ္ခ်မ္းသာ၊ ကုိယ္ခ်မ္းသာ ေနနုိင္မွာေပါ့။ အခု အဲဒီေဒသမွာ ျဖစ္တဲ့သူေတြအျပင္ကုိ အျခားေဒသမွာ ႐ွိတဲ့သူေတြကလည္း စုိးရိမ္တၾကီး ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြကုိ ဘယ္လုိအေရးယူတာလဲ၊ ဘယ္လုိေဆာင္႐ြက္သလဲ၊ ဒါေတြကုိ ေနာက္ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိေဆာင္႐ြက္သလဲဆုိတာကုိ ထင္သာျမင္သာ႐ွိ႐ွိ လုပ္ရင္ ညီအစ္ကုိမ်ား စိတ္ေအးခ်မ္းသာျဖစ္မယ္။”

သမၼတက ရခုိင္အစီရင္ခံစာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး အစုိးရရဲ့ သေဘာထား ေျပာတဲ့အေပၚမွာေရာ ဦး၀ဏၰေ႐ြွႊတုိ့ရဲ့ အျမင္ကုိ ေျပာျပေပးပါ။

“က်ေနာ္တုိ့ ရခုိင္အစီရင္ခံစာအေနနဲ့ ေျပာမယ္ဆုိရင္ ေကာ္မ႐ွင္မွာ ပါ၀င္မယ့္ ပုဂၢိုလ္မ်ားရဲ့ အယူအဆေပါ့။ က်ေနာ္တုိ့ အယူအဆက အဲဒီအခ်က္ေတြအျပင္ ေနာက္လည္း လုိအပ္ေနဦးမယ္လုိ့ ယူဆတယ္။ ဒီျပဿနာက နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျပဿနာ သိမ္ေမြ့နက္နဲတဲ့ ျပဿနာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေနာက္ထပ္အခ်က္ေတြလည္း လုိဦးမွာေပ့ါ။ ဒါေပမယ့္ သမၼတ မိန့္ခြန္းထဲမွာပါတာ က်ေနာ္တုိ့ တခုသတိထားမိတာက အစီရင္ခံစာပါ အေၾကာင္းအရာအျပင္ ေနာက္ထပ္ လုိအပ္တာေတြကုိလည္း ထည့္သြင္းေဆာင္႐ြက္သြားမယ္ဆုိရင္ ေကာင္းပါတယ္။”

မိုးရာသီလည္းေရာက္ေတာ့မယ္၊ ရခုိင္၊ မိတၳီလာ စတဲ့ ေနရာေတြက ဒုကၡသည္ေတြရဲ့ ေနထုိင္ေရးနဲ့ ပတ္သက္လို့ေရာ လ်ာထားခ်က္အတုိ္င္းမီပါ့မလား။

“လ်ာထားခ်က္အတုိင္းမီမလား ဆုိတာ စုိးရိမ္ေနတာပါ။ က်ေနာ္တုိ့ေတြ့ရတာ သက္ၾကီး႐ြယ္အုိေတြ၊ ကေလးသူငယ္ေတြနဲ့ အမ်ိိုးသမီးေတြ အင္အားနည္းသူေတြေပါ့၊ သူတုိ့အတြက္ ပုိစိုးရိမ္ပါတယ္။ အျငင္းပြားေနတဲ့ကိစၥေတြကုိ ခဏထားလုိ့ သူတုိ့ေတြရဲ့ လံုျခံုစိတ္ခ်ရတဲ့ ေနရာ။ လံုျခံုစိတ္ခ်ရတဲ့ အေျခအေနဖန္တီးေပးဖုိ့က အေရးၾကီးတာပါ။”

ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ခ်ိုးေဖာက္မႈနဲ့ပတ္သက္ျပီး ျမန္မာနုိင္ငံဟာ စိုးရိမ္ရတဲ့အေျခအေနမွာ ထိပ္တန္းစာရင္းပါေနတုန္းပဲဆုိတာနဲ့ ပတ္သက္လို့ ေမးေတာ့ ဦး၀ဏၰေ႐ြွႊေျဖေတာ့ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိတာထက္စာရင္ အသက္ေဘးအနၱရာယ္လံုျခံုစိတ္ခ်ရမႈေတာင္ စုိးရိမ္ေနရတယ္လုိ့ ေျပာတယ္ေလ။ အဲေတာ့ ဘယ္လုိကုိင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္မွ အဲလို အေျခအေန၊ ဒဏ္ကေန လြတ္ေျမာက္မလဲ။

“အဲအခ်ိန္ သတင္းေထာက္ေမးတုန္းက က်ေနာ္ကုိယ္တုိင္ အေျခအေနေတြလည္း တင္းမာ ႐ွႈပ္ေထြးျပီး၊ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးေနတဲ့ အေနအထား။ သူေမးတဲ့အခ်ိန္ ဒါကုိ ေလ့လာနုိင္စြမ္းကလည္း မ႐ွိေသးဘူး။ ေနာက္ အေရးတၾကီး ပဋိပကၡေတြခ်ဳပ္ျငိမ္းေအာင္ပဲ ၾကိုးစား ေဆာင္႐ြက္ေနရတဲ့အခ်ိန္ပါ။ အေျခအေနကုိ ပူပန္ေနရသူေတြဟာ ေန့ေပါင္းမ်ားစြာ ရပ္ကြက္ေတြမွာ ကင္းေတြေစာင့္ရတယ္။ ထစ္ကနဲလူစုလူေ၀းျဖစ္လာရင္ စိုးရိမ္ထိတ္လန့္ေနရတာေတြ႐ွိတယ္။ တခ်ို့သက္ၾကီး႐ြယ္အိုေတြ ညညဆုိ လန့္ျပီး ထေအာ္တာေတြ အထိတ္တလန့္ျဖစ္တာ ႐ွိတယ္။ ဒီအေျခအေနလြန္ေျမာက္ဖုိ့က ေနာက္ကြယ္ကပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့၊ ၾကိုးကုိင္ေနသူေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖုိ့၊ တိတိက်က် အေရးယူေဆာင္႐ြက္သြားမယ္ဆုိရင္ ျပည္သူအမ်ား လံုျခံုစိတ္ခ်ရျပီး စိတ္ေအးခ်မ္းေျမ့မယ္လို့ ယူဆပါတယ္။”

နုိင္ငံေတာ္သမၼတကေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တုိဘာ ၂၅ နဲ့ နုိ၀င္ဘာ လဆန္းပုိင္းတုန္းက ရခုိင္ပဋိပကၡနဲ့ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ေနာက္ကြယ္ပါ ပါ၀င္ပတ္သက္သူေတြကုိ အေရးယူမယ္ဆုိျပီး သတင္းထုတ္ျပန္ထားတယ္။ အခု လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျပီ။ ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္မႈနဲ့ ေျပာဆုိမႈေတြအေ့ပၚ ဘာမ်ား ေျပာစရာ႐ွိလဲ။

“သမၼတၾကီးရဲ့ မိန့္ခြန္းေျပာဆုိခ်က္ေတြကေတာ့ ေယဘုယ်က်ျပီးေတာ့ အလယ္လတ္က်တဲ့ မိန့္ခြန္းေတြပါ။ တကယ္လည္း ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ့က ဘာျဖစ္လဲဆုိေတာ့ ပဋိပကၡက တခုျပီးတခု ရန္ကုန္ျမို့နားထိ ျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္က်ေတာ့ လူထုရဲ့ ထိတ္လန့္မႈကုိ ဒီမိန့္ခြန္းေလာက္္နဲ့ေတာ့ မရဘူး။ တကယ့္လက္ေတြ့ အေရးပါတဲ့ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြကုိ တခုျပီးတခု လုပ္သြားရင္ လူထုက စိတ္ေအးခ်မ္းသာမႈ ရလာမယ္လုိ့ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။”

ဘာမ်ားေျပာစရာ ႐ွိေသးလဲ။

“ေနာက္ဆုံးအေနနဲ့ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ တည္ျငိမ္မႈ႐ွိေအာင္၊ ေအးခ်မ္းမႈ႐ွိေအာင္၊ အစုိးရပုိင္းကလည္း ေဆာင္႐ြက္တာ႐ွိသလုိ ျပည္သူေတြ ၾကားမွာလည္း နွစ္ဖက္ဘာသာေရးအဖြဲ့အစည္းေတြ ၾကိုးစားျပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္ေနတာ႐ွိတယ္။ တခ်ဳိ့ ဘာသာေပါင္းစုံ ခ်စ္ၾကည္ေရးေဆာင္႐ြက္ေနတာေတြ ႐ွိတယ္။ ဒါေတြကို ၾကိုးပမ္းေဆာင္႐ြက္ေနသလုိပဲ နုိင္ငံေတာ္အပုိင္းကလည္း ဘယ္သူ့ကုိဘယ္သူက ဥပေဒမဲ့ေဆာင္႐ြက္တဲ့ ကိစၥမဆုိ တိတိက်က် ထုတ္ေဖာ္ျပီး အေရးယူရင္ အာဃာတ မပါဘဲ ေျပာတဲ့စကားအရ ျပည္သူေတြ စိတ္ေအးခ်မ္းမႈ႐ွိေအာင္၊ ပဋိပကၡေတြကို ေနာင္မျဖစ္ေအာင္ ၾကိုတင္ကာကြယ္နုိင္တဲ့အခ်က္တခ်က္အေနနဲ့ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတအုိဘားႏွင္႔ သမၼတဦးသိန္းစိန္အိမ္ေတာ္တြင္ေတြ႔ဆုံပြဲ

အိမ္ျဖဴေတာ္ ဘဲဥပုံရုံးခန္း၌ ႏွစ္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးျပီးေနာက္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး၏ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခ်က္
(ေရွ႕ကို ဆက္ေလွ်ာက္ျပီး New Myanmar ထူေထာင္ တည္ေဆာက္မည္)


ယခုလို ကၽြန္ေတာ့္ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို လာေရာက္ဖို႕ ဖတ္ၾကားတဲ့အတြက္ ေက်းဇူး ဥပကာရ အထူးပဲ တင္ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီစီကို ပထမဆုံး ေရာက္ဖူးတာျဖစ္သလို အိမ္ျဖဴေတာ္ကိုလည္း ပထမဆုံး ေရာက္ဖူးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ၊ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခြင့္ ရတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႕ မ်ားစြာ ဂုဏ္ယူဝမ္းေျမာက္မိပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ (၁)ႏွစ္အလို ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ကစတင္ျပီး သံတမန္အဆက္အသြယ္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဟိုတုန္းကလည္း အႀကီးအကဲေတြ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ သမိုင္းေၾကာင္းအရ ရင္းႏွီးျပီးသား ႏုိင္ငံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

သို႕ေသာ္လည္းပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ႏွစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆက္ဆံေရးမွာ အေၾကာင္းေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရတာ ရွိပါတယ္။ အခု ကၽြန္ေတာ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးအကဲ တစ္ေယာက္အေနနဲ႕ ႏွစ္ေပါင္း(၅၀)အတြင္းမွာ အခုလို အေမရိကန္ကို လာခြင့္ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါလည္း သမၼတႀကီး ဖိတ္ၾကားေပးတဲ့အတြက္ ခုလို လာေရာက္ႏုိင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုို္င္ငံမွာ ဒီကေန႕ေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သုံးေနျပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႕လည္း ႏုိင္ငံေရးစနစ္ခ်င္း တူညီမႈ ရွိေနျပီ လို႕ ေျပာလို႕ ရပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ အစိုးရသက္တမ္းဟာ (၂)ႏွစ္ ရွိသြားပါျပီ။ (၂)ႏွစ္တာ ကာလအတြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရး ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ စီးပြားေရးေျပာင္းလဲမႈေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ႀကဳိးပမ္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕မွာ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ အေတြ႕အႀကဳံေတြ၊ အေလ့အက်င့္ေတြ နည္းေနပါေသးတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရွိခဲ့သလို အခက္အခဲေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြ လည္း ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕ ႀကဳိးပမ္းမႈေတြကို အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႕ ခုလို ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ဖို႕အတြက္ သမၼတႀကီးရဲ႕ မူဝါဒခ်မွတ္ေျပာင္းလဲေပးမႈအေပၚ မူတည္ပါတယ္။ သမၼတႀကီးကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႕ (၂)ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးတဲ့ အတြက္ အင္မတန္မွ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕လို ဖြံ႕ျဖဳိးဆဲႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႕ ခုလို (ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး)စနစ္ကို ေျပာင္းလဲတဲ့ အခါမွာ အခက္အခဲ မ်ဳိးစုံ ရွိပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏႈန္း ျမင့္မားေနတာေတြ၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ နည္းပါးေနတာေတြ၊ လူေတြရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေတြ႕အႀကဳံ၊ ဒီမိုကေရစီအေလ့အက်င့္ေတြ နည္းပါးေနတာေတြ၊ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ လူလတ္တန္းစားေတြ နည္းပါးေနတာေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ေျပာင္းလဲထူေထာင္တဲ့အခါမွာ အခက္အခဲ မ်ဳိးစုံကို ေက်ာ္ျဖတ္ျပီး ေဆာင္ရြက္ေနရပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္းပဲ တစ္ခ်ဳိ႕အခက္အခဲေတြကို စာနာေထာက္ထားျပီးေတာ့ အေမရိကန္သမၼတႀကီးအေနနဲ႕လည္း တစ္ခ်ဳိ႕ဟာေတြ ကူညီေဆာင္ ရြက္ေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္တဲ့ အေျခအေနေတြလည္း ရွိလာျပီ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတႀကီးနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေဆြးေႏြးၾကတာဟာ ေစာေစာက သမၼတႀကီး ေျပာသြားသလိုပါပဲ ဥပေဒေရးရာကိစၥေတြ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအပိုင္းေတြ၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႕ တပ္မေတာ္ အရည္အေသြး ျမင့္မားေရးကိစၥေတြ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ေတာင္သူလယ္သမားေတြရဲ႕ ဘဝကို ျမွင့္တင္ေပးမယ့္ကိစၥေတြ၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး ကိစၥေတြ၊ က႑စုံ ေဆြးေႏြးျပီး အျမင္ခ်င္း ဖလွယ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

သမၼတႀကီးရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ သေဘာထားေတြ၊ အျမင္ေတြ သိရွိရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးမႈဟာ အင္မတန္မွ အက်ဳိးရွိတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ခရီးစဥ္ဟာ အင္မတန္မွ အက်ဳိးရွိတဲ့ ခရီးစဥ္ တစ္ခု ျဖစ္တယ္လို႕ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ ေရွ႕ကို ဆက္လက္ ရွင္သန္ဖြံ႕ျဖဳိးဖို႕အတြက္ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ ဒါေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လုပ္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ စီးပြားေရး ဆိုတာလည္း တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု ခြဲျခားလို႕ မရပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ခြန္အားနဲ႕ ႏုိင္တာေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႕႔ လုပ္ေနသလို တစ္ဘက္ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို ေထာက္ခံအားေပးတဲ့ ျပည္ပက ခြန္အားေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ရယူျပီးေတာ့ ႀကဳိးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေရွ႕ကို ဆက္လက္ ရွင္သန္ဖြံ႕ျဖဳိးဖို႕အတြက္ သမၼတႀကီး မၾကာခဏ ေျပာဖူးသလိုပါဘဲ FORWARD ဆိုတဲ့အတိုင္းပဲ MOVE FORWARD ဆိုျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕အေနနဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံသစ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံသစ္ New Myanmar ကို ထူေထာင္တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႕ ေရွ႕ကို ဆက္လက္ေလွ်ာက္လွမ္းသြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုပါတယ္။

အားလုံးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

Read More : http://www.whitehouse.gov/the-press-office/2013/05/20/remarks-president-obama-and-president-thein-sein-myanmar-after-bilateral

Rohingya Genocide

November 03, 2012
RECORDER REPORT

In Arakan########Coincidental to the holy days of Eidul Azha, Rohingya Muslims of Burma became victim to yet another outbreak of violence over the past week. They were killed, their houses put on fire, forcing them to flee to the refugee camps set up by the United Nations on the border with Bangladesh. The Burmese government has put the death toll at 84 and said 129 were injured in nine stricken towns of the Rakhine state. But the New York-based Human Rights Watch says true death toll may be far higher.

The satellite images released by the Watch show the Muslim-majority Kyank Pyu town’s bustling harbour a ‘charred desolation’. Some 800 residential units including houseboats were burnt by the vandals, who arrived at some places in the guise of firemen, but to quench fires they ‘poured petrol instead of water’, an affected resident said – as the police looked the other way if it had not joined these firemen. A report also said that as the fear-stricken people were fleeing the harbour by boat a Burmese naval craft struck and thus ‘those fled by boat have died on the sea’. Given the imposition of curfew curtailing accessibility, the government-conducted a media trip to the blighted areas reveals only half truth. The whole truth about the grim tragic events over the week may never be known. But the ‘scale of exodus speaks of horrors on the ground’. Since Bangladesh refuses to take more Rohingya refugees the UN agency is now beset with a profound problem of providing shelter to another 22,000 refugees in the packed to the brim camps.

That such a human tragedy keeps visiting the world conscience and nothing moves is all the more tragic. When Burma shed its pariah label by returning to democratic process it was hoped that Rohingyas would get some relief. Then it was Aung San Suu Kyi’s release from long incarceration that stirred the hopes of persecuted minority, but there was no relief. In fact, the opposite seems to have happened; her joining the political process lent the military regime its much-needed international legitimacy. The Nobel Peace Prize winner’s consistent silence over the lingering plight of Rohingyas tends to show her in a different colour in the Muslim world than her iconic image in the West. As leader of opposition in the Burmese parliament she may not have much clout, but she is ambiguous and equivocal while a minority community is being wiped out; it’s disturbing if not intriguing. As to how complicit is the Burmese government the Human Rights Watch accuses the government of “both failing to intervene to stop sectarian violence and directly participating in abuses”. And the government would not let any body from outside to help the hapless, defenseless Rohingyas. According to BBC, it is President Thein Sein who “blocked” the Organisation of Islamic Conference (OIC) to open an office to help Muslims in distress in their visibly blighted and battered homeland.

To the West he may be the “Burmese Gorbachev” – for his moves to his country out of Chinese sphere of influence – but for the OIC the abiding interest should be protection of life and property of Muslims in that country. The present-day Rohingyas descend from the Arab-origin seafarers and traders who settled along Burma’s seaboard some seven hundred years ago. That after seven centuries of their uninterrupted citizenship, in 1984, the military junta excluded them from the list of 135 ethnic communities and thus deprived them of citizenship and basic rights. The United Nations describes the Rohingyas as a persecuted religious and linguistic minority – as against the Burmese government’s claim they are relatively recent migrants. We hope and expect the international community to stop this ethnic cleansing by defeating this racist mindset.

Rohingya villages under attack in Arakan


Tuesday, 30 October 2012 12:32
Maungdaw, Arakan State: Thousands of Rakhine mobs led by Rakhine ruling political party – Rakhine Nationalities Development Party-(RNDP) had restarted mass attacking, burning and destruction of Muslims villages and houses, in Minbya, Mrauk Oo, Kyaukpru, Pauktaw, Ratheydaung, Myebone, and Kyauktaw Townships since October 21, 2012, according to joint statement of 11 national and international Rohingya organizations.“This was the second time of genocide and persecutions of Muslims in Arakan in 2012 by the RNDP led Buddhist Rakhine people including Buddhist Monks with the direct help and strong involvement of the Burmese Government security forces of President Thein Sein from both central and Rakhine State Government.”

Thousands of Rakhine mobs surrounding the Kyauk Nimaw village of Manaung Township, Arakan State, for torching the houses and killing the Rohinya villagers even though the international pressure to the Burmese government, regarding the violence in Arakan State today morning at about 10:00 am, according to villagers from the locality.

“The Rakhine mobs tried early morning at about 5:00am to attack and set on fire the village – Kyauk Nimaw -, failed as the army stayed between two communities to protect the village. The Rakhines again gather at Thayoung Byine and Magyi Gone Rakhine village to attack the village at 10:00am where the army shot to the sky for not advancing and killed 5 Rakhines while the Rakhines forced them to fire on them.”

“More than 10,000 Rakhines gather near the Kyauk Nimaw village from other village which was supported by Taungup businessman U KyaukTaung for Rakhines travel cost to joint.”

“In Kyauk Nimaw, there are around 6,000 people – Male, female and children – are not able to protect their lives and no foods security for them if they are surrounded like this more.”

“Please, inform to the international community to save us and need your help to protect our village,” said a woman from Kyauk Nimaw.

The Rakhine mob is marching to the Rohingya villages with four lines such as— children are in the front line, then the women are on the second line, on the third line are Rakhine men and the last line are Buddhist monks, according to a reliable source.

But the security forces—-police and army are firing bullets into air to disperse the mob. However, we do not now the situation till writing the report.

Similarly, the Rakhine monks sent letters to Rohingya village- Sentaymaw village under Pauktaw Township- as threaten, to leave the village which they ( Rakhines) want to touch the village to show less killing to the international community who are protesting the killing of Rohingya community in Arakan, said a villager from Pauktaw.

“Beginning from the month of October 21, 2012, at least fourteen villages were burnt down and thousands of people killed. Hundreds of Muslim girls and women were raped by the Burmese security forces and Rakhine extremists during attacking the Muslims in those townships. The Burmese Government officials and Security forces did nothing to prevent and stop these mass killings and attacks. President Thein Sein led Burmese Government had claimed that Arakan State is in normal situation but, in reality the situation has become more worsened day after day. These atrocities and mass killings were being committed under the open eyes of the Burmese security forces involving the Police, Lun Htein, and Army. Available reports confirmed that Buddhist Rakhine people led by RNDP President Dr. Aye Maung and Rakhine State Prime Minister Hla Maung Tin are trying to spread this violence across the whole Muslims residing areas of all Townships in Arakan,” the joint press release of 11 Rohingya Organizations stated on recent situation of Arakan state Muslims.

We, the organizations are- Odhikar, Bangladesh; Human Security Alliance, Thailand and Asian Muslim Action Network, Thailand- deeply concerned at the recent reports in the international media that scores of Rohingyas were killed in the fresh outbreak of violence in the northern Arakan state. We are also alarmed by the reports that hundreds of Rohinyga homes were burnt by a vengeful Rakhine community, that in turn has led to the displacement of thousands of people. This is in addition to the 75,000 people who are still languishing in overcrowded camps set up by the Myanmar authorities with very little basic amenities. Observers have noted that the recent outbreak of violence against the Rohinygas is in line with the long-term plan of the Rakhine community to eliminate Rohingyas from all the townships where they are a minority. We, the three organizations notes that the local Burmese authorities in connivance with the central government is pursuing a policy of apartheid under which tens of thousands of Rohinygas are housed in camps beyond the city limits under barbed wire fencing with armed guards placed at the entrances, according to press release “International support needed to protect Rohingyas from persecution.”

Lt-Gen Hla Min, the Commander-in-Chief (Army) Office; Union Minister for Border Affairs Lt-Gen Thein Htay, Arakan State Chief Minister U Hla Maung Tin, Commander of Western Command Brig- Gen Ko Ko Naing, resident representatives of WFP, UNOCHA and Mr Ashok Nigam, Resident Representative of UN agencies in Burma made an inspection tour of Myebon, Minbya, Mrauk-U, Ramree and Kyauk Phyu townships in Arakan State on October 28, in order to know the real situation on recent incidents, according to New Light of Myanmar. “The team saw large scale destruction of houses.”

An estimated 27,300 of the 28,000 newly displaced are Muslims, Nigam said, adding that the U.N. figure was based on statistics from local authorities.

The new numbers bring the total number of displaced in Rakhine state since June to at least 103,000.